۷ توصیه طلایی به آنهایی که قند خون شان بالاست
بی شک تغذیه یکی از مهم ترین جنبه های تاثیرگذار بر سلامت است که دیابت نیز از این قاعده مستثنی نیست. تغذیه درست علاوه بر این که می تواند نقش قابل توجهی در پیشگیری از این بیماری داشته باشد، توجه به چنین اصولی حتی پس از ابتلا نیز می تواند به کنترل بیماری و جلوگیری از وخامت عوارض کمک کند.
بی شک تغذیه یکی از مهم ترین جنبه های تاثیرگذار بر سلامت است که دیابت نیز از این قاعده مستثنی نیست. تغذیه درست علاوه بر این که می تواند نقش قابل توجهی در پیشگیری از این بیماری داشته باشد، توجه به چنین اصولی حتی پس از ابتلا نیز می تواند به کنترل بیماری و جلوگیری از وخامت عوارض کمک کند.
۱. وعده غذایی در روز، در ساعت منظم
رعایت نظم در برنامه غذایی برای جلوگیری از نوسان قند خون بسیار مهم است. توصیه می شود بیماران دیابتی وعده های اصلی غذا را در ساعات منظمی میل کنند و برای جلوگیری از افت قند خون و کاهش ولع برای غذا خوردن، حتما ۲ تا ۳ وعده سالم نیز داشته باشند. این مساله به خصوص در مورد بیمارانی که انسولین تزریق می کنند یا سابقه افت قند خون دارند، اهمیت بیشتری دارد.
۲. صبحانه؛ وعده مهم غذایی
صبحانه اساسی ترین وعده غذایی است که ۲۵ درصد کالری مورد نیاز بدن را تامین می کند و به هیچ وجه نباید حذف شود. یک منبع غلات مانند نان سبوس دار، نوشیدنی و لبنیات حتما باید در وعده صبحانه وجود داشته باشد. توصیه می شود بیماران دیابتی در مصرف کره افراط نکنند زیرا چربی ها جذب قندها را کاهش می دهند و منجر به افزایش سریع قند خون می شوند. اگر نان سفید میل می کنید، بهتر است از خوردن مربا صرف نظر کرده و به جای آن پنیر، تخم مرغ و ژامبون را به عنوان یک منبع پروتیین مصرف کنید. بیمارانی که ملزم به مصرف دارو در صبح هستند باید در مورد زمان دارو و صرف صبحانه با پزشک مشورت کنند.
۳. کاهش دریافت چربی های اشباع و پیشگیری از اضافه وزن
80 درصد بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ دچار اضافه وزن هستند. این در حالی است که کاهش ۵ درصدی وزن تاثیر بسیار بالاتری در تعادل و حفظ قند خون نسبت به مصرف داروهایی مانند متفورمین دارد که ابتدا تجویز می شوند. درواقع این توصیه دو هدف را دوربین می کند؛ بهبود حساسیت بدن نسبت به انسولین و تعادل قند خون ناشی از کاهش وزن و از طرفی کاهش خطر بروز بیماری های قلبی- عروقی زیرا چربی های اشباع به قلب و عروق آسیب می رسانند.
البته برای این مقدار کاهش وزن نیازی به رژیم های سخت نیست و فقط بعضی تغییرات در عادات غذایی می تواند حدود یک کیلوگرم از وزن را در ماه کم کند. به عنوان مثال مصرف خامه، کره، فست فودها و گوشت های چرب محدود شده و به جای آنها مرغ، بوقلمون، تخم مرغ، گوشت های کم چرب و ماهی در برنامه غذایی گنجانده شود. البته تغییر در عادات غذایی یکباره مشکل خواهد بود و هر فردی باید متناسب با شرایط جسمی تغذیه متنوع و متعادل را رعایت کند.
۴. مصرف گروه های غذایی مختلف
بشقاب غذای بیمار دیابتی باید حاوی ۱۰ تا ۱۵ درصد گوشت یا ماهی برای تامین پروتیین، مقداری سبزیجات سرشار از فیبر (لوبیا سبز، تره فرنگی و…) برای کاهش جذب قندها، یک سهم حبوبات یا غلات، یک میوه، یک سهم ماست طبیعی یا پنیر و یک برش نان ترجیحا سبوس دار باشد. در مصرف میوه ها نیز نباید زیاده روی کرد زیرا بیشتر آنها حاوی قندها ساده هستند که به سرعت جذب می شوند.
۵. مصرف نشاسته در هر وعده غذا
خوراکی های حاوی نشاسته مانند غلات، سیب زمینی و مغزها به حفظ قند خون کمک می کنند و مانع احساس گرسنگی می شوند. همچنین افت قند خون را در صورت تزریق انسولین یا مصرف داروهای سولفامید کاهش می دهند. گرچه آردهای سبوس دار ارجحیت غذایی برای همه افراد از جمله بیماران دیابتی است، اما اگر منابع تامین آنها ارگانیک نباشد، ممکن است حاوی مقدار زیادی سم و آفت کش باشند. به همین دلیل توصیه صرف به مصرف آنها نمی شود. همچنین بهتر است تنوع منابع وجود داشته باشد و کنار انواع آردها، برنج و دیگر منابع نشاسته نیز میل شود.
۶. مصرف قندها همراه غذا
ابتلا به دیابت به معنای محرومیت همیشگی از خوراکی های شیرین نیست، اما برای این که قند خون دچار نوسان نشود، مصرف قندها از جمله میوه ها باید همراه غذا باشد. همچنین دسرهای شیرین، انواع شیرینی و بستنی نیز به یکبار در هفته محدود شود. انواع میوه و سبزی البته در حد تعادل بهترین میان وعده خواهدبود.
۷. توجه به برچسب مواد غذایی
خوراکی هایی مانند آبمیوه ها حتی اگر حاوی شکر اضافی نباشند، باز هم قند فراوانی دارند. بعضی از انواع آبمیوه های صنعتی حتی شیرین تر از نوشابه های گازدار هستند و هیچ ارزش غذایی ای ندارند. پس بهتر است حتما درصد شکر را روی برچسب کالا بررسی کنید.
