پنج راهبرد کلان برای مدیریت هوشمند، کاهش هدررفت و توسعه پایدار
تریتا نیوز /در حاشیه سومین روز «رویداد تخصصی چرخه انرژی»که با رویکرد ناترازی تولید و مصرف برگزار شد، دکتر شهرام قاسم‌پور رئیس اداره بازرسی و حفاظت فنی شرکت بهره‌برداری نفت‌و‌گاز زاگرس جنوبی ، دکتر علی اصغر رجبی مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز، دکتر توکلی عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی و رئیس مرکز نکسوس آب انرژی و محیط زیست دانشگاه تهران، مهندس دکتر ربانی مدیرکل بهینه‌سازی مصرف انرژی شرکت ملی صنایع پتروشیمی و خسرو شاهی دبیر انجمن اسکو در یک پنل تخصصی آخرین راهکارهای مدیریت منابع انرژی کشور را بررسی کردند.
هوش مصنوعی و ERP؛ قلب تپنده کنترل لحظه‌ای پروژه‌ها
به گزارش تریتا نیوز به نقل از پایگاه خبری صدای پول – دکتر شهرام قاسم‌پور رئیس اداره بازرسی و حفاظت فنی شرکت بهره‌برداری نفت‌و‌گاز زاگرس جنوبی در این نشست که با حضور مدیران، کارشناسان و فعالان صنعت انرژی برگزار شد، گفت: یکپارچه‌سازی داده‌های مالی و عملیاتی با فرایندهای خرید و قراردادها، شفافیت هزینه‌ها را افزایش می‌دهد و امکان کنترل لحظه‌ای تعهدات پروژه را فراهم می‌کند.
وی افزود: استفاده از داشبوردهای مدیریتی و سیستم‌های ERP به مدیران اجازه می‌دهد تصمیمات سریع و مبتنی بر داده اتخاذ کنند، بهره‌وری سازمان را افزایش دهند و از ایجاد تعهدات غیرواقعی جلوگیری کنند.
قاسم‌پور نمونه‌هایی از پروژه‌های موفق ERP در صنایع انرژی ارائه داد و نشان داد که این سیستم‌ها امکان پایش لحظه‌ای سود، زیان و نقدینگی را برای مدیران فراهم می‌کنند.
۸۰ میلیارد دلار هدررفت انرژی؛ رجبی ناترازی را هشدار داد
دکتر علی اصغر رجبی مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز نیز در این نشست با ارائه آمار کلان مصرف و تولید انرژی گفت: کشور روزانه ۹ میلیون بشکه معادل نفت خام انرژی تولید می‌کند که پنج میلیون بشکه آن مصرف داخلی، دو میلیون صادر و دو میلیون دیگر هدر می‌رود. این هدررفت سالانه بیش از ۸۰ میلیارد دلار هزینه ایجاد می‌کند.
وی افزود: در برنامه هفتم توسعه، حدود یک میلیون و ۲۸۵ هزار بشکه باید به چرخه مصرف بازگردد. معادل آن در گاز، روزانه ۲۰۰ میلیون متر مکعب است که دو سوم آن به مصرف‌کنندگان نهایی و یک سوم به تولیدکنندگان و حمل و نقل اختصاص دارد.
رجبی همچنین با معرفی روش مارکت مکانیزم گفت: ایجاد بازار مبتنی بر مصرف انرژی به جای روش سنتی تعرفه‌ای، بهره‌وری را افزایش می‌دهد و فرصت‌های اقتصادی جدید ایجاد می‌کند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از موفقیت اروپا،تاکید کرد: شرکت‌های واسط بیش از ۴۰ درصد گاز مصرفی را بین مشتریان جابجا می‌کنند بدون مالکیت لوله یا زیرساخت، مشابه مدل‌های مخابراتی ایران.
