ببرهای بنگال از تغییرات اقلیمی جان سالم بهدر میبرند؟
تغییرات اقلیمی ازجمله بالاآمدن سطح دریاها، بزرگترین و قویترین گونهی ببرهای جهان، را درمعرض خطر انقراض قرار داده است.
بهعقیدهی دانشمندان، تغییرات اقلیمی و بالاآمدن سطح دریاها میتواند به انقراض بزرگترین گونهی ببر جهان منجر شود. بهگزارش سازمان ملل، گربهسانان شامل ۵۰۰ هزار گونه هستند که بقای آنها بهدلیل تخریب زیستگاههای طبیعی در خطر است. سانداربان زیستگاهی به وسعت ۶,۴۰۰ کیلومتر از زمینهای باتلاقی بنگلادش و هندوستان را تشکیل میدهد که میزبان بزرگترین جنگل مردابی و اکوسیستمی غنی است که از صدها گونهی جانوری ازجمله ببرهای بنگال پشتیبانی میکند.
بهگزارش پژوهشگران استرالیایی و بنگلادشی، ۷۰ درصد از این منطقه فقط چند متر بالاتر از سطح دریا است و درمعرض خطر قرار دارد. تغییرات حاصل از گرمایش جهانی، جان صدها ببر بنگال باقیمانده را تهدید میکند. بهعقیدهی پژوهشگران، تا سال ۲۰۷۰، هیچ زیستگاه سکونتپذیری در سانداربان بنگلادش برای ببرهای بنگال باقی نخواهد ماند. این مقاله براساس سناریوهای اقلیمی هیئت میاندولتی تغییرات آبوهوایی آیندهی حیاتوحش سانداربان را بررسی و پیشبینی کرده است.
ببر بنگال زخمی سانداربان در باغوحش جانورشناسی عالیپور کلکته در هندوستان. طبق پیشبینی دانشمندان، بهدلیل تغییرات اقلیمی تا سال ۲۰۷۰، هیچ ببر بنگالی در سانداربان باقی نخواهد ماند.
براساس پیشبینی صندوق بینالمللی حفاظت از طبیعت در سال ۲۰۱۰، با افزایش سطح دریا بهاندازهی ۲۸ سانتیمتر، ۹۶ درصد از ببرهای سانداربان در چند دهه از بین خواهند رفت. تغییرات اقلیمی تاکنون تقریبا به نیمی از پستانداران آسیبپذیر سراسر جهان آسیب رسانده و این آسیبها بسیار فراتر از حد تصور است.
شریف موکول، نویسندهی ارشد گزارش جدید سانداربان و همکاران او خطرهایی غیر از بالاآمدن سطح دریا را بررسی کردند. خطرهای دیگر ۵.۴ تا ۱۱.۳ درصد خسارتهای پیشبینیشده در دههی ۲۰۵۰ تا ۲۰۷۰ را تشکیل میدهند؛ اما همچنان تغییرات اقلیمی بزرگترین تهدید برای ببرهای سانداربان هستند.
از اوایل دهه ۱۹۰۰، عواملی مثل ازبینرفتن زیستگاههای طبیعی و شکار بیرویه و تجارت غیرقانونی اعضای بدن حیواناتُ تعداد زیادی از ببرهای جهان را به کام مرگ کشاند و تعداد آنها را از ۱۰۰ هزار قلاده به کمتر از ۴,۰۰۰ قلاده رساند.
مرداب آبشور جزیرهی غورامارا پس از جزرومد در بخشی از سانداربان هندوستان.
در سانداربان بنگلادش، تغییرات ناگهانی آبوهوا و پوشش گیاهی، دلایل اصلی کاهش جمعیت ببرها هستند. با وقوع سیل در سانداربان، احتمال روبهروشدن ببرها با انسان خارج از زیستگاه حیوانات افزایش پیدا میکند. دکتر موکول، استادیار مدیریت محیطی دانشگاه ایندپندنت، دراینباره میگوید:
این اتفاق پیامدهای زیادی خواهد داشت؛ عواملی مثل طوفان، شیوع بیماری یا کمبود غذا، وضعیت را بدتر هم خواهد کرد.
براساس گزارش اکتبر هیئت علمی سازمان ملل از تغییرات اقلیمی، درصورتیکه نشر گازهای گلخانهای با نسبت فعلی ادامه پیدا کند، دمای جوّ زمین تا سال ۲۰۴۰، به ۱.۵ درجهی سانتیگراد بالاتر از سطح دورهی پیشاصنعتی افزایش پیدا میکند (دورهی پیشاصنعتی به دورهی قبل از انقلاب صنعتی گفته میشود).
ببر بنگال و تولههایش در یکی از باغوحشهای چیتاگونگ در بنگلادش
افزایش دما پیامدهایی برای زنجیرهی غذایی و صخرههای مرجانی و مناطق سیلخیز خواهد داشت. تغییرات اقلیمی بر جمعیت انسانی و کشور فقیری مثل بنگلادش تأثیر میگذارد. بنگلادش با وسعتی برابر با ایالت آیوای امریکا، ۱۶۰ میلیون نفر جمعیت دارد و بهدلیل تراکم فراوان جمعیت درمعرض خطر جدی قرار گرفته است.
براساس گزارشها، رشد جریانهای جزرومد در بنگلادش سریعتر از میانگین جهانی است. این تغییرات بر دلتای گنگ تأثیر میگذارند که شبکهی پیچیدهای از رودخانهها و جریانها است.
بهگفتهی سوگاتا هزرای، اقیانوسشناس دانشگاه جاداپور هندوستان، احتمال ازبینرفتن زمینهای سانداربان وجود دارد؛ اما براساس پژوهشها، تأثیر جریانهای کشندی (جزرومدی) بر ببرها کمتر از تغییرات اقلیمی است. بهگفتهی ظهیر اودین احمد، یکی از مقامهای رسمی جنگلداری بنگلادش، تاکنون گامهایی هم برای محافظت از زیستگاههای پست و کمارتفاع ببرها برداشته شده است.
برای حل این مشکل، پرورش محصولات کشاورزی مقاوم دربرابر شوری آب و ساخت موجشکن و توزیع رسوب برای افزایش ارتفاع جزیرهها پیشنهاد شد. پررنا سینگ بیندرا، مؤلف کتاب «بحرانهای حیاتوحش هندوستان» میگوید بهدلیل تغییرات جوی یا توسعهی صنعتی، زیستگاهها روزبهروز کاهش مییابند و رسیدن به راهحلهای محافظتی کار دشواری است. او میگوید:
