سهم خود از فراموش نکنیم/ آسیب های اجتماعی پیش لرزه است که اگر کاهش نیابد، زلزله ای عظیم خواهد شد

پایگاه خبری تریتا نیوز ، مریم همتی – کارشناس ارشد مطالعات رسانه، واقع بین باشیم و بدانیم که در هيچ کدام از كشورها نمي توانيم جامعه اي كه دچار آسيب اجتماعي نشده باشد را پیدا کنیم.
وقتي جامعه اي وجود دارد آسيب همراه با آن وجود دارد و اين تنها مختص کشور و جامعه ما نيست، عوامل مختلف و متعددی است كه به صورت كلي مي توان به سه عامل فردي، اجتماعي و شخصيتي اشاره داشت.
همچنین دولت ها برای دستیابی به توسعه پایدار ملزم به سرمایه گذاری اقتصادی و فرهنگی است، و مهاجرت های بی رویه از شهرهای کوچک و ایجاد ازدحام در شهرهای بزرگ اولین عامل تولید پدیده هایی همانند کودکان کار، فقر، اعتیاد و مواردی دیگر است.
بنابراین توسعه مناطق روستایی و شهرهای کوچک و افزایش نظام های حمایتی از خانواده های محروم و در اختیار قرار دادن امکانات رفاهی برای آنها و نظارت نهادهای امنیتی به خصوص در حاشیه شهرهای بزرگ می تواند از تعداد این آسیب ها بکاهد و مشکلات را کمتر کند.
شهرنشینی لجام گسیخته، گسترش حاشیه نشینی و فقر، اتلاف منابع و انرژی را به دنبال دارد، به بیان ساده تر حاشیه نشینی در شهرها با جرم رابطه مستقیم دارد.
تنوع و تجمل، اختلاف فاحش طبقات اجتماعی ساکن شهرهای بزرگ، تورم و گرانی هزینه های زندگی، موجب می شود تا افرادی که نمی خواهیم همگی را ناکارآمد بخوانیم، درآمدشان برای یک زندگی ساده را کفاف نمی دهد، برای تأمین نیازهای خود، دست به هر کاری هرچند غیر قانونی بزنند.
معقتد هستم، كاهش آسيب هاي اجتماعي نيازمند همگرايي و همكاري همه جانبه مردم و تمام بخش هاي موثر و تاثیرگذار است.
آسيب هاي اجتماعي ماهيت چند وجهي دارند و بايد با بومي سازي و استفاده از توان همه دستگاه ها و خيران براي كاهش آنها تلاش كرد و رفع آنها بدون مشاركت مردم امكان پذير نيست.
در این بین از یاد نبریم که فقر زمينه ساز بروز آسيب هاي اجتماعي است، اما خود به معني آسيب اجتماعي نيست چرا كه بسياري از افراد فقير در جامعه زندگي مي كنند كه نه تنها آسيبي براي جامعه نيستند بلكه در مقابل تاثيرات مثبتي در پيشبرد اهداف اجتماعي بر عهده دارند.
از سوي ديگر فقر در هر جامعه اي به عنوان يك مشكل و آسيب شناخته مي شود كه باعث ايجاد كشش و زمينه بروز كجرويها در افراد خواهد شد، اما با اين وجود نمي توان گفت كه تمام افراد فقير مشكل ساز هستند، بلكه فقر به عنوان يك آسيب اجتماعي مي تواند بستر بروز بسياري از ناكامي ها را فراهم كند.
معضل بزرگی بنام اعتياد خود نقش بسزايي در افزايش آسيب هاي اجتماعي دارد، چرا كه بنا به اظهار نظر کارشناسان و روان شناسان این حوزه، افراد معتاد بسياري از هنجارهاي اجتماعي را به راحتي زيرپا مي گذارند و خود مي توانند عاملي براي افزايش آسيب ها و مشكلات اجتماعي باشند.
هر جامعه ای تناسب با شرایط خود، فرهنگ، رشد و انحطاط خود با انواعی از انحرافات و مشکلات روبروست که تاثیرات مخربی روی فرآیند ترقی آن جامعه دارد.
شناخت چنین عواملی می تواند مسیر حرکت جامعه را بسوی ترقی و تعامل هموار سازد، بطوری که علاوه بر درک عمل آنها و جلوگیری از تداوم آن عمل با ارائه راه حل هایی به سلامت جامعه کمک کند.
و اما شیوه عمل در حوزه آسیب شناسی اجتماعی:
برای مطالعه و بررسی علل، زمینه ها و راه حل ها در زمینه کجرویها و آسیب ها ، هم از لحاظ ذهنی به صورت شناخت مفاهیم خاص و هم به کمک ابزار وسایل تحقیق عینی به صورت پژوهش های علمی استفاده می شود. چنین تحقیقاتی پیرامون انحرافات اجتماعی به صورت تحقیق علمی به نزدیک به 9 دهه پیش باز می‌گردد.
البته در آن زمان این تحقیقات و پژوهشها کمتر جنبه واقع بینانه داشته اند. ولی پس از مدتی این تحقیقات بر شالوده ای صحیح تر استوار شد و تلاش شد از شیوه هایی که دقت و اعتبار بیشتری در برآورد مشکلات اجتماعی دارند استفاده گردد.
با توجه به شرايط حاكم بر جامعه ای که دچار مشکلات اقتصادی حادی هم شده است مي توان اين اخطار را داد كه در صورت عدم پيشگيري و ارائه راهكارهاي مناسب ايجاد یک آشفتگی و زلزله ای از جنس آسيب هاي اجتماعي چندان دور از انتظار نخواهد بود.
این خطاب فقط به یک فرد و گروه و سازمان خاص نیست و برای تک تک ما به نوعی سهمی قرار داده شده تا برای رهایی از این مشکلات که شاید ما را درگیر ان کند گام برداریم، امیدوارم همانند آتش نشانان منتظر نباشیم كه جايي آتش گرفته و پس از آن براي خاموش كردن آتش اقدام شود، اساسا وقتي آتش نشان ها به محل وقوع حادثه مي رسند قسمتی از محل در آتش سوخته است و ما معتقديم قبل از آنكه جايي آتش بگيرد بايد اقدام شود.
در پایان به این جمله بسنده می کنم که سازمانها و نهادها و مردم هر کدام به نوبه ی خود سهمی و نقشی دارند و باید در این راه کمک و همیاری برای کم کردن این آسیب ها تلاش کرد.