سعیدی: رشد سودآوری، توسعه صادرات و تقویت تاب‌آوری شستا در شرایط دشوار اقتصادی
تریتا نیوز /سال گذشته برای اقتصاد ایران و بنگاه‌های اقتصادی، سالی عادی نبود.
دو جنگ، یک دوره ناآرامی و مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی، آزمونی جدی برای مدیریت شرکت‌ها ایجاد کرد. در چنین شرایطی، نخستین مسئولیت ما حفظ استمرار فعالیت‌ها، صیانت از سرمایه‌های بین‌نسلی و حمایت از سرمایه‌های انسانی بود.
شستا مجموعه‌ای متشکل از ۱۷۶ شرکت در ۱۰ هلدینگ تخصصی است و مدیریت چنین مجموعه‌ای صرفاً اداره شرکت‌ها نیست، بلکه مسئولیت تخصیص بهینه سرمایه، مدیریت ریسک، افزایش بهره‌وری و صیانت از منافع بلندمدت ذی‌نفعان را نیز در بر می‌گیرد.
با وجود دشواری‌ها، فعالیت مجموعه استمرار یافت و شاخص‌های مالی گروه رشد کرد. البته افزایش درآمد و سود به‌تنهایی برای اثبات موفقیت مدیریت کافی نیست و باید میزان ارزش‌آفرینی، بهره‌وری سرمایه و اصلاحات انجام‌شده در نظام حکمرانی شرکت‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.
راهبرد ما بر سه اصل استوار است؛ نخست، تاب‌آوری و توانایی استمرار مأموریت‌های حیاتی در شرایط بحران که شستا در جریان دو جنگ و یک دوره ناآرامی آن را به اثبات رساند؛ دوم، حکمرانی حرفه‌ای مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی، شایسته‌سالاری و انضباط در تخصیص سرمایه و سوم، تحول و نوآوری با هدف ساخت شرکت‌هایی رقابت‌پذیر و ارزش‌آفرین.
ما شستا را صرفاً میراثی از دارایی‌های گذشته نمی‌دانیم، بلکه آن را امانتی بین‌نسلی می‌دانیم که باید ارزش آن را برای آینده افزایش دهیم.
معیار موفقیت تنها عبور از یک سال دشوار نیست، بلکه باید ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های بهتری برای سال‌های آینده ایجاد کنیم.
صادرات بیش از ۲ میلیارد دلاری و افزایش سهم شستا در بازار سرمایه
وی با اشاره به ظرفیت‌های بین‌المللی شستا اظهار کرد: شرکت‌های تابعه شستا در شرایط دو جنگ گذشته توانستند بیش از ۲ میلیارد دلار صادرات داشته باشند و درآمد ارزی ایجاد کنند. این دستاورد در شرایطی محقق شد که شرکت‌های ما در رقابت با بسیاری از بنگاه‌های بین‌المللی از شرایط برابر برخوردار نیستند. نوآوری و بین‌المللی‌سازی دو اولویت راهبردی ماست و توسعه حضور در بازارهای خارجی، به‌ویژه از مسیر کشورهای همسایه، با جدیت دنبال خواهد شد.
سهم شستا از بازار سرمایه در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۱.۵ درصد بود که اکنون به ۱۳.۵ درصد افزایش یافته است. با ورود ستاره خلیج فارس و نمایان شدن آثار سودآوری و مدیریت کنترلی آن نیز انتظار می‌رود جایگاه شستا بیش از پیش تقویت شود.
درآمد تلفیقی شستا از ۲۰۴ همت در سال ۱۴۰۲ به ۲۷۷ همت در سال ۱۴۰۳ و حدود ۳۹۶ همت در سال ۱۴۰۴ رسید. همچنین سود تلفیقی گروه از حدود ۶۸ همت در سال قبل به ۱۳۴ همت افزایش یافت. این روند علاوه بر رشد درآمدها، بیانگر مدیریت مناسب هزینه‌ها در هلدینگ‌های تخصصی است.
