چگونگی تقویت بنگاههای خرد تولیدی و اقتصادی از نگاه محمدرضا مشهدی و نقش آنها در اقتصاد کلان
در شرایطی که بسیاری از فعالان اقتصادی از تضعیف بنگاههای خرد و کسبوکارهای کوچک سخن میگویند، محمدرضا کامرانی مشهدی، فعال حوزه اقتصاد و از مدیران باسابقه در راهاندازی و توسعه کسبوکارها، معتقد است که تقویت اقتصاد خرد میتواند یکی از مهمترین راهکارهای ساماندهی اقتصاد کلان کشور باشد. این روزها در گوشه و کنار شهر، صحبت از تضعیف بنگاههای اقتصادی بسیار کوچک رایج شده است؛ هزاران واحد صنعتی که متأسفانه به تعطیلی کشیده شدهاند و هزاران نفر که در شش ماه اخیر کسبوکارهای کوچک خود را راهاندازی کردهاند، اما در ادامه مسیر با شکست مواجه شدهاند.
اقتصاد خرد؛ حلقه مفقوده سیاستگذاری اقتصادی
مهندس محمدرضا کامرانی مشهدی که از مدیران موفق دهههای ۹۰ و ۱۴۰۰ در حوزه مدیریت و توسعه کسبوکار محسوب میشود، در تشریح این وضعیت میگوید:«رویکرد تقویت بنگاههای خرد تولیدی و کسبوکارهای کوچک در سطح جامعه میتواند تأثیر مستقیمی بر اقتصاد کلان داشته باشد؛ در حالی که در کشور ما معمولاً انتظار میرود این روند از اقتصاد کلان به سمت اقتصاد خرد شکل بگیرد.»
وی معتقد است:«هر زمان سیاستگذاران اقتصادی به این باور برسند که جریانهای خرد مالی در جامعه توان پاسخگویی به نیازهای مالی و مصرفی مردم را دارند، نظام درآمدی اقتصاد خرد نیز سامان خواهد گرفت. بدون تردید، متغیرهای کلان مانند درآمدهای ارزی و نظام عرضه و تقاضا بر اقتصاد خرد اثرگذار هستند، اما تمرکز صرف بر اقتصاد کلان میتواند به نقطه ضعف سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شود.»
مردم، محور واقعی اقتصاد
این فعال اقتصادی با اشاره به نقش مردم در چرخه اقتصاد اظهار میکند:«شاید امروز میزان تقاضا در بازار این امکان را برای تولیدکنندگان بزرگ و بنگاههای مالی فراهم کرده باشد که آثار تورم را به مصرفکنندگان منتقل کنند؛ اما نباید فراموش کنیم که تقاضا یعنی مردم و عرضه یعنی سیاستگذار. اگر معیشت همین مردم، بهویژه در نظام کارگری، تحت فشار قرار گیرد، اقتصاد نیز آسیب خواهد دید.»
وی تأکید میکند که اصلاح الگوهای مصرف و توزیع میتواند زمینه رونق بنگاههای خرد را فراهم کند و این بنگاهها نیز قادر خواهند بود بخشی از جریان اقتصاد کلان را مدیریت و ساماندهی کنند.
نقش دولت در اقتصاد؛ فرصت یا تهدید؟
کامرانی مشهدی نقش دولتها در اقتصاد را اجتنابناپذیر میداند و میگوید:«دخالت دولت در برخی بخشهای اقتصاد ضروری و سازنده است، اما در برخی حوزههای تولید، همین مداخلات میتواند آثار منفی و مخرب بر جای بگذارد.»
وی در پاسخ به درخواست خبرنگار برای بیان مصداق، با لبخند میگوید:«امروز اظهار نظر صریح درباره برخی مسائل اقتصادی، بازی با سرنوشت خود انسان است؛ اما اجازه دهید یک تجربه واقعی را روایت کنم.»
روایت یک سوپرمارکت؛ تصویری از اقتصاد امروز
کامرانی مشهدی در ادامه به تجربه شخصی خود اشاره میکند:«چند روز پیش برای خرید مایحتاج منزل به سوپرمارکت محل رفتم. از خلوت بودن قفسهها تعجب کردم و از صاحب مغازه پرسیدم آیا قصد تعطیلی دارد؟ او پاسخ داد که تنها شش ماه از آغاز فعالیتش میگذرد و با امید به کسب سود، این شغل را آغاز کرده بود تا بتواند تعهدات زندگی مشترکش را تأمین کند؛ اما اکنون حدود ۶۰۰ میلیون تومان کسری سرمایه دارد.»
به گفته وی، فروشنده توضیح داده است:«هر کالایی را که فروختهام، مجبور شدهام همان کالا را با قیمت بالاتری دوباره خریداری کنم و همین موضوع باعث شده نهتنها سودی نکنم، بلکه متحمل زیان نیز بشوم.»
کامرانی مشهدی با اشاره به این مثال میگوید:«سوپرمارکتها معمولاً کوتاهترین دوره گردش سرمایه را دارند و در شرایط عادی نباید از تورم آسیب جدی ببینند. اما زمانی که کالایی مانند شیر، که حداکثر طی چند روز به فروش میرسد، در یک ماه دو بار افزایش قیمت پیدا میکند، طبیعی است که حتی چنین کسبوکارهایی نیز دچار زیان شوند.»
ضرورت بازنگری در سیاستهای اقتصادی
این فعال اقتصادی در پایان با اشاره به آمار رسمی تورم اظهار میکند:«وقتی بانک مرکزی نرخ تورم نقطهبهنقطه خردادماه ۱۴۰۵ را ۸۳ درصد اعلام میکند، دیگر جای تعجب نیست که بسیاری از بنگاههای خرد با مشکلات جدی روبهرو شوند و حتی نظام تأمین مالی نیز از مسیر اصلی خود فاصله بگیرد. اگر قرار است اقتصاد کشور به ثبات برسد، باید از اقتصاد خرد آغاز کنیم؛ جایی که تولید، اشتغال و معیشت مردم شکل میگیرد.»
