ورود بیگ دیتا به صنعت داروسازی؛ زمینهساز توسعه داروهای شخصیسازی
تکنولوژی در حال ورود به صنعت داروسازی است و پیشبینی میشود در آینده به هر بیمار براساس ساختار ژنوم شخصی، داروی شخصیسازی شده تجویز شود.
صنعت جهانی داروسازی «Big Pharma» با وجود هزینههای بسیاری که به تحقیقات اختصاص میدهد، نتوانسته است پیشرفت علمی قابل توجهی در چند سال اخیر داشته باشد؛ اما ورود بیگ دیتا یا کلان داده به این صنعت نهتنها امکان پیشرفت را مهیا میکند، بلکه سرمایهگذاران را نیز به این صنعت علاقهمند خواهد کرد.
شرکت GlaxoSmithKline، غول داروسازی بریتانیا بهتازگی خبر از تغییرات اساسی در بخش تحقیق و توسعهی خود داده است، این شرکت قصد دارد با استفاده از تحلیل داده، تمرکز بیشتری روی پیدا کردن ارتباط سیستم ایمنی و بیماریهای انسانی بگذارد. تصمیم اخیر غول بریتانیایی صنعت داروسازی، تحولات بزرگی در این صنعت و فرصتهای بزرگ برای سرمایهگذاران را نوید میدهد. دانشمندان این شرکت با مطالعهی پروندهی ژنتیکی بیماران قصد دارند علت بروز هر بیماری را ریشهیابی کنند.
از طرفی فناوری اطلاعات با سرعت بالایی در حال رشد است. محققان هر روز از فناوری یادگیری ماشین و هوش مصنوعی برای پیدا کردن الگوهایی در داده استفاده میکنند که تا چند دههی پیش، بشر هیچ ایدهای از وجود آنها نداشت. شاید با نگاه اول اینطور به نظر برسد که فناوری جدید تنها در زمینهی ساخت اتومبیلهای خودران یا اتوماتیکسازی کارخانهها استفاده میشود؛ اما پیشرفتهای جدید روی هر بخشی قابل اعمال است.
صنعت داروسازی و کشف دارو پتانسیل خوبی برای استفاده از فناوری جدید دارد؛ زیرا در چند سال اخیر رشد چشمگیری نداشته است، با این حال تحلیلگران حتی برای پنج سال آینده نیز تغییر بزرگی پیشبینی نکردهاند. آنها معتقدند تا سال ۲۰۲۲ علم پزشکی قابل پیشبینی، پیشگیری، شخصیسازی شده و مشارکتی خواهد بود. پیشبینی میشود تا چند سال آینده، به هر بیمار براساس ساختار شخصی داروی شخصیسازی شده تجویز شود. همچنین دانشمندان داده از هوش مصنوعی برای پیدا کردن بیومارکرهایی (نشانگرهای زیستی) در مدلهای الگوریتمی استفاده میکنند که تا پیش از این قابل مشاهده نبوده است.
شرکت GSK قصد دارد با تحلیل دادهها به درک بهتری از سیستم ایمنی بدن برسد و نسل جدیدی از پیشرفتهای علمی و داروهای جدید را ارائه دهد، این شرکت سرمایهی ۳۰۰ میلیون دلاری از یک شرکت کالیفرنیایی واقع در سیلیکونولی دریافت کرده است. شرکت سرمایهگذار تا بهحال بیش از پنج میلیون اطلاعات ژنومیکی جمعآوری کرده و نخستین همکاری این دو شرکت، تحقیق روی بیماری پارکینسون خواهد بود.
کشف دارو، علمی پر هزینه و مبهم است. نتیجهی تحقیقات نشان میدهد که تنها ۱۰ درصد داروهای در حال توسعه در نهایت به دست بیماران خواهد رسید؛ اما شرکت GSK با ترکیب تحلیل داده در پروژههای کشف دارو قصد دارد کمیت پروژهها را کاهش و کیفیت خروجی کار را افزایش دهد.
طبق گزارشها بهطور متوسط سهام شرکتهای بزرگ فعال در صنعت داروسازی در ۱۲ ماه گذشته حدود ۱۶ درصد بازدهی داشته است و بهزودی شاهد ورود سرمایهگذاران به این صنعت خواهیم بود؛ با این حال بهترین راه برای همراه شدن با ترند مورد بحث، ساختن ماشینها یا فرآیندهایی است که اطلاعات ژنوم انسان را جمعآوری کند. در حال حاضر شرکتهای بزرگی در این زمینه فعالیت میکنند. بهعنوان مثال شرکت Illumina یکی از بهترین شرکتهای سازندهی دستگاه توالییاب DNA است که محصولات آن در شرکتهای داروسازی، سازمانهای آموزشی و تحقیقات بالینی استفاده میشود، این شرکت در سال ۲۰۱۷ با افزایش فروش ۱۴.۸ درصدی، حدود ۲.۷۵ میلیارد دلار فروش داشته و ارزش سهام آن چند برابر شده است.
شرکت Thermo Fisher Scientific یکی دیگر از شرکتهای فعال در زمینهی تولید نرمافزارهای تحلیلی و تحلیل عکس است که محصولات آن توسط شرکتهای داروسازی، دولت، دانشگاهها و آزمایشگاههای تحقیقاتی مورد استفاده قرار میگیرد، این شرکت با رشد ۱۴.۵ درصدی در سال ۲۰۱۷، حدود ۲۰.۹ میلیارد دلار ارزشگذاری شده است. هر دو شرکت از بهترینها بوده و در حال توسعهی محصولات خود هستند.
صنعت داروسازی با تحلیل کلان داده، گام بزرگی در جهت کشف داروهای جدید برداشته است و به زودی شاهد پیدایش داروهای شخصیسازی شده با توجه به ژنوم هر بیمار خواهیم بود. سرمایهگذاران نیز در چند سال اخیر توجه ویژهای به این صنعت داشتهاند؛ بنابراین تحولات بزرگی در صنعت داروسازی رخ خواهد داد.
