آیا ردیابی اپلیکیشن های پاک شده از گوشی امکان پذیر است؟

شاید شما هم از آن دسته کاربرانی باشید که همواره با این پرسش که آیا اپلیکیشن های حذف شده از روی تلفن همراه یا تبلت تان توانایی رد یابی شما را همچنان بعد از پاک شدن دارند یا نه مواجه باشید. در این مطلب قصد داریم تا به توضیخ و پاسخ به این پرسش بپردازیم.

بر اساس آخرین مطالعات و بررسی های انجام شده مسلما اپلیکیشن های حذف شده از روی دستگاه کاربر به هیچ عنوان قادر به رد یابی و نفوذ به اطلاعات شخصی کاربران نیستند. اما نکته ای که در این جا وجود دارد این است که برخی از توسعه دهندگان به خصوص توسعه دهندگان اپلیکیشن های سیستم عامل iOS می توانند به نحوی قابلیت تگ گذاری یا همان برچسب دهی کاربر از طریق اپلیکیشن طراحی شده را ایجاد کنند و با استفاده از این قابلیت در واقع یک شناسه خاص به دستگاه مجهز به سیستم عامل iOS اختصاص داده می شود توسعه دهنده اپلیکیشن می تواند از این شناسه برای گرفتن اطلاعات در خصوص اینکه برای مثال کاربر آخرین بار از چه مکانی به شبکه وای فای ز طریق دستگاه خود متصل شده است، استفاده نماید. بر اساس گفته های جوزف جروم رییس مشاور بخش امنیت داده ها، این اطلاعات می تواند به شرکت ها کمک کند تا متوجه شوند دستگاه مجهز به سیستم عامل iOS متعلق به یک چه کسی بوده است.

هفته گذشته بحث های زیادی در خصوص وجود چنین قابلیت هایی در اپلیکیشن Uber در میان متخصصان و کاربران این اپلیکیشن به راه افتاده بود. در واقع اپلیکیشن Uber برای آن دسته از کاربرانی که از این اپلیکیشن با استفاده از دستگاه های مجهز به سیستم عامل iOS استفاده می کرده اند، یک شناسه خاص و یکتایی ایجاد می کرده است که این شناسه حتی زمانی که کاربر این اپلیکیشن را از روی دستگاه خود حذف می کرده نیز فعال بوده است. به همین دلیل تیم کوک مدیر عامل شرکت اپل در ملاقات خود با کالانیک به طور تلویحی Uber را به حذف از لیست اپلیکیشن های در دسترس اپ استور تهدید کرده بود.

امروز Uber اعلام کرد که به هیچ عنوان شناسه اختصاص داده شده به کاربران از طریق این اپلیکیشن بعد از حذف اپلیکیشن از روی دستگاه فعال نخواهد بود اما همچنان تخصیص این شناسه در صورت نصب و استفاده کاربر از این اپلیکیشن ادامه دارد. Uber بر این باور است که این شناسه برای جلوگیری از سرقت دستگاه ها و همچنین استفاده از دستگاه های سرقت شده کاربرد دارد. در واقع این شرکت تخصیص شناسه یکتا به کاربران iOS ای Uber را جز مزایای این اپلیکیشن برای حفظ امنیت دستگاه های کاربران می داند.

بر اساس گفته های یکی از وب لاگ نویسان به نام جان گراب در سال ۲۰۱۲ اپل برخی از ابزار های تعبیه شده در دستگاه های اپل مانند UDIDI و همچنین آدرس Mac را به دلیل سو استفاده های توسعه دهندگان اپلیکیشن های تحت سیستم عامل iOS غیر فعال کرده بود.

Uber در توضیحات خود همچنین به این نکته اشاره کرده بود که چون اپل محدودیت هایی برای دسترسی به قابلیت Fingerprinting اعمال می کند بنابراین استفاده از شناسه واحد برای شناسایی کاربران و جلوگیری از سو استفاده از دستگاه ها مجهز به سیستم عامل iOS تنها روش ممکن است.

اما به گفته اسکات ورنیک، یکی از اعضای بخش امنیت داده شرکت فاکس رتشیلد در فیلادلفیا، تنها راهی که کاربران می توانند برای رها شدن از دست ردیابی اپلیکیشن ها انجام دهند این است که در صورتی که در اپلیکیشن حساب کاربری ساخته اند و یا به نحوی برای استفاده از آن اپلیکیشن ثبت نام کرده اند، حساب کاربری و یا ثبت نام خود را لغو نمایند. در غیر این صورت به احتمال بسیار زیاد اپلیکیشن هایی که قابلیت ردیابی دارند به خصوص آن دسته از اپلیکیشن هایی که شناسه واحدی به کاربران اختصاص می دهند، حتی در صورت حذف اپلیکیشن نیز قادر به رد یابی کاربران از روی شناسه تخصیص داده شده هستند.

از نظر شرکت های مانند اپل که در واقع طراح و ارائه دهنده سیستم عامل هستند، در صورتی که توسعه دهنده اپلیکیشن قابلیتی در آن ایجاد کند که حتی بعد از حذف اپلیکیشن مذکور باز هم کاربر قابل رد یابی باشد، نقض قوانین امنیتی صورت گرفته و در این صورت توسعه دهنده اپلیکیشن مجرم شناخته می شود.

از طرفی در صورتی که این قابلیت های غیر قانونی در اپلیکیشن ها توسط کاربران یا کارشناسان شناسایی شود و توسعه دهنده اقدامی در جهت رفع ان نکند، مسلما کاربر از استفاده از آن اپلیکیشن صرف نظر می کند. این امر در واقع ضرر بزرگی برای طراحان و سازندگان اپلیکیشن به دنبال خواهد داشت زیرا نصب نکردن اپلیکیشن بر روی دستگاه از گوشی تلفن همراه هوشمند گرفته تا تبلت و غیره ضرری برای کاربر ندارد بلکه این موضوع بیشترین آسیب را برای اولاً اعتبار و ثانیاً تعداد کاربران اپلیکیشن به دنبال خواهد داشت.