هر آنچه باید در مورد فواید متعدد «پروبیوتیک ها» بدانید

چند سالی است که از پروبیوتیک ها و تأثیر آن ها در گوارش زیاد صحبت می شود. حتماً شما هم تا به حال در آگهی ها تبلیغاتی، روی بسته ی محصولات غذایی و در برنامه های تلویزیونی با نام پروبیوتیک ها مواجه شده اید. این ماده در بسیاری از مواد غذایی وجود دارد و می تواند به صورت قرص هم مصرف شود. پروبیوتیک ها در حقیقت نوعی باکتری مفید هستند که در مقدار مشخص و مناسب برای بدن مفید هستند. برخی از منابع غذایی پروبیوتیک عبارتند از: ماست، خیار شور، کفیر، شیر حاوی پروبیوتیک و نان های تهیه شده از خمیر ترش. اما مزایای مواد پروبیوتیک به رفع مشکلات گوارشی محدود نمی شود و این باکتری های مفید، مزایای دیگری هم برای سلامتی بدن دارند. در  ادامه با فواید پروبیوتیک ها برای بدن بیشتر آشنا خواهیم شد.

۱- بهبود سلامت قلب

باکتری های مفید درون ماست، مواد غذایی تخمیری، پنیرهای کهنه و مکمل های پروبیوتیک برای قلب ما مفید هستند. محققان امریکایی در پژوهش های خود پی بردند مصرف پروبیوتیک لاکتوباسیلوس روتری باعث کاهش سطح کلسترول مضر در بدن می شود. این باکتری های پروبیوتیک به واسطه ی آنزیمی به نام هیدرولاز نمک صفراوی موجب کاهش چربی های خون می شوند. نمک های صفراوی ماده ی تشکیل دهنده ی کلسترول هستند و جمعیت میکروبی درون دستگاه گوارش انسان می توانند روی سطح نمک های صفراوی تأثیر بگذارند. سلول های این باکتری ها هر چه بیشتر رشد می کنند، کلسترول بیشتری را در خون از بین می برند.

۲- کاهش اضطراب

تحقیقات دانشمندان بریتانیایی نشان داده است، کسانی که به مدت ۳۰ روز مکمل های گونه های خاصی از باکتری های مفید لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم لانگوم را مصرف کردند، کمتر از کسانی که این مکمل ها را مصرف نکردند دچار اضطراب شدند. بسیاری از پیام رسان ها عصبی مثل هورمون شادی بخش سروتونین، که در تنظیم حال روحی ما نقش دارند، نه فقط در در دستگاه گوارش هم تولید می شوند. اگر دستگاه گوارش شما از سلامت برخوردار باشد، این مسأله می تواند به جلوگیری از اضطراب کمک کند. دستگاه گوارش ما از طریق عصب واگ به طور مستقیم به مغز متصل می شود، بنابراین هر چه که در دستگاه گوارش تان بگذرد، مستقیماً به مغزتان منتقل می شود.

۳- بهبود سلامت دندان ها و لثه

تحقیقات نشان داده است مصرف مکمل های پروبیوتیک های لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم می تواند جمعیت باکتری های مضر در دهان را که باعث بیماری لثه می شود کاهش دهد. این پروبیوتیک ها همچنین احتمالاً در کاهش پوسیدگی دندان در کودکان، به ویژه کودکان ۳ تا ۴ ساله مؤثر هستند. طبق تحقیقات، باکتری های مفید به خنثی کردن اسیدی کمک می کنند که باعث تخریب مینای دندان می شود. پژوهش های دیگری هم نشان داده است که این باکتری های مفید به مقابله با باکتری های دیگری که دلیل بدبو شدن دهان هستند، کمک می کنند.

۴- تقویت سیستم ایمنی بدن

ماست (یا در حقیقت پروبیوتیک های درون آن) یکی از مواد غذایی تقویت کننده ی سیستم ایمنی است که به مقابله با سرماخوردگی و آنفولانزا کمک می کند. تحقیقات علمی نشان می دهد، مصرف پروبیوتیک ها عفونت های مجرای فوقانی تنفسی را کاهش می دهد. هفتاد درصد از سیستم ایمنی بدن در دستگاه گوارش ما قرار دارد و به همین دلیل است که سلامت این مجرا تأثیر زیادی در سلامت عمومی ما دارد. باکتری های مفید، محیطی اسیدی ای به وجود می آورند که برای باکتری های مضر مناسب نیست. به علاوه، باکتری های مفید می توانند تأثیر زیادی روی دستگاه لنفاوی بگذارند. دستگاه لنفاوی نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد و کار آن جذب چربی و آب میان بافتی است. بعضی از باکتری های مفید می توانند به استحکام جداره ی گوارشی یعنی محل قرارگیری بافت های لنفاوی کمک کنند و از جذب مواد مضر جلوگیری کنند.

۵- کاهش التهابات روده ای

بعضی از پروبیوتیک ها می توانند از طریق کاهش فعالیت موادی که موجب التهاب می شوند، التهابات روده ای را کم کنند. این مسأله احتمالاً به کنترل بیماری التهابی روده و کولیت زخمی کمک می کند که با التهابات روده ای مرتبط هستند.

