چگونه با گفتار صحیح از وقوع «طلاق» جلوگیری کنیم؟

جان و جولی گاتمن، دو روانشناس حرفه‌ای هستند که با ارائه فرمول پیش‌بینی ۹۳ درصدی احتمال جدایی زوج‌های جوان در پنج سال آینده به موفقیت‌های چشمگیری برای حل مشکلات زندگی مشترک دست یافتند.

این موفقیت حاصل ۳۰ سال مطالعه در بین بیش از ۳۰۰۰ زوج جوان است. این دو محقق با جمع‌آوری و طبقه‌بندی مکالمات بین زوج‌های جوان در آزمایشگاه مخصوص موفق به کشف فرمول‌های مکالمه‌ای برای جلوگیری از طلاق شدند.

توجه به چهار نکته اخلاقی در حین مکالمه از بروز تنش بیشتر در روابط جلوگیری می‌کند

– از انتقاد مغرضانه پرهیز کنید

اولین تکنیک ارتباطی، حذف مکالمات انتقادی یک سویه است. در واقع انتقاد یک طرفه بزرگترین عامل در سرد شدن روابط بین زوج‌های جوان است.

انتقاد یک طرفه قطعا مورد پذیرش طرف مقابل قرار نمی‌گیرد و وی نیز در برابر سخنان انتقادآمیز حالت دفاعی می‌گیرد.

بهترین روش برای انتقاد از شریک زندگی در گام اول آغاز یک محاوره دوستانه و صمیمی است، سپس با لحنی دوستانه و به جای صحبت‌کردن یک طرفه، جملات انتقادی را با سوال آغاز می‌کنیم؛ مثلا اگر همسر شما پس از بازگشت از محل کار دائما در مورد مشکلات محیط کار سخن می‌گوید، بهتر است به او بگویید دوست دارم در مورد من هم سوال کنی.

– حالت دفاعی همسر خود را درک کنید

دومین راهبرد مکالماتی، جلوگیری از بروز حالت دفاعی در همسر است. اکثر افراد هنگام شنیدن انتقاد حالت دفاعی پیدا می‌کنند و با بیان کردن شرایط سخت زندگی از پذیرش انتقاد طفره می‌روند.

بنابراین بهترین روش، پذیرش دو نفره اشتباهات است. بهتر است هیچ‌وقت همسر خود را مسئول تمام اشتباهات در نظر نگیرید، مثلا بهتر است به جای اینکه بگویید « وضعیت کاری تو به خودت مربوط است» با مهربانی به همسر خود بگویید « می‌دانم از اینکه پیگیر وضعیت کاری تو نیستم احساس ناراحتی می‌کنی».

بیشتر افراد در چنین وضعیتی تمایل دارند که به وضعیت آنها اهمیت داده شود، پس اگر شما به شرایط کاری همسر خود اهمیت نمی‌دهید، اولین اشتباه را در زندگی مرتکب شده‌اید، چرا که همسر شما کاملا درگیر شغلش است و حداقل یک سوم از زمانش را در حال کار کردن است.

– تحقیر و اهانت را کنار بگذارید

اگر شما تحت هر شرایط باور داشته باشید که از همسر خود از هر نظر برتر هستند، متاسفانه یک اشتباه فاحش مرتکب شده‌اید. از نظر روانشناسان هیچ چیز مثل تحقیر و اهانت، ریشه یک زندگی مشترک را نابود نمی‌کند.

هرگز همسر خود را دست‌کم نگیرید، همیشه با او از روی احترام سخن بگویید و به جایگاهش برای حفظ کانون خانواده احترام بگذارید. اگر شما همسر خود را تحقیر کنید در واقع احساس امنیت، مهر و محبت، احترام و دوستی را در او نابود کرده‌اید.

به جای استفاده از جملات تحقیرآمیز همیشه همسر خود را ستایش کنید و احساسات خود را با او در میان بگذارید. به جای متهم کردن او در مناقشات با گفتن جملات ساده مثل متوجهم، دوستت دارم و متشکرم بابت… از او قدردانی کنید و به او ثابت کنید که با هم متحد هستید.

– به سخنان همسر خود کاملا توجه کنید

از دیگر عوامل مخرب در رابطه زوج‌های جوان، عدم توجه به سخنان همسر با انجام حرکات ناشایست مثل ترک اتاق هنگام حرف زدن همسر و پشت کردن به او هنگام مکالمه است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که این رفتار در مردان بیشتر وجود دارد، هرچند که زنان نیز از این رفتار ناشایست مصون نیستند.

در بیشتر موارد مردان با خروج از بحث به نوعی سعی در آرام کردن خودشان دارند اما آنها نمی‌دانند که این رفتار صرفا در همسر حس عدم توجه به او را ایجاد می‌کند.

بهترین بازخورد برای جلوگیری از اثرات منفی این حالت، شناسایی وضعیت عصبانیت با اندازه‌گیری تعداد ضربان قلب است، اگر قلب شما در حین مکالمه به تپش افتاده است بهتر است از ادامه بحث جلوگیری کنید.

از نظر روانشناسی با بالارفتن تپش قلب وضعیت DPA در فرد ایجاد می‌شود. در این وضعیت فرد قادر نیست که حرف‌های همسرش را به خوبی بشنود و یا پردازش کند، بنابراین هرگز نباید در این وضعیت بحث ادامه پیدا کند.

بهتر است هنگام درک این وضعیت با یک عذرخواهی ساده بحث را متوقف کنید و در ادامه با چند نفس عمیق و تغییر وضعیت بدن مثل قدم زدن، بدن خود را به شرایط پایدار بازگردانید و سپس به مکالمه ادامه دهید.

با رعایت این چهار نکته اخلاقی هنگام مکالمه با شریک زندگی، بسیاری از مشکلات ثانویه برطرف می‌شوند و همسر شما بیشتر به زندگی امیدوار می‌شود، چرا که اطمینان دارد  همیشه به او اهمیت می‌دهید.