یازده تجربه اسرار آمیزی که در خواب داریم

همه ی ما می خواهیم شب ها خواب آرامی داشته باشیم تا بتوانیم انرژی از دست رفته ی خود را دوباره به دست آوریم. با این وجود، به سختی می توان کسی را پیدا کرد که تجربه ی احساسات عجیب و ناخوشایندی را در خواب نداشته باشد. در مورد علت تجربه ی بعضی از این حالات علم تاکنون پاسخی نداشته است.

۱- فلج خواب

شخص در میانه ی شب از خواب می پرد اما قادر به حرکت نیست. توهمات هراس آوری به سراغ او می آید و احساس می کند کس دیگری هم در اتاق حضور دارد. در عهد باستان، تجربه ی این حالت را با شرارت های ارواح شیطانی مرتبط می دانستند.

علت: ما معمولا در زمان خواب حالتی از فلجی را داریم به طوری که خوابگردی یا کارهای دیگری را انجام نمی دهیم. در حالت فلج خواب، ماهیچه های بدن از کار می افتند اما مغز بیدار است.

حدود ۷% از مردم دست کم یک بار فلج خواب را تجربه کرده اند. این وضعیت بیشتر زمانی که به پشت خوابیده ایم اتفاق می افتد.

۲- توهمات پیش از خواب

وقتی شخص در حالت خواب و بیدار است تصاویر عجیبی در برابر چشمهایش ظاهر می شود. این تصاویر اغلب چهره هایی ترسناک و موجوداتی خیالی هستند.

علت: این ها یکی از معدود توهماتی است که افراد برخوردار از سلامت روانی ممکن است داشته باشند. کودکان بیشتر این وضعیت را تجربه می کنند و احتمالا به همین خاطر است که تمایلی به خواب ندارند. این توهمات ممکن است در اثر استرس یا حتی قدرت تخیلی قوی باشد. همچنین اگر شخص بعد از مصرف مشروبات الکلی به رختخواب رفته باشد احتمال تجربه ی این توهمات وجود دارد.

۳- حرف زدن در خواب

معمولا شخصی که دچار خواب گفتاری است در حقیقت خود او از این مسأله مطلع نیست. این وضعیت قطعا مساله ی خطرناکی به لحاظ روانشاختی نیست اما این اشخاص احتمالا نگران فاش شدن رازهایشان هستند!

علت: مردان و کودکان بیشتر مستعد تجربه ی این وضعیت هستند. علت وقوع آن اضطزاب است. در این حالت ذهن شخص در تلاش است تا در برابر آنچه که او در واقعیت با آن مخالف است مقاومت کند.

۴- رویا در رویا

شخص خوابی می بیند و بعد از آنکه بیدار شد کماکان تصاویر و چیزهای عجیبی را تجربه می کند. در حقیقت شخص بیدار شدنش را هم خواب دیده است. این تجربه دستمایه ی ساخت فیلم مشهور «تلقین» Inception)) قرار گرفت و بعد از آن بود که افراد زیادی اعلام کردند تجربه ی این وضعیت را داشته اند.

علت: تعبیرگران معتقدند کسی که چنین خوابی ببینید، مستعد انجام تمرینات روحی و معنوی است. علم درباره ی علت وقوع این حالت توضیحی ارائه نکرده است.

۵- خوابگردی

این حالت عکس وضعیت فلج خواب است یعنی با وجود آنکه شخص هوشیار نیست اما ماهیچه های بدن از کار نمی افتند. این اشخاص قادرند در زمان خواب راه بروند، نظافت کنند یا حتی از خانه بیرون بروند؛ مسأله ای که اغلب بسیار خطرناک است. اما آن ها صبح ها و بعد از بیدار شدن هیچ چیز را به خاطر نمی آورند.

علت: حدود ۴/۶ تا ۱۰/۳ درصد از مردم خوابگردی را تجربه می کنند و این حالت برای کودکان بیشتر اتفاق می افتد. علت وقوع خوابگردی و شیوه های درمانی آن هنوز ناشناخته است.

۶- سندرم انفجار در سر

شخص با احساس شنیدن انفجاری بزرگ یا صدایی ناگهانی از خواب می پرد. گاهی صدا کر کننده به نظر می رسد. ممکن است این حالت با صدای وزوزی در حال افزایش یا صدای صاعقه همراه باشد. این وضعیت خطرناک نیست اما فرد را دچار وحشت می کند. بعضی اشخاص تصور می کنند دچار سکته ی مغزی شده اند.

