کودکان و دنیای جذاب تکنولوژی و رسانه ها

پایگاه خبری تریتا نیوز ،مریم همتی – کارشناس ارشد مطالعات رسانه ،
روز جهانی کودک بهانه ای شد تا برای اهمیت و تاثیر استفاده کودکان از رسانه ها هم مطلبی داشته باشیم.
اهمیت و تاثیر رسانه ها در دنیای امروز موضوعی ناشناخته نیست و امروزه تصور زندگی بدون رسانه بعید به نظر می‌رسد.
رسانه های مختلف از تلویزیون و ماهواره، رادیو، رایانه، بازی های کامپیوتری تا شبکه های اجتماعی و رسانه های اجتماعی و فرآورده‎هایی از این دست، آنچنان با زندگی ما ارتباط برقرار کرده که کمتر متوجه تأثیرات شگفت آن هستیم.
تغییر الگو و سبک زندگی در عرصه کنونی و افزایش دسترسی به وسایل ارتباط جمعی باعث شده است، رسانه ها بخش قابل ملاحظه ای از اوقات کودکان را به خود اختصاص دهند و از آنجایی که رسانه های سنتی و دیجیتال ابعاد مثبت و منفی فراوان دارند، می توانند تأثیرات مختلفی بر کودکان برجا بگذارند.
علاقه زیاد کودکان به رسانه ها، بویژه رسانه های جدید و نوظهور، با توجه به تاثیرپذیری سریع و عمیق تر آنان، موجب بروز نگرانی هایی است.
در حال حاضر تنها دغدغه والدین در تربیت فرزندانشان فقط آداب اجتماعی نیست، چرا که در خانه های همه ما، هر کودک و نوجوان در معرض دسترسی به موبایل، لپ‎تاپ، تبلت و سایر مواردی از این دست است که راه ورود به دنیای پرخطر مجازی فراهم است و دنیایی که می تواند سلامت آنها را تهدید کند.
حال با تمام این تفاسیر امروز که درگیر ویروسی هستیم که فاصله ها را زیاد کرده از راه های مختلفی برای برگزاری کلاس های آنلاین از طریق شبکه های اجتماعی همانند شاد هستیم و فرصت استفاده کودک از دیگر برنامه ها هم فراهم است نباید غافل باشیم و خطرات آن را جدی گیریم.
انزوا گزینی، آسیب های شخصیتی، پرخاشگری و تنش زایی، کاهش میزان مطالعه و افت تحصیلی، و بالاخره خمودی و زیان های جسمی از مهم ترین نگرانی های موجود است که باید از خطرات آن آگاه بود.
کودکان این توانایی را ندارند که فکر کنند رسانه ها همه واقعیت را نمی گوید. فکر می کنند هر تصویری که در رسانه نشان داده می شود واقعیت است و باید نسبت به این موضوع توجه داشت.
سیستم آموزشی ما از ابتدا بر پایه ی حفظیات محور است و بچه ها را ذاتاً وادار به فعالیت نمی کند و در این نوع سیستم آموزشی قصد دارد مانند هارد داده ها را در ذهن بچه ها حک کند. اگر مدارس مهارت محور بودند همان طور که مهارت های شهروندی را آموزش می دادند، مهارت های سواد رسانه ای و استفاده از رسانه ها را هم به بچه ها یاد می دادند بسیار بهتر نتیجه می گرفتند.
چند نکته کوتاه که پیشنهاد می شود والدین در این ایام رعایت کنند شامل:
در کنار کودک بودن و همراهی با کودکان در استفاده از رسانه ها بخصوص شبکه های اجتماعی بسیار مهم است و حتی برای ساعاتی کوتاه هم که شده این همراهی را داشته باشید.
از کودکان درخواست کنیم خلاصه ای از مواردی که در رسانه ها مشاهده کرده را تعریف کنند تا بتوان تحلیل انان را از برنامه دانست و درک انان را به خوبی در جریان بود.
برنامه های خوب و سالم را معرفی کرده و انان را برای استفاده از آن تشویق کنید.
زمانی که کسی از رسانه ای همانند تلویزیون استفاده نمی کند، آن را خاموش کنید و حدالمقدور ساعاتی خاص را مشخص کنید که دور از این وسایل باشید.
بر اهمیت حفظ حریم خصوصی تاکید شده و تا حد توان از اهداف برنامه ها و سازندگان آن توضیحاتی را شرح دهید.
به یاد داشته باشیم، یکی از وسایل بسیار مهم و مؤثر در تربیت اجتماعی کودکان، کتاب و مجله های کودکانه است. مجله و کتاب های کودکان کمتر در خانه ها راه یافته و مقداری از اوقات فراغت کودکان به خواندن یا سرگرم شدن به این کتاب ها و مجلات می گذرد. عده ای از خانواده ها هم اهل مطالعه هستند و کم و بیش کتاب می خوانند، از این رو در رواج این فرهنگ در بین اعضای خانواده از جمله کودکان نقش دارند.
خانواده باید کتاب خوانی را برای بچه ها جذاب کند. بازی های سنتی را که بچه ها در آن تحرک دارند و ارزش های اجتماعی مثبت یاد می گیرند برایشان جذاب تر کند.
این نکته را هم در آخر یادآور می شوم که، کودک از روز تولد بخش زیادی از حافظه ش را رسانه پر می‌کند و این بسیار مهم است که والدین، او را از کودکی در معرض چه پیام هایی قرار می دهند. هر برنامه ای که ما تماشا کنیم، کودکان آن را ضبط می کنند و در شخصیت کودک مطمئنا تاثیرگذار است.