تریتا نیوز از نقش یک بانک در مدیریت اقتصاد کلان کشور گزارش می‌دهد؛تغییر جریان نقدینگی با صندوق ارزی بانک ملت
تریتا نیوز /راه‌اندازی صندوق ارزی بانک ملت یک نقطه عطف در سیاست‌گذاری ارزی ایران شده که به جای تمرکز صرف بر کنترل و محدودیت بازار ارز تلاش می‌کند با ایجاد یک مسیر رسمی و شفاف، منابع ارزی سرگردان را به چرخه اقتصاد بازگرداند. از این رو الگویی برای توسعه ابزارهای مالی ارزی تبدیل شده که به پشتوانه‌ای بانک ملت در تضمین نقدشوندگی و شفافیت حرکت می‌کند.
به گزارش تریتا نیوز، در شرایطی که بازار ارز ایران در سال‌های اخیر با نوسانات شدید و جهش‌های پی‌درپی قیمت مواجه بوده و بسیاری از سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به خرید اسکناس روی آورده‌اند، بانک ملت با راه‌اندازی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی کشور به نام «مانا ملت»، مسیر تازه‌ای را پیش روی دارندگان ارز قرار داده است. این صندوق که از ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ پذیره‌نویسی خود را آغاز کرده، نه تنها یک ابزار مالی جدید در بازار سرمایه محسوب می‌شود، بلکه به دنبال جذب نقدینگی سرگردان ارزی، هدایت آن به سمت فعالیت‌های مولد و کاهش فشار بر بازار فیزیکی ارز است.
به گزارش تریتانیوز، «مانا ملت» نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی با درآمد ثابت در ایران است که با همکاری بانک مرکزی و وزارت اقتصاد طراحی شده است. برخلاف صندوق‌های طلا که سرمایه‌گذار با ریال واحد خریداری می‌کند، در این صندوق، خود ارز وارد چرخه مالی می‌شود. سرمایه‌گذاران باید دارای حساب ارزی دلاری فعال نزد بانک ملت باشند و منابع خود را به صورت اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کنند. ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری ۱۰ دلار تعیین شده و حداقل سرمایه‌گذاری ۱۰۰ دلار (۱۰ واحد) است، اندازه اولیه صندوق ۱۰ میلیون دلار است و سقف سرمایه‌گذاری هر شخص حقیقی یا حقوقی ۵۰۰ هزار دلار (۵ درصد کل واحدها) خواهد بود .
این سازوکار، از یک جهت حائز اهمیت است که به جای اینکه صاحب دلار، اسکناس را در خانه یا صندوق امن نگه دارد و عملاً آن را از چرخه اقتصاد خارج کند، منابع خود را وارد نهادی تحت نظارت سازمان بورس و بانک مرکزی می‌کند، این یعنی دلارهای راکد، به جای ایجاد تقاضای کاذب در بازار غیررسمی، به یک نهاد مالی رسمی تزریق می‌شوند.
اهمیت صندوق ارزی بانک ملت در اقتصاد
اهمیت این صندوق را می‌توان در دو سطح تحلیل کرد. سطح نخست، مدیریت بازار ارز است. در سال‌های اخیر، بخش قابل توجهی از تقاضای ارز در ایران نه ناشی از نیاز تجاری، بلکه با انگیزه حفظ ارزش دارایی در برابر تورم و بی‌ثباتی سیاسی صورت می‌گیرد. وقتی این تقاضا به سمت بازار فیزیکی (خرید اسکناس) هدایت شود، نوسانات قیمت تشدید می‌شود. صندوق ارزی می‌تواند با ارائه یک گزینه سرمایه‌گذاری رسمی و دارای بازدهی، بخشی از این نقدینگی را از بازار فیزیکی منحرف کند و به کاهش فشار بر نرخ ارز کمک کند. سطح دوم، در تأمین مالی اقتصاد موثر است، یعنی منابع جمع‌آوری‌شده در صندوق، قرار نیست صرفاً به صورت دلار در خزانه بانک بماند. بر اساس امیدنامه صندوق، این منابع در دارایی‌های ارزی از جمله اوراق مرابحه ارزی، سلف ارزی، گواهی سپرده ارزی و تنزیل اعتبارات اسنادی خارجی سرمایه‌گذاری خواهد شد. وزیر اقتصاد نیز از «طرح ۲۰» سخن گفته است، برنامه‌ای برای شناسایی ۲۰ پروژه بزرگ ملی در حوزه‌های نفت، گاز، معدن و فناوری که قرار است از طریق انتشار اوراق ارزی، منابع صندوق‌های ارزی را جذب کنند. این یعنی زنجیره‌ای شکل می‌گیرد که دلار خانگی وارد صندوق ارزی می‌شود و بعد به صورت اوراق ارزی به پروژه مولد ارزآور وارد می‌شوند.
در صندوق‌های ارزی نکته کلیدی تضمین بازگشت ارز است. بانک ملت به عنوان ضامن نقدشوندگی صندوق عمل می‌کند و در زمان ابطال واحدها، اصل سرمایه و بازدهی به صورت ارزی پرداخت خواهد شد. این موضوع برای سرمایه‌گذارانی که تجربه تلخ سپرده‌های ارزی دهه ۹۰ که در آن بازگشت ارز با ابهاماتی همراه بود را به یاد دارند، اهمیت زیادی دارد. شفافیت در نحوه ورود و خروج، یکی از عوامل تعیین‌کننده موفقیت این صندوق خواهد بود.
مسئولان از امکان افزایش اندازه صندوق تا ۵۰ میلیون دلار خبر داده‌اند، درواقع برای اثرگذاری معنادار بر بازار، این صندوق‌ها به مراتب بزرگ‌تر می‌شود. در مقطع کنونی راه‌اندازی «مانا ملت» را می‌توان یک نقطه عطف در سیاست‌گذاری ارزی ایران دانست که به جای تمرکز صرف بر کنترل و محدودیت بازار ارز تلاش می‌کند با ایجاد یک مسیر رسمی و شفاف، منابع ارزی سرگردان را به چرخه اقتصاد بازگرداند. از این رو می‌تواند الگویی برای توسعه ابزارهای مالی ارزی در آینده باشد. موفقیت آن نه تنها به طراحی فنی، بلکه پشتوانه‌ای بانک ملت در تضمین نقدشوندگی و شفافیت در گزارش‌دهی متکی است.
اگر صاحبان دلار می‌دانند که بدون خطر، ارز خود را در یک نهاد رسمی سرمایه‌گذاری کرده و بازدهی دلاری می‌گیرند و هم در زمان نیاز به آن دسترسی دارند، به همین دلیل «مانا ملت» می‌تواند به یک ابزار موثر برای مهار نوسانات ارزی و تأمین مالی تولید تبدیل شود.