علت: این حالت زمانی اتفاق می افتد که به دلایلی در فعالیت عصبی بعضی نواحی مسئول پردازش صدا در مغز تغییری ناگهانی رخ می دهد. این وضعیت گاهی با بی خوابی و اختلالات خواب ناشی از سفر طولانی با هواپیما مرتبط است.

۷- وقفه ی تنفسی در خواب

وقفه ی تنفسی در خواب، توقف ناگهانی تنفس در هنگام خواب است. در نتیجه ی این حالت شخص از خواب می پرد، کیفیت خواب پایین می آید، مغز دچار کمبود اکسیژن می شود و فرد نمی تواند خواب کافی داشته باشد. طی یک حمله فشار خون دچار نوسان می شود که ممکن است باعث مشکلات قلبی شود.

علت: در هنگام خواب ماهیچه های حلق سست می شوند. این حالت گاهی ممکن است منجر به انسداد مسیر جریان هوا شود. چاقی، مصرف سیگار و سن بالا احتمال خطر را افزایش می دهند. اما راه حل جالبی برای این مشکل وجود دارد: نواختن دیجریدو ساز بادی استرالیایی، می تواند احتمال دچار شدن به این وضعیت را کم کند.

۸- خواب های تکراری

بسیاری از ما تجربه ی خواب های تکراری و عجیبی را داشته ایم که همیشه به یک شکل تکرار می شوند.

علت: روانشناسان معتقدند ذهن انسان از خواب های تکراری برای تمرکز بر چیزی استفاده می کند که در زندگی روزمره ی خود به آن توجهی نداریم. این خواب ها تا زمانی که آن مسأله حل شود تکرار خواهند شد.

۹- سقوط روی تخت

گاهی احساس می کنیم از ارتفاع بلندی روی تخت پرت می شویم، بعد به خود می لرزیم و از خواب می پریم. گاهی هم پیش از آن، در خواب خود را در حال پرواز یا سکندری خوردن و سقوط می بینیم که احساس ناخوشایندی برای ما دارد.

علت: خواب تجربه ای شبیه به مرگ است؛ ضربان قلب و تنفس کاهش می یابد و ماهیچه ها سست می شوند. در این حالت مغز سراسیمه می شود و آن را مرگی واقعی تلقی می کند، پس برای آنکه زنده بودن فرد را بررسی کند جریان هایی تپشی به ماهیچه ها می فرستد.

۱۰- تجربه ی خروج از بدن

این وضعیت پدیده ای عصبی-روانشناختی است. در این حالت فرد نیمه بیدار و نیمه خواب است و خود را در خارج از جسمش می بیند. اهل عرفان و علوم ماوراء الطبیعه معتقدند این تجربه وجود روح را اثبات می کند.

علت: مطالعه بر روی این حالت کار بسیار دشواری است. اگرچه دانشمندان از وجود توهم خروج از بدن اطلاع دارند اما مشخص نیست این حالت چگونه و چرا به وجود می آید. شیوه ی مقابله با این وضعیت هم نامعلوم است. اما کسانی وجود دارند که می دانند چطور می توان تعمدا چنین تجربه ای داشت. این اشخاص برای گسترش مرزهای توانایی های شناختی خود دست به این کار می زنند.

۱۱- بینش ناگهانی در خواب

گاهی مدت ها به دنبال راه حل مشکلی هستیم و مداوم به آن فکر می کنیم. اما ناگهان در یکی از خواب هایمان ذهن کلید حل مشکل را در اختیارمان می گذارد. حالا دیگر مهم ترین کار به خاطر سپردن آن است.

زمانی که دیمیتری مدوف شیمیدان روس، در فکر تنظیم جدول تناوبی عناصر بود، ناگهان آن را در یکی از خواب هایش دید. اتفاق مشابهی هم برای آگوست ککوله شیمیدان آلمانی افتاد و او فرمول بنزن را در خواب دید.

علت: گاهی ضمیر ناخودآگاه ما جواب سؤال را می داند اما ضمیر خودآگاهمان هنوز به آن دست پیدا نکرده است. در هنگام خواب، ضمیر ناخودآگاه فعال تر است و می تواند این بینش را به وجود آورد. خواب تجربه ی لذت بخشی است اما گاهی مزایای دیگری هم برایمان دارد.