آیا اعتیاد به خرید وجود دارد؟

خرید هیجانی و احساسی چیست؟

پایگاه خبری تریتا نیوز ، خرید هیجانی عبارت است از اجبار به خرید که نهایتا پیامدهای منفی به همراه دارد. مشخصه این نوع خرید دل مشغله بیش از حد به خرید کردن و همچنین عدم کنترل روی این تمایل و تکانه است. این چرخه معیوب پیامدهای منفی منجمله مشکلات مالی و تعارضات رابطه ای را به همراه دارد. به ندرت خرید هیجانی آنقدر جدی می شود که به شکل اعتیاد مانند اعتیاد به مواد و الکل یا سایر رفتارهای اعتیادی مانند قماربازی در می آید. ممکن است به این خاطر باشد که هنوز برای خرید هیجانی یک تشخیص رسمی در نظر گرفته نشده است. در حالیمه خرید هیجانی می تواند منجر به مشکلات جدی شود، اما بااین وجود هنوز به عنوان اعتیاد رفتاری متمایز در DSM5 شناخته نشده است.

خرید هیجانی اغلب بی اهمیت تلقی می شود

اعتیاد به خرید اغلب در رسانه ها جدی گرفته نمی شود. اغلب به عنوان رفتار سطحی قربانیان مد به تصویر کشیده می شود- بدون استثنا خانم ها- و معرف سلبریتی های پولداری که کار دیگری به جز خرید کردن ندارند!! در این بافت، خرید هیجانی به نظر چندان دردسر ساز نمی رسد. البته امروزه تحقیقات بیشتری در زمینه خرید هیجانی انجام شده است، اما بسیاری از اینها اغلب در مجله های بازاریابی و مصرف کننده چاپ می شوند. به منظور کسب درک بهتر از ویژگی های بالینی و درمان های احتمالی خرید هیجانی، نیاز است تا تحقیقات بیشتری با تمرکز بر علل، پیشگیری و درمان این بیماری از منظر بالینی انجام شود.

نشانگان

در حالیکه بسیاری از افراد از خرید کردن لذت می برند و برخی با وجودی که بیش از حدی که تصورش را می کنند برای خرید زمان می گذارند، این رفتارها به تنهایی باعث نمی شود فردی خریداری هیجانی باشد. نشانگان یک خرید هیجانی عبارت است از:

• دل مشغولی زیاد با خرید
• خرید چیزهایی که اصلا مورد نیاز نیست
• به سختی فرد می تواند در مقابل وسوسه خرید چیزی مقاومت کند
• احساس وجد و سرخوشی بعد از خرید چیزی
• مشکلات مالی به خاطر خرید افراطی
• احساس گناه و پشیمانی بعد از ولخرجی در خرید
• خرید بی اختیار که اغلب شامل هزینه کردن پول بسیار بیشتری از نرمال است.
• شرمندگی، معذب بودن و تلاش برای مخفی کردن خرید
• خرید کردن عکس العملی است نسبت به مشکلات احساسی مانند تنهایی و غم
• وقت زیادی را صرف خرید کردن

خرید هیجانی می تواند باعث سایر مشکلات مانند ناراحتی در زندگی زناشویی، مشکلات کاری، و مشکلات تحصیلی شود. تحقیقات نشان می دهد که بین 80 % تا 95% افرادی که مشکل خرید هیجانی دارند خانمها هستند. چیزهایی که این افراد می خرند لزوماً خیلی گران نیستند، اما خریدها از نظر تعداد بسیار زیاد هستند و معمولا هم استفاده نمی شوند.

خرید آنلاین

خرید آنلاین مورد دیگری است که به خرید هیجانی باید اضافه شود.  تحقیقات نشان می دهند خرید آنلاین هم برای افرادی که اعتیاد به خرید دارند بسیار جذاب است. چرا که خرید آنلاین نقاط جذاب خاصی برای چنین افرادی دارد و این افراد را به شدت به خود جذب می کند، برخی از موارد جذاب خرید آنلاین عبارت است از:

• خرید بدون دیده شدن
• عدم نیاز به برقراری ارتباط برای خرید
• در اختیار بودن تنوع و اطلاعات درمورد یک محصول
• توانایی خرید از هر جا و هر زمان

لازم است به این افراد کمک حرفه ای و فوری شود چرا که این افراد به خاطر اعتیاد به خرید در تنگنای شدید مالی قرار می گیرند. در نتیجه بدهی بالایی به بار می آورند، کیفیت زندگی آنها به شدت پایین می آید و در مدیریت پول و غیره به مشکل بر می خورند و نیاز به مشاوره و درمان حرفه ای دارند.

