ماجرای جنجالی زنان گزارشگر و مفسر جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه چیست؟

جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه تا به امروز در حوزه رکوردشکنی، شگفتی و البته جنجال کم نداشته است؛ از تعداد بی سابقه پنالتی و گل به خودی گرفته تا استفاده از کمک داور ویدیویی برای اولین بار، از شگفتی سازی تیم های کوچک تا حذف تیم های بزرگی مانند آلمان، آرژانتین و پرتغال. اما چیزی که این روزها بیش از همه جلب توجه می کند و البته حاشیه ساز نیز شده، حضور ۳ کارشناس و گزارشگر زن در این مسابقات است که برای اولین بار چنین رویداد ورزشی بزرگی را گزارش کرده و یا به کارشناسی آن می پردازند.

بدون شک سال ۲۰۱۷ و سال کنونی سال هایی مهم و سرنوشت ساز برای زنان بوده اند که با بیداری عمومی نسبت به حقوق زنان و افشاگری های بی سابقه در مورد نقض حقوق و سوء استفاده از آنان همراه بوده است. در حالی که جریان اجتماعی موسوم به #MeToo  در رسانه های اجتماعی جهان یکه تازی می کند، خبر حضور ۳ زن در روسیه برای گزارش و تفسیر بازی ها بیش از آنچه که تصور می شد جلب توجه کرده و این موضوع واکنش های مثبت و منفی زیادی را در پی داشته است.

ویکی اسپارکس

این سه زن که ویکی اسپارکس، مارک لاند و کلاودیا نیومن نام دارند به ترتیب برای بی بی سی، تلویزیون سوئد و شبکه دو آلمان وظیفه گزارش و تفسیر مسابقات فوتبال جام جهانی ۲۰۱۸ را بر عهده دارند. هر چند بسیاری از این واقعه و پیشرفت بی سابقه بسیار خوشحال شده و از آن استقبال کرده اند، برخی دیگر نیز موجی از توهین و تحقیر و کامنت های جنسیت زده و ناخوشایند را علیه این زنان براه انداخته اند. هنوز هم هستند کسانی که به قابلیت های زنان در این عرصه باور نداشته و صدای گزارشگران مرد را ترجیح می دهند. اما باید دانست که این زنان هر کدام در این عرصه از تجربه و دانش کافی برخوردار بوده و توانایی تفسیر و گزارش فوتبال به مانند مردان را دارند.

کلودیا نیومن

نویمن چند سالی است در این عرصه به صورت تخصصی و حرفه ای فعالیت داشته و بازی های جام ملت های اروپا در سال ۲۰۱۶ را تفسیر و گزارش می کرده است. خانم مارک لاند هم نیز از بازیکنان سابق تیم ملی فوتبال زنان سوئد بوده و حتی انتخاب شدن به عنوان دومین بازیکن برتر جهان را نیز در کارنامه دارد. وی در سال های اخیر وارد عرصه گزارش و کارشناسی فوتبال شده و دو سالی است که برای تلویزیون سوئد کار می کند. میزان توهین ها به این زنان چنان بالا گرفته که حتی برخی از آن ها مورد شکایت قرار گرفته اند.

هانا مارک لاند

حتی بازیکنان سرشناسی مانند جان تری نیز با این موج همراهی کرده و اعلام کرده است که ترجیح می دهد صدای گزارشگر زن بازی پرتغال و مراکش (ویکی اسپارکس) را ببندند. این پیام اینستاگرامی جان تری چنان مورد هجوم و اعتراض قرار گرفت که وی مجبور شد عذرخواهی کرده و اعلام کند که منظورش بد بودن یا عدم توانایی خانم اسپارکس در گزارش و تفسیر بازی نبوده بلکه از مشکل فنی تلویزیونش بعد از بازگشت به خانه به ستوه آمده و این پیام را گذاشته است. برخی از این گزارشگران نیز تنها به خاطر تُن صدا و یا لهجه خود مورد تمسخر و اعتراض قرار گرفته اند و نه اصل تفسیر و گزارش بازی فوتبال مردان.

اگر چه مجریان و کارشناسان زن در دنیای فوتبال و استودیوهای تلویزیونی به عنوان گوینده خبر ورزشی و فوتبالی موضوعی پذیرفته شده و نهادینه شده است اما تفسیر زنده مسابقات فوتبال توسط زنان در تورنمنتی بزرگ مانند جام جهانی فوتبال مردان تاکنون بی سابقه بوده است. البته علاوه بر ۳ زن فوق، الی واگنر در شبکه فاکس و لیز کلاونس در تلویزیون نروژ نیز از مفسران زنی هستند که مسابقات فوتبال جام جهانی ۲۰۱۸ را گزارش و تفسیر می کنند.

جان تری

رییس بخش ورزشی تلویزیون ZDF آلمان ، توماس فورمن، پس از موج انتقادات به خانم نیومن، به دفاع از او برخاسته و چنین گفته است:” البته که ما انتقاد را می پذیریم و این موضوع مفسران ما را نیز شامل می شود اما اتفاقی که در مورد کلاودیا نیومن در حال رخ دادن است تمامی خط و خطوط را زیر پا گذاشته است. این موضوع به وضوح در مورد چیزی بنیادین است- در مورد زنی که یک بازی مردانه را در جام جهانی تفسیر می کند. برخی پخش آنلاین را از دست می دهند و این موضوع بسیار ناراحت کننده است”.

بیبیانا استینهاوس

بیبیانا استینهاوس که اولین داور زن بوندس لیگای آلمان بود نیز گفته است که وی با چنین واکنش های منفی مواجه شده و همبستگی خود را با مفسران زن این مسابقات اعلام کرده است. یانا ویسک از خبرنگاران روزنامه اشپیگل آلمان نیز گفته است که از این همه انتقاد شگفت زده نشده است زیرا از ۴۱۹ خبرنگار ورزشی آلمانی که در مسابقات جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه حضور دارند تنها  ۴۹ نفر آن ها زن هستند و اصولاً دنیای فوتبال در سراسر جهان دنیایی مردانه بوده و نمی توان با چنین انتقادات دردناکی علیه مفسران زن اظهار تعجب کرد.

رفتارهای جنسیت زده و بی احترامی نسبت به زنان گزارشگر در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه زمانی مورد توجه قرار گرفت که یک خبرنگار زن شبکه دویچه وله آلمان در حال انجام گزارش زنده و در برابر دوربین توسط یکی از طرفداران بوسیده شد. اما این انتقادات و بی احترامی های جنسیت زده بسیاری از زنان فعال در این عرصه را مصمم کرده است که بیش از پیش تلاش کرده و بتوانند در این مسیر به موفقیتی دستکم همتراز با مردان دست یابند.