موزیلا انتخابش بهعنوان خرابکار اینترنت را ناعادلانه خواند
گروه ارائهدهندگان خدمات اینترنتی انگلستان موزیلا را به دورزدن قوانین متهم کرد. البته، بنیاد موزیلا با استناد به مباحث فنی مرورگر این اتهام را رد کرده است.
چندی پیش انجمن ارائهدهندگان خدمات اینترنتی در انگلستان (UK Internet Service Providers’ Association) در اقدامی تعحببرانگیز موزیلا را بهعنوان خرابکار اینترنت در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد. بنیاد مذکور از تصمیم ارائهشده اظهار تعجب کرده است و ادعا میکند دلایل انجمن پذیرفتنی نیستند. موزیلا همیشه با سبکی خاص خود را مدافع اینترنت آزاد معرفی میکند و اقدام هفتهی پیش انجمن ISPA تا حدودی برای کارشناسان و کاربران دیگر هم تعجببرانگیز بود.
سازمان بریتانیایی رویکرد موزیلا در عرضهی قابلیتی بهنام DNS-over-HTTPS را مغایر با قوانین و آییننامههای خود میداند. آنها اعتقاد دارند مرورگر موزیلا با قابلیتهای جدید امکان عبور از محدودیتهای فیلترینگ و کنترل والدین را به کاربران میدهد؛ رویکردی که درنهایت به تضعیف استانداردهای امنیت اینترنت در انگلستان خواهد انجامید.
محدودیتهای فیلترینگ اینترنت انگلستان در قانونی بهنام Digital Economy Act در سال ۲۰۱۷ مطرح شد. در این قانون، وبسایتهای با محتوای بزرگسالانه باید سن کاربران خود را بررسی و تأیید کنند. قانون مذکور یکبار به تعویق افتاد و قرار بود در ۱۵ ژوئیه اجرایی شود؛ اما بوروکراسیهای اداری دوباره به تعویق اجرای قانون منجر شدند تا اینکه احتمال اجرای نهایی به ۶ ماه بعد موکول شد.
قابلیت DNS-over-HTTPS یا DoH با این هدف طراحی شد تا یکی دیگر از حفرههای امنیتی مشکلزا برای کاربران اینترنت را حل کند. قابلیت مذکور کوئریهای آنلاین ثبتشده در DNS را حفظ میکند تا نفوذگران به ارتباط اینترنتی نتوانند مبدأ و مقصد مرور کاربران را تشخیص دهند. شرکتهای ISP که سرویس DNS به کاربران ارائه نمیکنند، نمیتوانند بر کوئریهای DNS موجود در شبکههای خود نظارت کنند. البته، ارائهدهندگان DNS همچون کلاودفلر (Cloudflare) یا گوگل همیشه به کوئریهای بدون رمزنگاری دسترسی خواهند داشت؛ به همین دلیل، میتوانند برخی سایتها را مسدود کنند.
کلاودفلر و گوگل و موزیلا درکنار بسیاری از فعالان خدمات اینترنتی فناوری یادشده را بررسی و آزمایش کردهاند؛ قابلیتی که از فایرفاکس ۶۰ و نسخههای پسازآن دردسترس خواهد بود. در این میان، برخی قانونگذاران اعتقاد دارند افزایش قابلیتهای حریم خصوصی به کمک خلافکاران اینترنتی هم میآیند. بنیاد نظارت بر اینترنت (IWF) ماه گذشته نگرانی خود را از قابلیت جدید فایرفاکس اعلام کرد و آن را ابزاری برای دورزدن فیلترهای خود دانست. این سازمان در انگلستان فعالیت میکند و بهصورت مستقل، مقابله با انتشار تصاویر مستهجن از کودکان را در دستورکار دارد.
نگرانی ISPA از قابلیت جدید فایرفاکس به نگرانی IWF شبیه است. آنها هم معتقدند قابلیت جدید امکان دورزدن قوانین و فیلترها را به کاربران میدهد. نگرانی آنها با نگاهی به ذات طراحی DoH منطقی به نظر میرسد. گوگل در صفحهی توسعهدهندگان DoH توضیح میدهد:
کوئریهای سنتی DNS و پاسخهای آنها عموما بدون رمزنگاری ازطریق UDP یا TCP جابهجا میشوند؛ درنتیجه، احتمال نظارت و سوءاستفاده و فیلترینگ آنها برمبنای DNS وجود دارد.
موزیلا با وجود تمامی اسناد و استدلالهای موجود، تصمیم ISPA را مبهم و نگرانکننده میداند. به اعتقاد آنها، قابلیتهای مرورگر آنچنان هم مخالف قوانین نیستند. یکی از سخنگویان بنیاد موزیلا در مصاحبه با The Register گفت:
شگفتزده و متعحبیم که سازمانی صنعتی در حوزهی ISP تلاش میکند بهبود در زیرساخت سنتی و پیر اینترنت را بد جلوه دهد. خدمات DNS محرمانهتر و خصوصیتر برخلاف تصور موجود مانع از بهکارگیری سیستم فیلتر محتوا یا کنترل والدین در انگلستان نمیشود. درمقابل، قابلیت DNS-over-HTTPS به افزایش امنیت شهروندان انگلستان در اینترنت نیز منجر خواهد شد.
موزیلا همیشه مُصِر است که فعالیتهایش با هدف ایجاد اینترنت امنتر انجام میشوند. بهعلاوه، تلاش میکند گفتوگوهای سازنده را با ذینفعان مهمی در انگلستان ادامه دهند؛ گفتوگوهای که بر موضوعات امنیت و حریم خصوصی متمرکز خواهد بود. البته، موزیلا اعلام نکرده است که آیا بنیاد ISPA را هم بهعنوان ذینفع مهم در گفتوگوها در نظر میگیرد یا خیر.
درکنار همهی اخبار منتشرشده، سازندهی فایرفاکس قصد ندارد قابلیت DoH را بهصورت پیشفرض در انگلستان فعال کند. سخنگوی بنیاد موزیلا درادامهی مصاحبهی خود از تلاشهایشان برای پیداکردن شرکا و همکاران احتمالی DoH در کشورهای دیگر اروپایی سخن گفت.
گروه شرکتهای ISP انگلستان علاوهبر موزیلا سازمانهای دیگری را هم بهعنوان نامزد عنوان خرابکار اینترنت در سال ۲۰۱۹ مطرح کرده است که از میان آنها میتوان به Article 13 Copyright Directive اشاره کرد که طبق ادعای انجمن، تهدیدی برای آزادی بیان آنلاین محسوب میشود. گفتنی است رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، نیز بهدلیل ایجاد هرجومرج در زنجیرهی تأمین جهانی خدمات مخابراتی و واردکردن هواوی به فهرست سیاه، در فهرست نامزدها قرار دارد.