نگاه سیستماتیک؛ کلید امنیت و پایداری انرژی کشور
دکتر توکلی عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی و رئیس مرکز نکسوس آب انرژی و محیط زیست دانشگاه تهران هم بر اهمیت نگاه سیستماتیک تاکید کرد و گفت: سیستم‌های انرژی از اجزا و زیرسیستم‌های متعدد تشکیل شده‌اند و تعامل میان این اجزا، پایداری و بهره‌وری کل چرخه را شکل می‌دهد.
وی افزود: مدیریت منابع انرژی باید در تمام بخش‌ها، از تولید و استخراج تا ترانسپورت، نیروگاه، کانورژن و کشاورزی، اعمال شود. طراحی مدل‌های پایدار متناسب با اقلیم و جغرافیا، تنها راه مقابله با هدررفت منابع است.
توکلی بیان کرد:نگاه سیستماتیک ابزار ضروری برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تضمین امنیت انرژی کشور است.
پتروشیمی هوشمند؛ ربانی بهره‌وری و شفافیت را به بازار آورد
در ادامه این نشست مهندس دکتر ربانی مدیرکل بهینه‌سازی مصرف انرژی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، بیان کرد: صنعت پتروشیمی حدود ۱۰ درصد از کل مصرف گاز کشور را به خود اختصاص می‌دهد و ارزش محصولات آن حدود ۲۴ میلیارد دلار است. کاهش مصرف انرژی و بهبود بهره‌وری، کلید تاب‌آوری اقتصادی و توسعه پایدار صنعت است.
وی افزود: با بهره‌گیری از ERP و فناوری‌های نوین، داده‌های مالی و عملیاتی هم‌سو می‌شوند و شفافیت هزینه‌ها افزایش پیدا می‌کند. این رویکرد امکان کنترل دقیق تعهدات پروژه و تصمیم‌گیری سریع را فراهم می‌کند.
ربانی همچنین تجربیات اجرایی خود در ۸۴ پروژه بهینه‌سازی را ارائه داد و تاکید کرد: سرمایه‌گذاری مستمر در پروژه‌های انرژی، مسیر توسعه پایدار اقتصاد کشور را تضمین می‌کند.
چشم‌انداز کلان؛ خسرو شاهی ظرفیت‌های بهینه‌سازی را ترسیم کرد
خسرو شاهی دبیر انجمن اسکو در این نشست به ارائه تحلیل اقتصادی و بودجه‌ای کشور پرداخت و گفت: مصرف انرژی کشور حدود ۷ میلیون بشکه است و ارزش اقتصادی آن نزدیک به ۳ میلیارد دلار است. با مقایسه جهانی، کشور هنوز ظرفیت بهینه‌سازی زیادی دارد و سهم تولید انرژی ایران در سطح جهان متوسط است.
وی افزود: برنامه‌های توسعه‌ای و پروژه‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی، مانند تسهیلات بانک جهانی، فرصت‌های مناسبی برای افزایش بهره‌وری و کاهش ناترازی ایجاد می‌کنند.
خسروشاهی بر ضرورت شناسایی شکاف‌ها، تعریف چشم‌انداز روشن و مدیریت منابع مالی و انسانی تاکید کرد و گفت: این اقدامات، کلید موفقیت در توسعه پایدا ر چرخه انرژی کشور است.
مسیر بهبود بهره‌وری و پایداری چرخه انرژی
سخنرانان در این پنل تخصصی تاکید کردند که برای پایداری واقعی و کاهش ناترازی در چرخه انرژی کشور، لازم است داده‌های مالی و عملیاتی به‌صورت هوشمند به هم متصل شوند، نگاه سیستماتیک در مدیریت منابع اعمال شود و استفاده از فناوری‌های نوین و بازارهای مبتنی بر مصرف جایگزین مدل‌های سنتی شود.
این رویکرد ترکیبی، بهره‌وری انرژی را افزایش داده، از هدررفت منابع جلوگیری می‌کند و فرصت‌های اقتصادی پایدار ایجاد می‌کند.