علل

باوجودی که علل مشخصی برای خرید هیجانی هنوز شناخته نشده است، اما متخصصان بر این باورند که  همان فاکتورهایی که در سایر رفتارهای اعتیادی دخیل هستند در این اعتیاد به خرید هم به چشم می خورد. فاکتورهای ژنتیکی، بیولوژیکی، محیطی و شخصیتی در همۀ انواع اعتیادها وجود دارد.

سیستم پاداش مغز

خرید ممکن است سیستم پاداش مغز را فعال کند، که نیازمند ادامه آن محرک های خوشایند است. چیزهایی که برای افراد خوشایند است خواه خرید، خوردن یا سکس، مرکز پاداش مغز را فعال می کند تا دوپامین آزاد کند. دوپامین یک انتقال دهنده عصبی است که باعث احساس لذت می شود. طی زمان، ممکن است نیاز به محرک بیشتر و بیشتری برای فعال سازی رهایی مواد شیمیایی احساس خوب شود، که نهایتا منجر به چرخه رفتار اعتیادی و هیجانی می شود.

ریسک بالا برای ابتلا به سایر رفتارهای اعتیادی

برخی تحقیقات نشان می دهد خریداران هیجانی مستعد و ریسک بالایی برای پرداختن به سایر مشکلات و رفتارهای اعتیادی مانند قمار، سکس، اینترنت و بازی را در خود دارند. تحقیقات همچنان نشان می دهد افراد مبتلا به خرید هیجانی رفتارهای شخصیتی مشابهی با سایر افراد معتاد دارد از جمله:

• مقاومت
• وابسته به پاداش
• جستجوی تجربه جدید
• اجتناب از آسیب

خرید گاهی راهی موقت برای رهایی از احساس ناراحتی است. باوجودی که این کار احساس مثبتی با خود دارد اما چنین رفتارهایی اغلب احساس گناه، شرمندگی و پشیمانی را به همراه دارد.

درمان

برخی از درمانها می تواند برای خرید هیجانی هم مفید باشند. درمان رفتاری- شناختی یکی از رویکردهای مفید برای این دست رفتارهای اعتیادی است. درمان رفتاری – شناختی به فرد کمک می کند تا افکار و احساسات دخیل در این رفتار را بشناسد و بعد آن افکار و رفتارها را با رفتارهای بهتر و مفیدتر جایگزین کند.

مقابله

اگر شما یا نزدیکان تان درگیر خرید هیجانی هستید، استراتژی های خود-یاری وجود دارند که می توانند به شما کمک کنند با این رفتار مقابله کنید. شما می توانید از این راهکارها استفاده کنید:

• فقط با دوستان تان به خرید بروید. لیستی از دوستان و نزدیکان تان هیه کنید که می توانند در مدیریت خرید هیجانی به شما کمک کنند تهیه کنید. احتمالا شما در کنار افرادی که مدام به شما تذکر می دهند که نباید این چیز را بخرید، به آن چیز احتیاج ندارید، این گران است و آن یکی بد کمتر خرید می کنید. پس از کمک دوستان و نزدیکان تان غافل نشوید.
• سعی کنید راه های دیگری برای پر کردن زمان تان پیدا کنید. خرید هیجانی احتمالا زمانی اتفاق می افتد که احساس خستگی، بی حوصلگی دارید تا زمان تان را پر کنید و حس و حال تان را عوض کنید. به جای خرید کردن می توانید به کارهایی بپردازید که از آنها لذت می برید و روحیه تان را تغییر می دهد. می توانید موسیقی گوش کنید، کتاب بخوانید، باغبانی کنید، نقاشی کنید و فیلم ببینید حتی می توانید با دوستان تان قرار بگذارید و حواس تان را پرت و ذهن تان را مشغول کنید.
• سعی کنید از کارت اعتباری استفاده نکنید. کار با کارت اعتباری خرید را بسیار ساده و راحت کرده است و سعی کنید استفاده از مزایای کارت اعتباری را کنار بگذارید و بیشتر از پول نقد استفاده کنید. اگر پول نقد نداشته باشید احتمال زیاد خرید هم نمی کنید!