چرا ارتش عربستان سعودی در مقابل قدرت ایران و متحدانش حرفی برای گفتن ندارد؟

در چند سال گذشته، عربستان سعودی رهبری ائتلاف کشورهای عربی در جنگ داخلی یمن را بر عهده داشته است و با برانگیختن اختلافات سیاسی با قطر و همسایگان عربش و وارد شدن در درگیری های سیاسی در لبنان قصد داشته خود را به عنوان یک قدرت تاثیرگذار منطقه ای نشان دهد. تمامی این اقدامات پرهزینه ظاهراً تنها یک هدف داشته و آن هم مبارزه با نفوذ گسترده ایران در منطقه بوده است. با وجود اقتصاد بزرگ و درآمد قابل توجهی که این کشور دارد اما یکی از مولفه های اصلی برای نفوذ داشتن در خاورمیانه کنونی که همانا قدرت نظامی است در این کشور دیده نمی شود، حتی با وجود این که این کشور جدیدترین و بهترین تجهیزات نظامی آمریکایی و اروپایی را خریداری کرده و انبار نموده است.

مایکل نایتس که یک محقق اهل واشنگتن و کارشناس مسایل نظامی و امور امنیتی مربوط به ایران, عراق و کشورهای خلیج فارس است در این باره می گوید: ” بدون شک ایران در این عرصه بسیار بهتر عمل کرده است. در میان مقامات عالی رتبه ی ایران هیچ کسی از نیروی زمینی عربستان سعودی ترسی ندارد”. تقلای عربستان سعودی در یمن که سال هاست در آن با مبارزان شیعه حوثی مبارزه می کند هنوز به جایی نرسیده و بعید به نظر می رسد در آینده ای نزدیک به میل مقامات عربستان پایان یابد. همین ناکامی های نظامی نشان می دهد که این کشور در مقایسه با نیروی نظامی ایران ضعف دارد. نایتس در این باره می گوید:” در واقع چیزی که درباره آن صحبت می کنیم این است که آن ها در یک جنگ نیابتی گرفتار شده اند و این دقیقاً همان کاری است که آن ها این روزها در منطقه انجام می دهند”.

عربستان سعودی؛ یکی از بزرگ ترین خریداران تجهیزات دفاعی در جهان

ارتش عربستان سعودی با دو مشکل عمده روبروست: یکی این که بیش از حد بزرگ است که باعث شده سازماندهی این همه نیرو و کیفیت آموزشی آن ها به شدت پایین بیاید و این که زرادخانه های تسلیحات این کشور برای یک جنگ متعارف بزرگ طراحی شده و نه یک جنگ نیابتی متعلق به قرن بیست و یکم. در این میان نمی توان خریدهای تجهیزاتی پادشاه صعودی را به خاطر این ضعف های مفرط سرزنش کرد زیرا تنها سال گذشته این کشور پشت سر روسیه در مقام چهارم کشورهایی قرار داشت که بیشترین هزینه ها را در زمینه تجهیزات نظامی دفاعی داشته اند و بر اساس اطلاعات جمع آوری شده این کشور در سال ۲۰۱۴ بیشترین و گران ترین واردات تجهیزات نظامی را داشته است.

در سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ نیز این کشور در رتبه ی دوم در این زمینه قرار داشته و خریدهای نظامی این کشور نسبت به سال ۲۰۱۲ چهار برابر برابر شده است. جالب این که تجهیزات نظامی خریداری شده توسط این کشور از کیفیت بالایی برخوردار بوده و اغلب از کمپانی های آمریکایی خریداری می شوند. در واقع ۱۳ درصد از صادرات سلاح ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ راهی عربستان سعودی شده اند و بعد از آن نیز کمپانی هایی از بریتانیا و اسپانیا در مقام های دوم و سوم قرار داشته اند. نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی دارای جنگنده های یوروفایتر تایفون است که پیشرفته ترین جت های جنگنده ی ارتش های اروپایی به شمار می آید. همچنین نیروهای هوایی این کشور جنگنده های اف ۱۵ ایگل را در اختیار دارد که بیش از ۳ دهه است پادشاه بلامنازع آسمان ها بوده اند. سعودی ها حتی مدل خصوصی اف ۱۵ خود را دارند که اف ۱۵ اس اَی نام دارد و تحویل آن از سال کنونی آغاز شده است.

نیروی زمینی ارتش پادشاهی عربستان نیز همه چیز در اختیار دارد؛ از تانکهای ام ا اَی ۲ آبرامز و خودروهای زرهی بردلی ام ۲ تا هلی کوپترهای آپاچی و بلک هاک. تقریباً تمامی ناوهای جنگی نیروی دریایی عربستان سعودی در کارخانه های آمریکایی ساخته شده و به طور خاص برای این کشور طراحی شده اند.؛ برای مثال ناوشکن های کلاس ریاض که جدیدترین ناوشکن های این کشور محسوب می شوند در واقع نسخه ی ویژه ی ناوشکن های کلاس لا فایه فرانسه هستند. در واقع می توان گفت که عربستان سعودی یکی از مجهزترین ارتش های جهان را در اختیار دارد اما با این وجود چنین ارتشی نتوانسته هراسی در دل شبه نظامیان کمتر سازمان یافته و مجهزی مانند حوثی ها بیندازد چه برسد به ارتش های ایران و دیگر کشورها و گروه هایی که با این کشور درگیری سیاسی و نظامی دارند.

