جوانسازی سلول ها ، قدمی دیگر برای افزایش طول عمر و کیفیت زندگی

جوانسازی سلول ها بخش دیگری از تلاش دانشمندان برای مقابله با پیری و جلوگیری از افزایش سن است که بر روی بهبود عملکرد و سلامت واحدهای ساختاری بدن تمرکز دارد.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که هدف اصلی مطالعات پژوهشگران برای افزایش طول عمر، به تعویق انداختن مرگ و افزایش تعداد سال‌های عمر انسان است،‌ اما بخش قابل‌ توجهی از این تحقیقات بر روی بهبود کیفیت زندگی و سالم نگه‌داشتن سلول‌های بدن پس از وارد شدن شخص به سنین پیری تمرکز دارد. به طور کلی تعداد زیادی از صاحب‌نظران معتقدند که بیشتر کردن طول عمر در حالی که فرد سال‌های آخر زندگی‌اش را در ناتوانی و درد و رنج سپری کند، بی‌فایده است و تلاش‌ها برای جوانسازی سلول های بدن بر اساس این طرز فکر انجام می‌شوند.

مطالعات دانشمندان برای مقابله با پیری

بسیاری از متخصصان این رشته از علوم زیستی تمرکز مطالعات خود را بر روی سلول‌های پیر داخل بدن که دیگر توانایی تکثیر ندارند و باعث ایجاد بسیار از مشکلات مربوط به سالخوردگی می‌شوند، قرار داده‌اند. این نوع واحدهای ساختاری به طور کلی توسط سیستم ایمنی از بدن انسان خارج می‌شوند، اما با افزایش سن افراد، توانایی سیستم دفاعی برای خلاصی از آن‌ها ضعیف‌تر می‌شود.

از طرف دیگر نوع خاصی از داروها به نام سنولیک (Senolytic) طراحی شده‌اند که پس از مصرف، به سیستم ایمنی بدن برای خارج کردن سلول‌های سالخورده کمک می‌کنند؛ آزمایش این داروها بر روی حیوانات هم نتیجه‌بخش بوده و از توانایی این روش برای افزایش سطح سلامتی در سنین پیری خبر می‌دهند.

تحقیق انجام‌شده برای جوانسازی سلول ها

با این حال پژوهش جدید بر روی جوانسازی سلول ها که توسط محققان دانشگاه اکستر (Universities of Exeter) در انگلستان انجام شده، به مسئله از دید دیگری نگاه کرده و به جای پیدا کردن راهی برای خارج کردن واحدهای ساختاری پیر، روشی برای دوباره جوان کردن آن‌ها پیدا کرده است.

لورنا هریس (Lorna Harries) محقق اصلی این تیم پژوهش در مصاحبه‌ای گفته است که دستاورد همکاران او جزو اولین قدم‌ها برای تضمین سلامتی افراد در تمام طول زندگی بوده و روش استفاده از مواد شیمیایی برای راه‌اندازی دوباره ژن‌هایی که با افزایش سن به‌ نوعی خاموش می‌شوند، پتانسیل بالایی برای جوانسازی سلول ها در بدن و بازگرداندن کارایی بافت‌ها پس از پیر شدن، دارد.

ماده اصلی مورد استفاده در تحقیقات انجام‌ شده برای جوانسازی سلول ها رزوراترول آنالوگ (resveratrol analog) نام دارد که به صورت طبیعی در شکلات تلخ،‌ زغال‌اخته و برخی خوراکی‌های دیگر یافت می‌شود و فواید آن برای سلامتی در دهه‌های گذشته, توجه زیادی را در جامعه علمی به خود جلب کرده است.

تیم هریس ترکیب خاصی از رزوراترول آنالوگ را مهندسی کردند و تاثیرات آن بر روی واحدهای ساختاری زنده بدن انسان را در محیط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار دادند؛ مدت کوتاهی پس از تحت درمان قرار گرفتن این سلول‌های پیر و ازکارافتاده، عملکرد آن‌ها به حالت عادی بازگشت و علاوه بر افزایش طول تلومرهای واحدها که با سالخوردگی فرد کوتاه‌تر می‌شوند، تکثیر سلولی مجددا از سر گرفته شد.

اوا لاتور (Eva Latorre) یکی دیگر از دانشمندانی که در دست‌یابی به این روش درمانی جدید نقش مهمی داشت، در این رابطه می‌گوید که در ابتدا با مشاهده جوانسازی سلول ها توسط رزوراترول‌های مهندسی‌شده، نتایج باورکردنی نبودند، اما با تکرار آزمایش تاثیرات مثبت این روش مورد تایید قرار گرفت.

مقاله دستاورد این تیم پژوهشی که هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد، در ژورنال “BMC Cell Biology” به چاپ رسیده است. مصرف داروهایی مشابه که با استفاده از ترکیبات رزوراترول ساخته شده‌اند، قوای جوانی را در افراد سالخورده مجددا زنده کند.