میگرن در برابر سردرد!

تریتا نیوز : سمیرا سرایلو/ میگرن در برابر سردرد: چگونه تفاوت آن‌ها را تشخیص دهیم؟اگرچه اصطلاحات “میگرن” و “سردرد” گاهی به جای یکدیگر به کار می‌روند، اما در واقع دو وضعیت کاملا متفاوت هستند.

میگرن نوعی سردرد اولیه است؛ یعنی سردردی که مستقیماً ناشی از یک اختلال عصبی است. در مقابل، بیش از ۲۰۰ نوع سردرد وجود دارد که شامل سردردهای اولیه و ثانویه (مانند سردردهای ناشی از عفونت یا ضربه) می‌شود.

برای شناسایی نوع سردرد، باید به محل درد، شدت آن، علائم همراه و احساسی که ایجاد می‌کند توجه کرد. شناخت درست نوع سردرد برای درمان مؤثر و سریع ضروری است.

تفاوت بین میگرن و سردرد معمولی

نوع درد، شدت آن و مدت زمان بروز آن، سرنخ‌هایی کلیدی هستند که به شما کمک می‌کنند نوع سردرد را تشخیص دهید.

علائم و شدت درد در میگرن:

درد میگرنی معمولاً ضربان‌دار، کوبنده یا نبض‌دار است، مانند کوبیدن طبل بر روی جمجمه. ویژگی‌های درد میگرن عبارتند از:

• شدت متوسط تا شدید
• ناتوان‌کننده و مانع از انجام کارهای روزمره
• تشدید با فعالیت بدنی
• تهوع و استفراغ
• حساسیت به نور (فوتوفوبیا) و صدا (فونوفوبیا)
• علائم خودکار جمجمه‌ای: قرمزی و اشک چشم، تعریق صورت، گرفتگی بینی، گرگرفتگی صورت

گاهی قبل از شروع میگرن، فرد دچار “اورا” می‌شود (اختلالات موقت بینایی یا حسی).

علائم سردردهای دیگر:

• سردرد تنشی: درد به شکل فشاری یا مانند باندی دور سر است. معمولاً خفیف، قابل تحمل، بدون تهوع یا اورا و با فعالیت تشدید نمی‌شود.
• سردرد خوشه‌ای (کلاستر): درد بسیار شدید، سوراخ‌کننده و غالباً از میگرن هم دردناک‌تر است. معمولاً یک‌طرفه و در اطراف چشم یا شقیقه‌ها ایجاد می‌شود.
• سردرد سینوسی: درد به صورت فشاری، همراه با ترشحات ضخیم زرد یا سبز از بینی.
• سردرد ناشی از قطع کافئین: درد شبیه به میگرن یا تنشی، همراه با خستگی و کاهش تمرکز.
• سردرد پس از ضربه: مانند میگرن یا سردرد تنشی است، ممکن است همراه با سرگیجه و اختلال خواب باشد.
• آرتریت سلول غول‌آسا (GCA): سردردی با درد ضربان‌دار، حساسیت پوست سر، درد هنگام جویدن و احتمال کاهش بینایی؛ نیاز به درمان فوری دارد.

محل درد در انواع سردرد

محل بروز درد می‌تواند کمک زیادی به تشخیص نوع سردرد بکند. درد می‌تواند در یک طرف (یک‌طرفه) یا هر دو طرف سر (دوطرفه) احساس شود. محل درد معمولاً در صورت، شقیقه، پیشانی یا فرق سر است

درمان میگرن در مقایسه با سایر سردردها

داروهای میگرن:

• میگرن خفیف تا متوسط: مسکن‌های بدون نسخه مانند استامینوفن (Tylenol) یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن (Motrin) یا ناپروکسن (Aleve).
• میگرن شدید: تریپتان‌ها مانند ریزاتریپتان (Maxalt) یا ترکیب تریپتان/NSAID مثل ترکسیمت (Treximet).
• اگر فرد نتواند تریپتان مصرف کند: داروهایی مثل Ubrelvy یا Nurtec (مسدودکننده CGRP) یا داروی Reyvow برای بیماران با مشکلات قلبی.

داروهای سایر سردردها:

• سردرد تنشی: با استامینوفن یا NSAID درمان می‌شود. تریپتان و CGRP کاربردی ندارند.
• سردرد خوشه‌ای: تریپتان تزریقی یا استنشاقی و اکسیژن‌تراپی.

هشدار: داروهای مسکن بدون تجویز باید زیر نظر پزشک مصرف شوند.

تغییر سبک زندگی و درمان‌های خانگی

میگرن:

• خوابیدن در اتاق تاریک و آرام
• استفاده از کمپرس سرد روی گردن
• پرهیز از عوامل محرک مانند:

نور شدید، بوهای قوی، کم‌خوابی، گرسنگی، تشنگی، الکل، غذاهای نیتراتی (مثل سوسیس)، استرس

سایر سردردها:

• کمپرس سرد برای سردرد تنشی
• پرهیز از عوامل مشابه میگرن
• برای سردرد خوشه‌ای: تنفس عمیق ممکن است کمک کند
• درمان‌های خانگی سردرد ثانویه:
  • بخور و شست‌وشوی بینی برای سردرد سینوسی
  • استراحت فیزیکی
  • رفتاردرمانی شناختی برای سردرد پس از ضربه

سبک زندگی سالم شامل خواب منظم، ورزش، نوشیدن آب کافی و تغذیه مناسب می‌تواند به کاهش اغلب سردردها کمک کند.

سردردها و میگرن‌های مزمن

میگرن مزمن:

یعنی ۱۵ روز یا بیشتر در ماه سردرد دارید. عوامل افزایش‌دهنده احتمال مزمن شدن میگرن شامل:

• مصرف زیاد کافئین
• افزایش وزن
• اختلالات خواب
• استفاده بیش از حد از داروهای میگرن

سردرد تنشی مزمن:

ممکن است روزانه و تقریباً مداوم باشد. عوامل مؤثر: استرس مزمن و مصرف زیاد مسکن.

سردرد خوشه‌ای مزمن:

حملات مکرر که یک سال یا بیشتر بدون توقف یا با وقفه کمتر از ۳ ماه ادامه می‌یابد. علت دقیق مشخص نیست، اما مصرف الکل و سیگار ممکن است مؤثر باشد.

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

اگر سردرد شما:

• ناگهانی، شدید و متفاوت از معمول است
• همراه با چشم قرمز، تب بالا، سفتی گردن، بیهوشی، گیجی یا علائم سکته
• پس از ضربه به سر یا گردن ایجاد شده است

فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید.

خلاصه

تشخیص تفاوت میگرن از سایر سردردها کار ساده‌ای نیست، اما دانستن ویژگی‌های آن‌ها کمک زیادی به درمان مؤثر می‌کند. میگرن معمولاً کوبنده، یک‌طرفه و همراه با علائمی مانند تهوع و حساسیت به نور و صدا است. درمان شامل دارو، استراحت و پرهیز از محرک‌هاست. برخی سردردها ممکن است مزمن شوند و نیاز به پیگیری بیشتر داشته باشند. درمان ترکیبی از دارو و مراقبت خانگی است. سردردهای مزمن نیاز به توجه بیشتری دارند. اگر سردردتان مداوم یا شدید است، حتماً با پزشک مشورت کنید.