جنگ نیابتی در یمن

مدارک و شواهد ضعف ارتش عربستان سعودی را می توان درست در جنوب مرز این کشور با یمن مشاهده کرد. تقریباً سه سال پس از این که عربستان سعودی با حمایت کشورهای عربی منطقه عملیاتی را در حمایت از رییس جمهور فراری یمن, عبدربه منصور هادی و مبارزه با شبه نظامیان شیعه حوثی و نیروهای وفادار به علی عبدالله صالح آغاز کرد، هنوز هم بخش زیادی از خاک این کشور در اختیار نیروهای حوثی بوده و شهر صنعا که پایتخت این کشور و بزرگ ترین شهر آن به شمار می آید هنوز در تصرف این گروه قرار دارد. همچنین حوثی ها نشان داده اند که توان انجام حملات غافلگیر کننده و موثر علیه نیروهای سعودی و پایگاه های آن ها را دارند.

آن ها چندین بار از مرز عبور کرده و عملیات ایذایی انجام داده اند، در مواردی به کشتی های اماراتی و سعودی حمله کرده اند و حتی موشک های بالستیک به سمت قلب این قلمرو پادشاهی شلیک کرده اند. حتی روزنامه نیوریورک تایمز ادعا کرده که موشک بالستیکی که اخیراً توسط حوثی ها به سمت ریاض شلیک شده و در یک فرودگاه به زمین اصابت کرد در واقع برخلاف گفته های مقامات سعودی رهگیری و ساقط نشده است.

چرا عربستان سعودی در یمن توفیقی بدست نیاورده است؟

نیروهای نظامی عربستان سعودی کار سختی در یمن دارند. آن ها باید در خانه حوثی ها با شبه نظامیانی کهبه خوبی آموزش دیده و حمایت می شوند بجنگند. علاوه بر این عربستان سعودی تاکنون نیروی زمینی کافی و قابل توجهی که بتواند موازنه نبرد را تغییر دهد وارد یمن نکرده است. نایتس در این باره می گوید:” ما نمی دانیم که آیا ارتش سعودی [نیروی زمینی] توانایی تاثیر گذاری محسوس و عمده در جنگ یمن را دارد یا خیر زیرا در این مدت تنها شاهد استفاده از قدرت هوایی این کشور بوده ایم. عموماً، صرف عملیات نظامی تاثیر زیادی بر میدان نبرد نخواهد داشت، به خصوص در سرزمینی که دشمن به خوبی خود را در برابر حملات هوایی مخفی کرده و مانند یک گروه شبه نظامی عمل می کند”.

بر اساس ادعاهای نایتس، مقامات سعودی برای تغییر دادن موازنه نبرد به ۱۰٫۰۰۰ تا ۲۰٫۰۰۰ نیروی زمینی فعال در یمن نیاز دارند که هنوز این مقدار نیرو را وارد میدان نبرد نکرده اند و به احتمال فراوان و به گفته کارشناسان علت دست نزدن به چنین ریسکی این است که مقامات سعودی از ضعف نیروی زمینی خود آگاهند و می دانند که در چنین صورتی با تلفات سختی روبرو خواهند شد که آبروی نظامی آن ها را به خطر خواهد انداخت. ضعف نیروی زمینی ارتش این کشور شامل ضعف تجهیزات لجستیکی و نبود تجربه کافی و موثر برای هدایت حملات نظامی است. نایتس در این باره می گوید:” آن ها فاقد تجریه در عملیات های خارج از خاک خود هستند”. علاوه بر این نیروی زمینی این کشور آموزش های لازم و موثر برای انجام عملیات های فرامرزی در مقیاس گسترده را ندیده است.

بدین ترتیب وارد کردن نیروهای زمینی این کشور به یمن به جای این که نتیجه مثبتی در پی داشته باشد تنها باعث بالا رفتن تلفات این کشور خواهد شد. بدین ترتیب می توان گفت که در شرایط کنونی وضعیت نیروهای تحت حمایت ایران بسیار بهتر از نیروهایی است که عربستان داعیه حمایت از آن ها را دارد. برای مثال نیروهای حزب الله لبنان حتی از ارتش این کشور نیز مجهزتر، سازمان یافته تر و آموزش دیده تر هستند و این موضوع در مورد گروه حماس و حوثی های یمن نیز کاملاً صدق می کند.

بدین ترتیب در شرایط کنونی علی رغم تجهیزات نظامی فوق پیشرفته ای که عربستان سعودی در اختیار دارد، این کشور هیچ شانسی در مقابل نیروهای نظامی ایران، به خصوص نیروی زمینی آن، و دیگر گروه های تحت حمایت این کشور نداشته و با رویه کنونی سال های باید در باتلاق یمن دست و پا بزند. در واقع ضعف عمده ارتش این کشور از این مسئله ناشی می شود که هیچ آموزش خاص و موثری در میان نیروهای سه گانه این کشور و به خصوص نیروی زمینی آن برای داشتن کارآیی در میدان واقعی نبرد وجود نداشته و با توجه با سازماندهی موثر و منظم ارتش ایران نمی توان شانس زیادی برای عربستان سعودی در صورت درگرفتن جنگی مستقیم قایل شد.