۶- کاهش آلرژی و اگزما

وضعیت دستگاه گوارش ما احتمالاً روی دیگر واکنش های التهابی، خود ایمنی یا آلرژیک بدن ما، مثل اگزما هم تأثیر می گذارد. تحقیقات نشان می دهد، احتمال بروز اگزما در کودکانی که با شیر مادر تغذیه شدند و البته مادران آن ها در چهار هفته ی آخر بارداری پروبیوتیک مصرف کردند، کاهش پیدا کرد. پژوهش های دیگری نشان داده است، ترکیب بعضی از باکتری ها، آلرژی های فصلی را کم می کند. البته هنوز مشخص نیست که این باکتری ها چطور نشانه های آلرژی را کنترل می کنند. باکتری های مفید دستگاه گوارش می توانند به بدن در مدیریت واکنش های ایمنی خود کمک کنند. سیستم ایمنی بدن اگر به درستی کار کند، این مسأله کمک می کند که بتواند خطرات و تهدیدات را به خوبی بررسی کند و آن ها را تشخیص دهد. اگر تعادل دستگاه گوارش و در نتیجه سیستم ایمنی بدن بر هم بخورد، این مسأله باعث می شود دستگاه ایمنی بدن به چیزهایی مثل مواد و محیط به اشتباه و بیش از اندازه واکنش نشان دهد. حفظ سلامتی دستگاه گوارش کمک می کند که سیستم ایمنی بررسی های درستی داشته باشد و تعادل آن حفظ شود.

۷- جلوگیری از عفونت های واژنی

بخش قابل توجهی از زنان به بیماری عفونی ای به نام واژینوز باکتریال مبتلا هستند، در حالی که خود از این مسأله بی خبرند. این عفونت زمانی رخ می دهد که ترکیب باکتریایی ویژه ی واژن دچار تغییر می شود. واژینوز باکتریال را می توان با مصرف پروبیوتیک ها به صورت خوراکی یا استعمال موضعی در ناحیه ی واژن درمان کرد. باکتری لاکتوباسیلی، جمعیت میکروبی طبیعی واژن که بر اثر عفونت افزایش پیدا کرده را به میزان طبیعی برمی گرداند و به این ترتیب واژینوز باکتریال را برطرف می کند. البته این پروبیوتیک ها به اندازه ی آنتی بیوتیک ها در درمان عفونت های قارچی مؤثر نیستند و مناسب کسانی هستند که مکرراً دچار این عفونت ها می شوند و افرادی که به دلایلی نمی توانند داروهای اصلی چنین عفونت هایی را مصرف کنند.

۸- مقابله با اثرات آنتی بیوتیک ها

داروهای آنتی بیوتیک هم می توانند باکتری های مضر را از بین ببرند و هم باکتری های مفید را، به همین دلیل تأثیر مخربی بر دستگاه گوارش شما دارند. تحقیقات نشان داده است استفاده از مکمل های پروبیوتیک باکتری اس. بولاردی در دوران مصرف آنتی بیوتیک ها، به کاهش اسهال کمک می کند. مصرف آنتی بیوتیک ها می تواند جمعیت میکروبی نرمال بدن را بر هم بزند و بعد از آن، معمولاً شش تا هشت هفته طول می کشد تا جمعیت میکروبی بدن به وضعیت طبیعی خود بازگردد. پروبیوتیک اس. بولاردی تا زمانی که جمعیت میکروبی دستگاه گوارش به حالت عادی برگردد، نقش جمعیت میکروبی جایگزین و موقت را ایفا می کند.

۹- کاهش وزن

احتمالاً یکی از عوارض مثبت و خوشایند مصرف پروبیوتیک ها کاهش وزن است. تحقیقات نشان داده زنان چاق موفق شدند با مصرف پروبیوتیک های باکتری لاکتوباسیلوس رامنوسوس، وزن خود را کاهش دهند. گرچه برای اثبات اثربخشی این روش، به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما پژوهش ها نشان می دهد، جمعیت بعضی از گونه های باکتری در دستگاه گوارش افراد چاق، بیشتر از افرادی است که وزن کمتری دارند. در بدن افراد کم وزن تر باکتری ای به نام فیرمیکوت وجود دارد که مواد غذایی را کامل تر هضم می نند، به همین خاطر کار جذب کالری ها مؤثرتر انجام می شود و در نتیجه ی آن، وزن کاهش پیدا می کند.

۱۰- مبارزه با سرطان

یکی از راه های کاهش ریسک بروز سرطان، احتمالاً می تواند حفظ سلامتی جمعیت باکتریایی دستگاه گوارش باشد. جمعیت میکروبی دستگاه گوارش، میکرو ارگانیسم های بیماری زایی را از بین می برد که می توانند به سلول ها صدمه بزنند و رشد بافت سرطانی را افزایش دهند. پژوهش ها نشان داده سموم ناشی از باکتری های مضر، شرایط مناسبی برای سرطان روده ی بزرگ به وجود می آورد. این مسأله منجر به التهابات مزمن، واکنش خود ایمنی بدن و تکثیرسلول های غیر طبیعی می شود که همگی ممکن است باعث ایجاد سلول های سرطانی شوند. مکانیزم های ضد سرطان باکتری های مفید احتمالاً می تواند شامل بهبود واکنش های ایمنی بدن و دگرگون کردن مواد سرطان زای احتمالی باشد. علاوه بر این، سلامت دستگاه گوارش باعث می شود همه چیز در روده ی بزرگ شما به راحتی به حرکت دربیاید و در نتیجه بدن زودتر از سموم آسیب زا خلاص شود.