رشد قیمت سمعک و تهدید کمبود، بازار را به سمت رقابت سالم می‌برد؟
دکتر علیرضا چیذری، رییس هیات مدیره انجمن تامین تجهیزات پزشکی و دارویی، با اشاره به افزایش چند برابری قیمت سمعک گفت که فشار واردکنندگان و مونتاژکنندگان فعال، سهم بازار را محدود کرده و ورود بازیگران جدید می‌تواند رقابت و کیفیت محصولات را ارتقا دهد.
دکتر علیرضا چیذری با اشاره به تجربه صنایع دیگر گفت که انحصار و محدودیت عرضه سمعک، مصرف‌کننده را متضرر می‌کند و تنها رقابت سالم و عرضه کافی می‌تواند وضعیت بازار را بهبود دهد.
دکتر علیرضا چیذری، رئیس هیأت مدیره انجمن تأمین تجهیزات پزشکی و دارویی، با اشاره به افزایش چند برابری قیمت سمعک در گفتگو با خبرنگار ما گفت: برخلاف آنچه برخی رسانه‌ها با برچسب کمبود مطرح می‌کنند، جهش قیمت‌ها ناشی از سیاست‌های طراحی‌شده توسط واردکنندگان دارای IRC و مونتاژکنندگان فعال است. هدف این سیاست‌ها کنترل عرضه و تسهیل کسب امتیاز و مجوزهای تولید است.
وی افزود: برخی مدل‌های سمعک، بعد از تخصیص ارز تالار ۲، شاهد افزایش قیمت سه تا هشت برابری بوده‌اند. این افزایش، نه به دلیل کمبود فیزیکی، بلکه بازتاب مناسبات پیچیده‌ای است که میان سیاست‌های وارداتی، فشارهای مجوزدهی و منطق بازار شکل می‌گیرد.
وی ادامه داد: بازرسی رفتار فعالان بازار نشان می‌دهد برخی مونتاژکنندگان نزدیک به یک سال است که در انتظار صدور مجوزند. ورود فعالان تازه‌نفس باعث شده برخی واردکنندگان باتجربه، با ایجاد فشار روانی ناشی از کمبود، رقابت را محدود کرده و سهم خود از بازار را تثبیت کنند. بازارهایی که با کمبود مصنوعی مواجه‌اند، معمولاً تحت سلطه بازیگران دارای دسترسی به منابع و مجوزهای قانونی قرار می‌گیرند.
وی گفت: نگاهی به بازار داخلی در مقایسه با کشورهای مشابه، مانند ترکیه، نشان می‌دهد که حدود ۵۰۰ هزار سمعک کمتر از مسیرهای قانونی وارد می‌کنیم. بخشی از این تفاوت به انتخاب‌های فردی بیماران و مسیرهای قانونی بازمی‌گردد؛ بسیاری تنها یک گوش را مجهز می‌کنند و این اقدام در طول زمان موجب از دست رفتن شنوایی گوش دیگر و کاهش کارایی درمان می‌شود.
وی افزود: اما اگر بازار با عرضه کافی و قیمت رقابتی مواجه شود، هم بیماران و خانواده‌هایشان منتفع می‌شوند و هم زمینه برای ورود فعالان جدید و ارتقای کیفیت محصولات فراهم می‌آید. حضور رقابتی تولیدکنندگان، قیمت‌ها را تعدیل و کیفیت محصولات را ارتقا می‌دهد.
وی گفت: مشکل دیگری که بازار داخلی را تهدید می‌کند، ورود کیت‌های چینی و عرضه آنها به عنوان محصول ساخت داخل است؛ اقدامی که به بهانه حمایت از تولید ملی، در عمل مصرف‌کننده را از دسترسی به کیفیت برتر جهانی محروم می‌سازد. تجربه تاریخی صنایع دیگر، از جمله خودروسازی، نشان می‌دهد انحصار تولید و محدود کردن عرضه، حتی به نیت حمایت از تولید، نهایتاً به زیان مصرف‌کننده و کاهش رقابت منجر می‌شود.
وی افزود: استانداردهای سختگیرانه سازمان غذا و دارو می‌تواند تا حدی مانع بروز این فاجعه شود، اما تجربه نشان داده که محدودیت در مسیر تأمین، حتی با نیت حمایت از تولید داخلی، مصرف‌کننده نهایی را متضرر می‌سازد. راهکار اصولی، نه در انحصار و فشار، بلکه در باز کردن مسیر رقابت، ارتقای کیفیت و تضمین عرضه با قیمت مناسب نهفته است؛ مسیری که هم منافع بیماران را حفظ می‌کند و هم سلامت بازار را تضمین می‌سازد.
وی گفت: اگر مسیر اصلاح نشود، بازار سمعک نیز ممکن است تجربه‌ای مشابه با خودروسازی را تکرار کند: افزایش قیمت، کاهش کیفیت و محدود شدن دسترسی بیماران به خدمات و محصولات استاندارد. باید قبل از آنکه دیر شود، سیاست‌ها اصلاح شوند و مسیر رقابت باز و شفاف باشد.
وی در پایان گفت: حمایت واقعی از تولید داخلی یعنی ایجاد شرایطی که فعالان جدید بتوانند وارد شوند، کیفیت محصولات ارتقا یابد و قیمت‌ها برای مصرف‌کننده منصفانه باشد. هرگونه محدودیت و انحصار، صرف نظر از نیت حمایتی، نهایتاً به زیان بازار و مردم تمام می‌شود.