۲۸ شرکت شستا در جریان جنگ، به میزان پنج تا ۱۰۰ درصد تحت تأثیر حملات قرار گرفتند. با توجه به ضرورت تقویت بنیه مالی و استمرار فعالیت این شرکت‌ها، تصمیم گرفتیم برخلاف رویه معمول، تمام سود قابل تقسیم آن‌ها را توزیع نکنیم و بخشی از منابع را در شرکت‌ها نگه داریم. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که سازمان تأمین اجتماعی و ذی‌نفعان نیز به منابع مالی نیاز داشتند. اگر این سود توزیع می‌شد، سود شستا می‌توانست ۶۸ درصد افزایش یابد، اما حفظ توان شرکت‌های تابعه را در اولویت قرار دادیم.
دانش، مهارت، پاکدستی، سلامت حرفه‌ای و هماهنگی با راهبردهای مجموعه از معیارهای اصلی انتخاب مدیران است. تجربه جنگ نیز ضرورت برخورداری از شجاعت و قدرت تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی را نشان داد. مدیر باید توان پذیرش ریسک‌های منطقی را داشته باشد و در همین راستا، از کانون‌های ارزیابی برای سنجش شایستگی‌هایی مانند کار تیمی، برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، نگاه راهبردی و تحلیل مسئله استفاده می‌کنیم.
۶۱ کلینیک برای بررسی و ارزیابی این شرکت‌ها تشکیل دادیم. در سال گذشته هفت شرکت از زیان خارج شدند و در تعدادی دیگر نیز میزان زیان کاهش یافت. پتروشیمی آبادان که حدود دو سال به‌طور کامل تعطیل بود، اکنون به چرخه تولید بازگشته و طی دو تا سه ماه گذشته نیز به سودآوری رسیده است. این اقدامات نشان می‌دهد که جنگ و ناآرامی را بهانه‌ای برای متوقف کردن برنامه‌های اصلاحی قرار نداده‌ایم.
محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شستا در نشست خبری با اصحاب رسانه:(۲)
شستا صرفاً یک مجموعه تولیدی نیست، بلکه در تقویت تاب‌آوری ملی نیز نقش‌آفرینی می‌کند. در جریان بحران‌ها، شرکت‌های ما حتی یک روز تولید را متوقف نکردند. امروز تمام هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه از رویه‌های عملیاتی استاندارد برای مدیریت شرایط بحران و پدافند غیرعامل برخوردارند. همچنین تاب‌آوری مجموعه در هشت حوزه عملیاتی، مالی، زنجیره تأمین، راهبردی، فناوری و سایبری، تطبیقی، اجتماعی و نهادی تعریف و دنبال شده است.
تولید روزانه حدود چهل و پنج میلیون لیتر بنزین در پالایشگاه ستاره خلیج فارس، تأمین دارو، لاستیک، روغن و توزیع آرد، بخشی از نقش شرکت‌های زیرمجموعه در تأمین نیازهای مردم است. همچنین با وجود حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات از بیمارستان‌ها، شرکت‌های دارویی مجموعه حدود ۵۰ درصد داروی مورد نیاز بیمارستان‌های کشور را تأمین کردند و شبکه توزیع نیز در شرایط جنگ متناسب با نیاز مناطق مختلف تغییر مسیر داد.
اعتماد سهامداران از مسیر شفافیت و پاسخگویی تقویت می‌شود. در همین راستا، سامانه «سروش» برای رصد و ارزیابی شاخص‌های شفافیت شرکت‌های تابعه راه‌اندازی شد و ۴۴ بند الزامات حکمرانی شرکتی سازمان بورس به شاخص‌ها و چک‌لیست‌های اجرایی برای هلدینگ‌ها و شرکت‌ها تبدیل شده است. اجرای دستورالعمل‌های افشای اطلاعات و کنترل‌های داخلی نیز به‌صورت مستمر پیگیری می‌شود.
سند حکمرانی انرژی شستا با ۱۴ سیاست اجرایی و ۱۰ شاخص کلیدی عملکرد تدوین شده است. در چارچوب این سند، هدف‌گذاری تولید ۴۵۱ مگاوات انرژی با مشارکت شرکت‌های زیرمجموعه، به‌ویژه مجموعه سیمانی سیتا، در دستور کار قرار گرفته است.
حدود ۲۰۰ همت پروژه در ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه تعریف شده است که از میان حدود ۸۰ پروژه مورد بررسی، ۲۰ پروژه در اولویت راهبردی قرار دارند.
