درگفتگو با مینا اقتداریان مدیر مهندسی صنایع شرکت فولاد خوزستان؛ نقش راهبردی مهندسی صنایع در تحول منظومههای صنعتی
تریتا نیوز / الینا مستعدی -در صنعت سرمایهبر و پیچیده فولاد، تصمیمهای نادرست میتواند پیامدهای مالی سنگین و بلندمدتی به همراه داشته باشد. در این میان، در معاونت فناوری شرکت فولادخوزستان، واحد مهندسی صنایع به عنوان “لایه تصمیمسازی پیش از اجرا”، نقشی کلیدی در تضمین بهینگی اقتصادی، عملیاتی و استراتژیک انتخابهای سازمان ایفا میکند. با توجه به شتاب تحولات ناشی از انقلاب صنعتی چهارم و افزایش عدم قطعیتهای محیطی، این واحد با بازتعریف ماموریت خود، به بازیگری موثر در معماری تصمیم در حوزه تحلیل، بهینهسازی و آیندهنگری سازمان تبدیل شده است؛ نقشی که هدف آن ارتقای کیفیت تصمیمها پیش از تخصیص منابع و ورود به مرحله اجراست.
مینا اقتداریان مدیر واحد مهندسی صنایع شرکت فولادخوزستان در توضیح فلسفه وجودی واحد مهندسی صنایع گفت: مهندسی صنایع در صنعت نقش “لایه تصمیمسازی پیش از اجرا” را ایفا میکند. در حالی که واحدهای عملیاتی بر اجرا و واحدهای طرح و توسعه بر پیادهسازی متمرکزند، تضمین بهینگی توأمان اقتصادی، عملیاتی و استراتژیک تصمیمها بهطور ذاتی در مأموریت هیچیک از آنها نیست. واحد مهندسی صنایع با نگاه سیستمی و دادهمحور، این خلأ را پوشش میدهد؛ یعنی تبدیل “قابل اجرا بودن” به “قابل دفاع، بهینه و پایدار بودن” پیش از تخصیص منابع.
وی در پاسخ به چگونگی تأثیرگذاری این واحد بر شاخصهای کلان شرکت افزود: واحد مهندسی صنایع از دو مسیر اصلی عملیات و سرمایهگذاری اثر مستقیم میگذارد. در حوزه عملیات، با تحلیل دادههای فرآیندی، اتلافهای پنهان را شناسایی و راهکارهای بهبود ارائه میدهیم. در حوزه سرمایهگذاری نیز با تحلیل اقتصادی و سناریوسازی، کیفیت تصمیمها را ارتقا میبخشیم. این نگاه، اثر بلندمدت بر کاهش هزینه تمامشده، افزایش بهرهوری و بهبود نرخ بازگشت سرمایه دارد.
اقتداریان درباره نگرش کلنگر این واحد در بهینهسازی زنجیره ارزش فولاد توضیح داد: در صنعت فولاد، بهینهسازی یک ایستگاه کاری بهتنهایی کافی نیست. ما با استفاده از دادههای واقعی، تصویر کاملی از زنجیره ارزش ایجاد و امکان شبیهسازی سناریوها را فراهم میکنیم. تمرکز ما نه تنها بر ایستگاههای کاری، بلکه بر جریان کلی مواد، اطلاعات و تصمیمهاست تا بهبود کوچک در یک نقطه، اثرات مرکب مثبت بر کل سیستم داشته باشد.
مدیر واحد مهندسی صنایع در خصوص نقش این واحد در تحول دیجیتال بیان کرد: رویکرد ما این نیست که ابتدا به دنبال ابزار برویم، بلکه ابتدا مسئله را تعریف میکنیم. مشخص میکنیم کدام تصمیمها با عدم قطعیت مواجهاند و سپس بررسی میکنیم که آیا ابزارهای دیجیتال میتوانند کیفیت این تصمیمها را ارتقا دهند. این نگاه، تضمین میکند که تحول دیجیتال به یک سرمایهگذاری مؤثر تبدیل شود، نه صرفاً یک نمایش تکنولوژیک.
وی درباره راهبردهای همراهسازی نیروها و نهادینهسازی فرهنگ بهبود مستمر نیز گفت: پروژههای بهبود باید از واقعیتهای میدان و دادههای عملیاتی شکل بگیرند. وقتی افراد ببینند مسئله مطرحشده ریشه در دادهها و تجربه خودشان دارد، مشارکت، جایگزین مقاومت میشود. بهبود باید بهعنوان ابزاری برای کاهش تنشهای عملیاتی معرفی شود. نهادینهسازی فرهنگ بهبود نیز نیازمند ثبات در تصمیمها و پایبندی سازمان به تحلیلهای خود است.
اقتداریان همچنین با بیان بزرگترین چالشهای واحد مهندسی صنایع در شرکت فولادخوزستان تشریح کرد: بزرگترین چالش، کار کردن در محیطی است که تصمیمها تحت فشار زمان و محدودیت منابع و نیز عدم قطعیت بالا، گرفته میشوند. چالش دیگر، پیچیدگی ذاتی فرآیندهای فولادی و اثرات زنجیرهای تصمیمهاست. از منظر بیرونی نیز نوسانات قیمتها و محدودیتهای انرژی، ریسک تصمیمها را افزایش میدهد. نقش ما ایجاد تعادل بین واقعگرایی و جلوگیری از تصمیمهای کوتاهنگرانه پرهزینه است.
وی در مورد تأثیر روندها و فناوریهای آینده اظهار داشت: آینده صنعت فولاد، آینده تصمیمهای پیچیدهتر ترکیبی از اقتصاد، انرژی و محیطزیست است. فناوریهایی مانند هوش مصنوعی ابزارهای جدیدی را در اختیار میگذارند، اما ارزش واقعی آنها زمانی آزاد میشود که در خدمت تصمیمسازی قرار گیرند. مهندسی صنایع در آینده، معمار چارچوبهایی خواهد بود که این فناوریها در آن معنا پیدا میکنند.
مینا اقتداریان در پایان درباره معیارهای سنجش موفقیت این واحد گفت: موفقیت واحد مهندسی صنایع را نمیتوان صرفاً با تعداد پروژهها یا جلسات سنجید. معیار اصلی، کیفیت تصمیمها و پایداری اثرات آنها بر سازمان است. موفقیت ما با کیفیت تصمیمها و پایداری اثرات آنها سنجیده میشود. KPIهای ما در سه محور اثر اقتصادی و عملیاتی، تأثیر بر جریان تصمیمگیری و همراستایی استراتژیک و نیز پایداری و تثبیت نتایج تعریف شدهاند. این رویکرد تضمین میکند که حتی با تغییر افراد “تفکر جلوتر از اجرا” و بهبود مستمر در سازمان حفظ شود.
وی در خاتمه با اشاره به حمایتهای مدیریت ارشد شرکت خاطر نشان کرد: با اتکا به حمایتهای ارزشمند مدیرعامل محترم و رویکرد تحولآفرین معاونت محترم فناوری، اطمینان دارم که شرکت فولاد خوزستان خواهد توانست بیش از پیش در صنعت فولاد کشور نقشآفرینی مؤثر داشته و ارزشآفرینی پایدار ایجاد نماید.
