بعد از تجربه شکست عاطفی دقیقا چه اتفاقی در بدن رخ می دهد؟

روزهای غم انگیز بعد از شکست عاطفی، برای عشاق دل شکسته همچون یک کابوس سپری می شود اما حقیقت آن است که حال بد روحی تنها پیامد شکست عاطفی نیست و بدن هم تحت فشار شدید ناشی از این تجربه، دستخوش تغییرات بسیار مهمی می شود. به همین دلیل است که در این شرایط تبدیل به انسان های ضعیف تر و شکننده تری می شویم. اما می خواهیم ببینیم بعد از تجربه ی شکست عاطفی دقیقا چه اتفاقی در بدن رخ می دهد.

۱- بدن در حالت «جنگ یا گریز» قرار می گیرد

حالت «جنگ یا گریز» واکنش اولیه و غریزی بدن در برابر یک تهدید یا حمله برای نجات جان ما است. این عکس العمل طبیعی نه فقط در اثر عوامل فیزیکی، بلکه به دلیل آسیب های عاطفی یا روانی هم رخ می دهد. بدن، شکست عاطفی را یک محرک تنش زا تلقی می کند. برای بدن تفاوتی ندارد این محرک تنش زا ناشی از دلشکستگی است یا حمله ی یک شیر درنده. بدن به هر دوی آن ها به یک شکل واکنش نشان می دهد و این واکنش به شکل سستی یا لرزش بدن، تمرکز پایین و افکار سرزده رخ می دهد. اضطراب ناشی از حمله ی شیر گذرا است اما اضطراب ناشی از شکست عاطفی مدت بیشتری به درازا می کشد و می تواند منجر به اضطراب مزمن شود. این مسأله اگر مورد غفلت قرار گیرد، تبدیل به افسردگی خواهد شد.

۲- خواب و اشتها دستخوش تغییر می شوند

هورمون ها عامل این مسأله هستند. تغییرات قابل توجه خواب و اشتها، نشانه های فیزیکی پریشانی روانی هستند. از آنجایی که شکست عاطفی یک محرک تنش زای طولانی مدت است، تولید هورمون کورتیزول (هورمون استرس) گردش خون در دستگاه گوارش را مختل می کند و این مسأله باعث کند شدن دستگاه گوارش و ایجاد بیماری هایی مثل سندروم روده ی تحریک پذیر می شود. در نتیجه، ممکن است دچار کم اشتهایی یا پرخوری شوید یا برای مواجهه با اضطراب خود به ولخرجی برای غذاهای محبوب و نوستالژیک روی بیاورید. بعد از شکست عاطفی خواب هم دستخوش تغییرات مهمی می شود. بی خوابی یا پرخوابی  در افرادی که شکست عاطفی را تجربه کرده اند بسیار شایع است و این مسأله می تواند منجر به مشکلات دیگری مثل سردرد، کم شدن انرژی، نگرانی، بیشتر شدن اضطراب، کم شدن انگیزه و افسردگی شود.

۳- بدن احساسات شما را هوس تلقی می کند

تحقیقی در سال ۲۰۱۱ نشان داد وقتی شکست عاطفی را تجربه می کنیم و به شدت دلتنگ چیزی هستیم که زمانی جزء جدایی ناپذیر زندگی ما بوده (و به نوعی به آن اعتیاد پیدا کرده ایم)، مغز احساسات ما را یک هوس تلقی می کند. جالب آنکه در این حالت همان بخش هایی از مغز تحریک می شوند که معتادان به کوکایین در زمان ترک اعتیاد تحریک آن ها را تجربه می کنند. در افراد عاشق، فعالیت بخشی از مغز افزایش می یابد که انتقال دهنده ی عصبی ای به نام دوپامین را تولید می کند. این ماده نقش مهمی در سیستم پاداش مغز ایفا می کند. سیستم پاداش به گروهی از ساختارهای مغزی گفته می شود که در برابر محرک های تقویت کننده یا لذت بخش مثل مواد مخدر و داروهای اعتیاد آور فعال می شوند. بعد از شکست عاطفی، سیستم پاداش مغز هم فعال می شود بنابراین ممکن است همه ی فکرتان درگیر شخصی باشد که از دست داده اید اما چون دیگر آن شخص در زندگی تان وجود ندارد و با او ارتباط ندارید سیستم پاداش مغز ارضا نمی شود.

۴- سیستم ایمنی بدن ضعیف تر می شود

دلشکستگی با آسیب زدن به بخش هایی از سیستم ایمنی بدن که وظیفه ی آن مقابله با ویروس ها است، خسارت فیزیکی به بدن وارد می کند. با تولید بیش از اندازه ی هورمون های استرس، عملکرد سیستم ایمنی بدن کاهش می یابد و مشکلات زیاد دیگری به وجود می آید. بعد از شکست عاطفی، بدن ضعیف تر می شود و ممکن است نسبت به دردهای فیزیکی حساس تر شوید.

۵- میزان کورتیزول و فشار خون به شدت بالا می رود

هورمون استرس یا کورتیزول زمانی در بدن تولید می شود که در یک موقعیت اضطراب آور قرار می گیریم. بعد از تجربه ی شکست عاطفی، هورمون کورتیزول دستگاه عصبی سمپاتیک را فعال می کند و این مسأله ما را قادر می سازد تا از عهده ی محرک تنش زا بر بیاییم. اما مشکل شکست عاطفی آن است که یک محرک تنش زای طولانی مدت است و این مسأله سبب می شود تا هورمون کورتیزول بسیار بیشتر از مقدار مفیدش تولید شود و ایجاد نگرانی، اضطراب، ترس، خستگی فیزیکی و دیگر مشکلات کند.

۶- پوست آسیب می بیند

طی تحقیقی در سال ۲۰۰۷ پژوهشگران پی بردند زمانی که اضطراب زیادی را تجربه می کنیم (مثل شکست عاطفی) احتمال بروز جوش ۲۳ درصد بیشتر می شود. تردیدی نیست که اضطراب به التهاب بدن دامن می زند و جوش هم در حقیقت یک بیماری التهابی محسوب می شود.

۷- قلب موقتا منبسط می شود

بعداز شکست عاطفی، قلب در اثر بیماری ای به نام سندروم قلب شکسته، منبسط می شود. این سندروم می تواند منجر به بروز مشکلات قلبی عروقی مثل نارسایی عضله ی قلب شود. در این حالت، بخشی از قلب به طور موقت منبسط می شود و به خوبی خون را پمپاژ نمی کند، اما بقیه ی قسمت های قلب عملکرد طبیعی دارد یا حتی با انقباض های قوی تر کار می کند. احتمال ابتلا به این سندروم در زنان بیشتر است، به طوری که بیش از ۸۰ درصد از موارد بروز این سندروم مربوط به زنان است. درد قفسه ی سینه و نامنظم شدن ضربان قلب علائم این سندروم هستند، به همین دلیل اغلب آن را با حمله ی قلبی اشتباه می گیرند. اما خوشبختانه این سندروم ظرف چند هفته برطرف می شود و افراد در مجموع تنها یک بار آن را تجربه می کنند.