صبحانه ای آفریقایی که به جنگ پایان داد

در شمال آفریقا و کشورهایی نظیر مراکش، تونس، لیبی و الجزایر، بازماندگان اقوام بربر، عید ایدرنان را جشن گرفته و با صبحانه‌ای خوشمزه به استقبال صلح می‌روند.

اگرچه در دورانی مدرن و از جهاتی پست‌مدرن زندگی می‌کنیم، اما جوامعی هستند که هنوز درگیر آیین‌ها و سُنن خود بوده و از سیر تحولات سریع دنیای صنعتی و تکنولوژیک به دور مانده‌اند. با این حال این سبک از زندگی مواهب خاص خود را هم دارد؛ جایی که قانون کاری از پیش نبرد، سنت پادرمیانی می‌کند تا مشکلات ریشه‌دار و غامض به روش گذشتگان حل شود.

قرن‌ها پیش وقتی که قبایل بومی بدوی در شمال آفریقا با هم می‌جنگیدند، وقوع یک «آتش‌بس» باعث اتفاق جالبی شد و آن این بود که یکی از شرایط توقف جنگ این بود که دو قبیله متخاصم موظف هستند که برای یکدیگر صبحانه تهیه کنند تا صلح برقرار شود!

اکنون چند قرن گذشته است، با این حال شرایط زیاد هم تغییر نکرده، فرزندی از نسل همان جنگجویان باستانی می‌گوید که آن‌ها، «رسم غذا درست کردن برای یکدیگر» را از اجدادشان به ارث برده‌اند تا از این طریق از وقوع جنگ دوباره جلوگیری کرده باشند. یکی از زنان محلی از این می‌گوید که چطور همه آن‌ها راز و رمز پخت آفارنو (نوعی نان سنتی محلی) را می‌دانند؛ گویا این غذا به انتخاب اول اعیاد و مهمانی‌های آن‌ها بدل شده باشد.

قدمت نانِ آفارنو، این پیام‌آور صلح، به هزار و دویست سال پیش بازمی‌گردد، زمانی که اقوام بومی شمال آفریقا، موسوم به بربرها دست به جنگی دنباله‌دار زده بودند؛ در نهایت آتش‌بسی رخ داد که یکی از شرایط آن این بود: «قبایل درگیر باید برای یکدیگر صبحانه درست کنند»

از اینجا بود که جنگ تمام و در عوض پخت نانِ آفارنو آغاز شد. اکنون این حادثه تبدیل به بخشی از آداب و رسوم آن‌ها شده و مردم محلی به شکرانه پایان جنگ قبایل اجدادیشان، آن را تحت عنوان جشن سالانه ایدرنان و به‌عنوان سال نوی محلی، جشن می‌گیرند.

یکی از اهالی می‌گوید این رویداد سالانه مصادف با ماه ژانویه است و غذاهایی که به این مناسبت طبخ می‌شوند، شامل اسفِنج (نوعی نان پیراشکی) و دیگری نوعی حریره بادام به همراه عسل هستند که با نان سنتی آفارنو که غذای اصلی این مراسم بوده و به سبک و سیاق اجداد بربر شمال آفریقا طبخ و میل می‌شود، همراه می‌شوند.

یکی از زنان محلی می‌گوید نان آفارنو از نوعی خمیر طبیعی و نمک تهیه می‌شود، به این خمیر، آرد هم اضافه می‌شود تا به قوام آن کمک کند؛ در همین حین تنور سنگی هم افروخته می‌شود تا نان با حرارت آن پخته شود. کارِ آفارنو که تمام می‌شود، نوبت اسفِنج  می‌رسد تا با حرارت سنگ‌ها آماده شود،  عسل و روغن آرگن (نوعی روغن از درختی مراکشی) هم اضافه می‌شوند، همه این‌ها برای غذایی است که هنگام صبحِ  عید و به عنوان صبحانه به سبکی سنتی تهیه می‌شود.

آیین ایدرنان یکی از شادترین روزهای سال را برای مردم رقم می‌زند و باعث می‌شود تا از بودن کنار یکدیگر لذت ببرند، آنچه معنای واقعی صلح را در بر دارد.

تقویم بربرهای آفریقایی از ۹۵۰ سال قبل از میلاد مسیح آغاز می‌شود، پس امسال سالی است که آن‌ها سال ۲۹۶۸ را براساس تقویم خود جشن می‌گیرند؛

لیبی، الجزایر، تونس و مراکش کشورهای شمال آفریقا هستند، کشورهایی که همچنان سکونتگاه بازماندگان قبایل بربر شمال آفریقا بوده و عید ایدرنان در میان بربرهای این کشورها جشن گرفته می‌شود.