چه عواملی آلرژی فصلی را تشدید میکنند؟
علتهای بروز آلرژی فصلی
بهطور کلی، دو عامل باید در کنار هم قرار بگیرند تا آلرژیهای فصلی بهوجود بیایند:
۱. شکلگیری واکنش آلرژیک سیستم ایمنی نسبت به آلرژنهایی که در گردهها، قارچها یا گردوغبارها وجود دارند.
۲. تماس با آلرژنها و برانگیخته شدن هرچه بیشتر واکنش آلرژیک سیستم ایمنی به مرور زمان.
واکنش سیستم ایمنی که اساس و بنیان هر آلرژی فصلیای را شکل میدهد، مطابق واکنش خاصی در صورت مواجهه با آلرژنهای خاص ایجاد میشود. این حالت، واکنش حساسیتی نوع اول نامیده میشود و به مجموعه خاصی از آنتیبادیها بهنام ایمونوگلوبولین E (IgE) نیاز دارد. آنتیبادیها، پروتئینهایی هستند که توسط سلولهای سیستم ایمنی ساخته میشوند و برای حمله به عناصر خارجی و بیرونی طراحی شدهاند. اندازهگیری سطح IgE در بدن، بخش مهمی از تست تشخیصی برای آلرژیهای فصلی شمرده میشود.
عوامل خطر
خطر ابتلا به آلرژی فصلی، بهواسطه احتمال تبدیل شدن آنتیبادیهای IgE به عوامل محرک بالقوه تعیین میشود. بخشی از این خطر نیز ژنتیکی است و آلرژیها عمدتا سابقههای خانوادگی دارند. اگر هر دو والدین شما مبتلا به آلرژی باشند، شانس مبتلا شدن شما به اختلال آلرژیک نیز به حدود ۷۰ درصد میرسد.
با اینحال، افزایش روزافزون ابتلا به آلرژیها در سراسر جهان نشان میدهد که عوامل محیطی (غیر ژنتیکی) واقعا در فراگیر شدن آلرژی در جهان امروزی نقش مهمی دارند. بنابراین، میتوان گفت که ژنها بیشتر ظرفیتهای نهفته را تشدید میکنند یا تخفیف میدهند.
نقش آلودگی هوا
وقتی که بحث از تب یونجه برای اولین بار در قرن ۱۹ مطرح شد، این آلرژی واقعا اختلال نادری بود که تنها در میان بعضی از شهرنشینان به چشم میخورد، نه در میان کشاورزان و روستاییان. همین نکته ظاهرا ساد، یکی از عوامل خطر مهم در ابتلا به آلرژیهای فصلی را به ما نشان میدهد: قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا.
درواقع، بخارات و گازهایی که از کارخانههای صنعتی و همچنین خودروها در هوا منتشر میشود، بهراحتی دستگاه تنفسی ما انسانها را ملتهب میکند و به آن آسیب میرساند. همین التهاب، واکنشهای آلرژیک سیستم ایمنی را نسبت به عناصر مضر و آلرژیزا تشدید میکند و وضعیت ما را بدتر میسازد. در ضمن، ذراتی که از سوختن بنزین و مادههای مشابه و همچنین دود سیگار در فضای شهری پخش میشوند نیز از قویترین عناصر در تحریک آلرژی تنفسی هستند.
آلودگی شهری، از طریق یک مکانیسم دیگر نیز در برانگیختگی آلرژیهای فصلی موثر است: تحریک گیاهان به گردهافشانی بیشتر. دانشمندان آمریکایی در دهههای اخیر متوجه شدهاند که گیاهان شهری نسبت به گیاهان روستایی، حدودا ۲ برابر بیشتر رشد میکنند و تقریبا ۵ برابر بیشتر گردهافشانی انجام میدهند.
کیفیت هوای داخلی و کیفیت رژیم غذایی نیز دو عامل دیگر در سبک زندگی انسانها هستند که با خطر ابتلا به آلرژیها ارتباط دارند. فرمالدئید، نوعی ماده شیمیایی آلی فرار (VOC) محسوب میشود که امروزه در خانهها، فروشگاهها، مدرسهها و ادارهها با انسانها تماس پیدا میکند و از مهمترین عوامل در برانگیختگی آلرژی بینی (رینیت آلرژیک)، اگزما و آسم بهشمار میرود. این ماده در محصولات کامپوزیت چوب، پارچهها، رنگها، پوششهای کف خانه و حتی پرینترهای لیزری، دستگاههای کپی و کامپیوترهای شخصی یافت میشود.
سطح فرمالدئید موجود در فضاهای بسته مانند خانه، مستقیما با افزایش خطر برانگیخته شدن آلرژی در صورت مواجهه با آلرژنهای موجود در هوا مرتبط است. هرچه این تماس بیشتر شود، علائم آلرژی نیز شدیدتر خواهند بود. به نظر محققان، افزایش میزان ابتلا به آلرژیها در دهههای اخیر با افزایش استفاده از محصولات دارای فرمالدئید در خانه مرتبط است. در ضمن، هوای گرم و افزایش رطوبت نیز تراکم فرمالدئید را در خانه بیشتر میکنند.
منبع: سلامتیسم
