معکوس کردن پیری با رژیم غذایی چهار هفتهای!
تریتا نیوز / بهناز عباسی مقدم -در یک مطالعه جدید دانشگاه سیدنی، تغییر رژیم غذایی چهار هفتهای کافی بود تا برخی از افراد مسن از نظر بیولوژیکی جوانتر به نظر برسند. شرکتکنندگانی که مصرف چربی را کاهش دادند یا به سمت پروتئین گیاهی بیشتری روی آوردند، بهبودهایی در نشانگرهای زیستی کلیدی سلامت مرتبط با پیری نشان دادند. قویترین نتایج از رژیم غذایی کمچربتر و پرکربوهیدراتتر حاصل شد، در حالی که افرادی که به رژیم غذایی معمول خود نزدیکتر بودند، تقریباً هیچ تغییری مشاهده نکردند.
یک تغییر ساده چهار هفتهای در رژیم غذایی باعث شد برخی از افراد مسن از نظر بیولوژیکی جوانتر به نظر برسند و این موضوع سوالات جالبی را در مورد اینکه پیری چقدر سریع میتواند به انتخابهای غذایی پاسخ دهد، مطرح میکند.
طبق تحقیقات جدید دانشگاه سیدنی، افراد مسنی که چربی رژیم غذایی خود را کاهش دادند یا میزان پروتئین حیوانی مصرفی خود را کم کردند، نشانههایی از جوانتر شدن بیولوژیکی خود را نشان دادند.
این مطالعه که در Aging Cell منتشر شده است، نشان داد که بزرگسالان بین ۶۵ تا ۷۵ سال پس از دنبال کردن رژیمهای غذایی خاص به مدت تنها چهار هفته، کاهشهایی را در «سن بیولوژیکی» تخمینی خود تجربه کردند. محققان میگویند این یافتهها نشان میدهد که تغییرات غذایی در مراحل بعدی زندگی ممکن است به سرعت نشانگرهای مرتبط با پیری و سلامت کلی را بهبود بخشد.
در حالی که نتایج امیدوارکننده است، دانشمندان تأکید کردند که این مطالعه تنها یک نشانه اولیه ارائه میدهد، نه یک اثبات قطعی مبنی بر اینکه رژیم غذایی میتواند پیری را معکوس کند. آنها میگویند مطالعات بزرگتر و طولانیتری برای تعیین اینکه آیا این تغییرات بیولوژیکی خطر بیماری را در طول زمان کاهش میدهند و آیا همین اثرات در سایر گروههای سنی نیز رخ میدهد، مورد نیاز است.
سن بیولوژیکی چیست؟
سن تقویمی تعداد سالهای زندگی یک فرد را اندازهگیری میکند، اما سن بیولوژیکی نشان دهندهی میزان عملکرد بدن است. پیری بیولوژیکی میتواند بسته به عواملی مانند سلامت، سبک زندگی و توانایی بدن در بهبودی از استرس و بیماری، از فردی به فرد دیگر تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
دانشمندان برای تخمین سن بیولوژیکی، نشانگرهای زیستی را تجزیه و تحلیل میکنند که شاخصهای قابل اندازهگیری سلامت فیزیولوژیکی در طول زمان هستند. این نشانگرهای زیستی اغلب برای درک سلامت طولانی مدت و طول عمر بالقوه، مفیدتر از سن تقویمی در نظر گرفته میشوند.
برای این مطالعه، محققان از اطلاعات ۲۰ نشانگر زیستی برای محاسبهی نمرات سن بیولوژیکی شرکتکنندگان استفاده کردند. این دادهها شامل اندازهگیریهایی مانند کلسترول، انسولین و سطح پروتئین واکنشی C بود. دادهها از مطالعهی تغذیه برای زندگی سالم که در مرکز چارلز پرکینز دانشگاه انجام شد، به دست آمد.
چهار برنامه غذایی مختلف آزمایش شد
این مطالعه شامل ۱۰۴ شرکتکننده بود که به طور تصادفی به یکی از چهار رژیم غذایی اختصاص داده شدند. هر رژیم غذایی ۱۴ درصد از کل انرژی را از پروتئین تأمین میکرد.
دو رژیم غذایی همهچیزخوار بودند که نیمی از پروتئین از منابع حیوانی و بقیه از گیاهان تأمین میشد. دو رژیم غذایی دیگر، رژیمهای نیمهگیاهخواری بودند که در آن ۷۰ درصد پروتئین از منابع گیاهی تأمین میشد.
در این دستهها، شرکتکنندگان همچنین به یک رژیم غذایی پرچرب و کم کربوهیدرات یا یک رژیم غذایی کم چرب و پرکربوهیدرات اختصاص داده شدند. این چهار گروه رژیم غذایی ایجاد کرد: همهچیزخوار پرچرب (OHF)، همهچیزخوار پرکربوهیدرات (OHC)، نیمهگیاهخوار پرچرب (VHF) و نیمهگیاهخوار پرکربوهیدرات (VHC).
BMI (شاخص توده بدنی) شرکتکنندگان از ۲۰ تا ۳۵ متغیر بود. همه شرکتکنندگان غیرسیگاری، غیرگیاهخوار بودند و هیچ عارضه جدی (مانند دیابت نوع ۲، سرطان، بیماری کلیوی یا کبدی) یا آلرژی غذایی و/یا عدم تحمل غذایی نداشتند.
کدام رژیم غذایی بیشترین تغییر را ایجاد کرد؟
محققان دریافتند که گروه OHF، که رژیم غذایی آنها نزدیکترین رژیم غذایی به رژیم غذایی شرکتکنندگان قبل از مطالعه بود، هیچ تغییر قابل توجهی در نشانگرهای سن بیولوژیکی نشان نداد.
با این حال، سه گروه دیگر همگی کاهش سن بیولوژیکی را نشان دادند. قویترین شواهد آماری از گروه OHC به دست آمد که رژیم غذایی همهچیزخواری با کربوهیدرات بیشتر و چربی کمتر را دنبال میکردند. در آن گروه، ۱۴ درصد انرژی از پروتئین، ۲۸-۲۹ درصد از چربی و ۵۳ درصد از کربوهیدراتها تأمین میشد.
اگرچه نتایج نشان میدهد که رژیم غذایی ممکن است به طرز شگفتآوری به سرعت بر پیری بیولوژیکی تأثیر بگذارد، محققان هشدار میدهند که هنوز مشخص نیست که آیا این پیشرفتها در درازمدت دوام میآورند یا منجر به کاهش پایدار سن بیولوژیکی میشوند.
محققان خواستار مطالعات طولانیتر شدند
«برای ارزیابی اینکه آیا تغییرات غذایی خطر بیماریهای مرتبط با سن را تغییر میدهد یا خیر، به تغییرات غذایی طولانیتر نیاز است.»
تحقیقات آینده باید بررسی کند که آیا این یافتهها به سایر گروهها نیز تعمیم داده میشود و آیا تغییرات ثبت شده پایدار هستند یا پیشبینیکننده پیامدهای بلندمدت هستند.»
