اسیدهای چرب ضروری، دشمن آلزایمر

آلزایمر نوعی دمانس یا زوال عقل، پیشرونده است که با تخریب تدریجی سلول‌های عصبی در مرکز حافظه مشخص می‌شود. در این بیماری ارتباط بین قسمت‌های مختلف مغز قطع می‌شود و در نتیجه انتقال اطلاعات و ارتباط اطلاعات مختل می‌شود.

علت اصلی آلزایمر هنوز شناخته نشده است. اما به نظر می‌آید عوامل ژنتیک، اختلالات عروقی ناشی از فشار خون بالا و هیپرهموسیستئینمی و همچنین مسمومیت با آلومینیوم در ایجاد این بیماری موثرند.

علائم آلزایمر

مراحل اولیه این بیماری با افزایش فراموشی و اضطراب و افسردگی همراه است. این بیماری به سمت از بین رفتن حافظه کوتاه مدت یا به عبارت دیگر فراموشی رویدادهای اخیر، تغییرات شخصیتی و عدم تشخیص مکان و موقعیت فیزیکی پیشرفت می‌کند و نهایتا به پریشانی شدید، اختلالات در غذا خوردن و جنون می‌انجامد. در مراحل پایانی بیماری ممکن است کاهش وزن شدید، اختلال در بلع و در برخی بیماران اجتناب از غذا خوردن دیده می‌شود. مراقبت مداوم و بستری کردن بیماران در این مراحل ضروری است.

درمان‌های رایج آلزایمر

هنوز درمان قطعی برای این بیماری شناخته نشده است اما برخی داروها مانند دونپزیل (آریسپت) در کنترل پیشرفت بیماری بسیار موثرند. از آرام بخش‌ها نیز می‌توان برای کنترل اختلالات رفتاری و خواب این بیماران استفاده نمود. مبتلایان به آلزایمر باید به خوبی تغذیه شوند. با پیشرفت بیماری نیازهای روزانه فرد نیز باید ارزیابی شود تا بتوان اضطراب، تشویش و علائم بیماری را تا حدی کنترل نمود.

مواد غذایی مفید برای آلزایمر

اسیدهای چرب امگاتری و آلزایمر

ماهی آزاد، ‌ساردین، ماهی ‌خال مخالی، کدوحلوایی و دانه کتان حاوی اسید چرب امگا ۳ هستند. دانه کدو حلوایی، دانه کنجد و دانه آفتابگردان نیز حاوی اسید چرب امگا۶ هستند. کمبود این اسیدهای چرب ضروری در مبتلایان به بیماری آلزایمر دیده می‌شود. در واقع کمبود این مواد در مغز می‌تواند یکی از عوامل تخریب سلول‌های عصبی در این بیماری باشد؛ بنابراین دریافت منظم مواد غذایی غنی از اسیدهای چرب ضروری برای این افراد بسیار مفید است.

ویتامین C و آلزایمر

پرتقال، گریپ فروت، ‌مرکبات، توت‌ها، فلفل، سیب‌زمینی شیرین، سبزی‌های برگی سبز از منابع غنی ویتامین C هستند. دریافت روزانه این آنتی‌اکسیدان طبیعی به محافظت علیه تخریب سلول‌های عصبی کمک می‌کند. انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری است.

ویتامین E و آلزایمر

جوانه گندم، ‌‌آواکادو، ‌مغزدانه‌ها، دانه‌ها، سبزی‌های برگی سبز رنگ از منابع ویتامین E هستند. افزایش دریافت ویتامین E تخریب سلول‌های عصبی را در مبتلایان به آلزایمر به تاخیر می‌اندازد.

نوشیدنیها و آلزایمر

نوشیدنی‌هایی که بر پایه شیر هستند، خصوصا چنانچه با ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری غنی شده باشند، میان وعده‌های بسیار مناسبی برای این افراد محسوب می‌شوند.

غذاهای پرکالری و آلزایمر

ساندویچ، ‌کلوچه، ‌کماج و سمنو میان‌وعده‌های مناسبی برای مبتلایان به ‌آلزایمر که زیر وزن طبیعی هستند می‌باشد.

غذاهای انگشتی و آلزایمر

نان تست با کره بادام‌زمینی و غذاهای انگشتی که برای خوردن آنها به قاشق و چنگال نیازی نیست در افزایش انرژی دریافتی موثر است.

مواد غذایی که باید در آلزایمر پرهیز شوند

سوپ، آب گوشت و سایر غذاهای مایع که خوردن آنها برای مبتلایان به ‌آلزایمر دشوار است کمتر استفاده شود.

برخی مغزدانه‌ها و شیرینی‌ها که بلع آنها دشوار است، نباید به مبتلایان به آلزایمر که اختلال بلع دارند داده شود.

غذاها و نوشیدنی‌هایی که در ظروف آلومینیومی‌ بسته‌بندی شده‌اند، آب‌های آشامیدنی که بیش از ۱۵ میکروگرم در لیتر آلومینیوم دارند و غذاهایی که در ظروف آلومینیومی‌ تهیه می‌شوند، بنا به توصیه برخی متخصصین باید حذف شوند. دریافت مقادیر زیاد آلومینیوم برای مغز مسمومیت زا است. مقادیر بالای آلومینیوم در مغز مبتلایان به آلزایمر مشاهده شده است. همچنین تحقیقات انجام شده بر روی جوامع مختلف نشان می‌دهد که بیماری آلزایمر در مناطقی که سطح آلومینیوم آب آشامیدنی آنها بالاست، شیوع بیشتری دارد.

ریواس دارای اسید اگزالیک است و در صورتی که در ظروف آلومینیومی ‌پخته شود، باعث حل شدن آلومینیوم ظرف و در نتیجه ورود آن به غذا می‌شود.

سایر اقدامات در بهبود آلزایمر

مکمل ویتامین E به کاهش پیشرفت بیماری آلزایمر کمک می‌کند. در بعضی موارد مصرف این مکمل زمان بستری شدن بیماران مبتلا به درجات متوسط بیماری را به تعویق می‌اندازد.

برخی مطالعات دریافت مکمل اسید چرب امگا-۶ و امگا-۳ را بسیار مفید نشان می‌دهند. بهبود اشتها، خواب، ‌خلق و خوی بیمار و حافظه کوتاه‌مدت بعد از مصرف این مکمل گزارش شده است.

کاهش سطح مواد مرتبط با ویتامین۱ Bدر مغز مبتلایان به ‌آلزایمر مشاهده شده است. بهبود در علائم بیماری بعد از مصرف مکمل ویتامین۱ B در این افراد گزارش شده است.

بهتر است وعده اصلی غذا به هنگام ناهار به بیمار داده شود، زیرا مغز بالاترین سطح فعالیت را در نیمه روز دارد.

عدم استفاده از خمیر دندان و یا قرص‌های ضد اسید که حاوی آلومینیوم هستند، توسط افرادی که درخانواده شان سابقه ابتلا به بیماری آلزایمر وجود دارد، ‌توصیه می‌شود.