راهکارهایی کاربردی برای ارزیابی ایده

قضاوت کردن یک ایده معمولا اولین کاری است که بعد از مطرح شدن آن انجام می‌دهیم. با اینکه شاید تخصصی در آن زمینه نداشته باشیم، اما بلافاصله بعد از شنیدن یک ایده، درست یا اشتباه بودن آن را ارزیابی می‌کنیم؛ درحالی‌که اگر نوبت به ارزیابی ایده‌های خودمان برسد، نمی‌توانیم آن‌ها را دقیق بسنجیم. ایده‌ای که به نظر ما عالی و بدون نقص می‌رسد، ممکن است به نظر دیگران هیچ ارزشی نداشته باشد. این مشتری‌ها هستند که موفقیت یا عدم موفقیت محصولی را در بازار تضمین می‌کنند؛ پس نظرشان اهمیت دارد.

همه‌ی ایده‌ها ارزش پیاده‌سازی ندارند، زیرا ممکن است از سوی دیگران مورد استقبال قرار نگیرند. ارزیابی یک ایده باید با اشتیاق و نظم‌وانضباط همراه بوده و تا جای ممکن به سؤال‌های مانند: آیا پیاده‌سازی آن جواب می‌دهد؟ دیگران چه واکنشی نشان می‌دهند؟ تجربه‌ی شخصی خودم چیست؟ پاسخ دهد. برای ارزیابی و سنجیدن ایده‌ها، راه‌های مختلفی وجود دارد که در ادامه به بررسی بیشتر آن‌ها می‌پردازیم.

۱- ایده خود را با افراد قابل اطمینان و راستگو به اشتراک بگذارید

یکی از سریع‌ترین راه‌های ارزیابی ایده، مطرح کردن آن با دیگران است اما هر شخصی را برای مشورت انتخاب نکنید. زمانی‌که صحبت از بازخورد گرفتن می‌شود، همه‌ی ما افرادی را می‌شناسیم که در هر شرایطی حامی ما هستند و از افکار ما طرفداری می‌کنند؛ از طرف دیگر کسانی را می‌شناسیم که به‌طورکلی با هر چیزی مخالفت می‌کنند. مهم‌ترین نکته در اشتراک گذاشتن ایده‌ها این است که فرد صادقی را پیدا کنید.

همه‌ی ما به این نیاز داریم که با فردی قابل اعتماد مشورت کنیم، فردی که اطلاعات و چشم‌انداز خوبی نسبت به موضوع مورد نظر ما داشته باشد. چنین افراد ارزشمندی، بازخوردهای صادقانه می‌دهند و با انتقاد سازنده کمک می‌کنند ایده‌ها در مسیر موفقیت اجرا شوند.

۲- از دوستان دور خود مشورت بگیرید

یکی دیگر از راه‌های ارزیابی ایده این است که با دوستان دور خود مشورت کنید. این افراد ترسی بابت کم شدن روابط دوستی با شما ندارند و نظرشان را صادقانه بیان می‌کنند. ایده‌ی خود را با اعتمادبه‌نفس مطرح کنید و از آن‌ها بخواهید ایده‌تان را با ذکر دلیل رد کنند. اگر فکر می‌کنید ایده‌تان واقعا باارزش است، باید بتوانید دربرابر انتقاد دیگران دلیل منطقی بیاورید و از آن دفاع کنید.

۳- نظر مشتریان فعلی را جویا شوید

یکی از راه‌های اطمینان از بد بودن یک ایده این است که بعد از ارائه‌ی آن هیچ بازخوردی دریافت نکنید. ایده‌ای که از نظر یک کارآفرین عالی به نظر می‌رسد، شاید به نظر مشتری هدف هیچ ارزشی نداشته باشد. محصولی که نتواند تعریف و تمجید مشتریان را برانگیزد، مطمئنا ایده‌ی خوبی ندارد.

۴- از روانشناسی اجتماعی استفاده کنید

منظور از روانشناسی اجتماعی این است که دیگران ایده‌ی شما را تبلیغ کنند. سعی کنید سه دلیل پیدا کنید که چرا مشتری‌ها باید برای محصول شما هزینه کنند. اگر نتوانستید حداقل سه دلیل پیدا کنید، یعنی ایده‌تان به‌اندازه‌ی کافی خوب نیست.

اگر شخصی گفت ایده‌ی شما را تبلیغ خواهد کرد، در مورد روش انجام کار سؤال بپرسید. پاسخ این سؤال به تعیین استراتژی تبلیغ و اطمینان از درست بودن ایده کمک می‌کند.

۵- از دوستی بخواهید ایده‌تان را با زبان خودش بیان کند

اگر ایده‌تان به‌اندازه‌ای پیچیده است که دیگران نمی‌توانند آن را بازگو کنند، یعنی ایده‌ی خوبی نیست. برای انجام این کار، ایده‌ی خود را برای دوستی تعریف کنید و سپس از او بخواهید این ایده را برای دوست دیگری توضیح دهد؛ اگر قادر به انجام این کار نبود، یعنی یک جای کار مشکل دارد و باید در مفهوم ایده‌ی خود تجدیدنظر کنید.

۶- از تکراری نبودن ایده‌تان مطمئن شوید

اگر ایده‌ای را قبلا ارزیابی کرده‌اید و نتیجه‌ی آن مثبت نبوده، دو حالت پیش می‌آید. اگر از آن زمان هنوز چیزی را تغییر نداده‌اید، یعنی ایده‌تان همچنان مناسب نیست؛ این یعنی در یک چرخه‌ی تکراری گرفتار شده‌اید و ایده‌تان هنوز به‌اندازه‌ی کافی خوب نیست. حالت دوم این است که بخش‌هایی از آن را تغییر داده‌اید و باید مجددا آن را ارزیابی کنید. اگر بعد از سه یا چهار بار تغییر و ارزیابی به نتیجه‌ی دلخواه نرسیده‌اید، یا باید تغییرات اساسی‌تری اعمال کنید یا این ایده را فراموش کنید.

۷- خوب یا بد بودن ایده را به بازار بسپارید

بازار تنها جایی است که ارزش ایده یا محصولی را به درستی ارزیابی می‌کند. مشتری‌های هدفی را پیدا کنید که پول دارند و حاضر هستند برای خرید محصول شما خرج کنند. یاد بگیرید چگونه باید ارزش‌های خاص را در بازار بفروشید. از دیگران نخواهید محصول شما را به فروش برسانند، بلکه خودتان دست به کار شوید. انجام این کار یا موفقیت‌آمیز خواهد بود یا شکست خواهد خورد که درهرصورت نکات ارزشمندی را برای تجارب آینده خواهید آموخت.