گزارش تریتانیوز از تعارض منافع در صنعت آب کشور: نابودی ۱۱ میلیارد دلار هزینه در صنعت آب

سرمایه گذاری در صنعت آب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است به طوری که با اختلاف می‌توان گفت  یکی از مهمترین بخش های سرمایه گذاری اقتصادی است.

به گزارش تریتا نیوز؛ سرمایه گذاری در صنعت آب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است به طوری که با اختلاف می‌توان گفت یکی از مهمترین بخش های سرمایه گذاری اقتصادی در کشور محسوب می‌شود.اما یکی از مهمترین چالش های کلیدی صنعت آّب، تعارض منافع در آن است.

بر این اساس تقدم منافع مالی سازمانی بر خشکسالی، احداث سدها و پروژه‌های انتقال آب و تشدید بحران تبخیر آب، غیر شفاف نگه داشتن اطلاعات تعرفه های متفاوت آب، مجوز حفر چاه های غیرمجاز، تخصیص آب به مناطق و صنایعی که افرادی در آن ذینفع هستند و همچنین حضور متولیان مختلف در زنجیره عرضه آب از مهمترین مصادیق تعارض منافع صنعت آب محسوب می شوند.

بنابر این گزارش شفافیت در ساختار حکمرانی آب از مهمترین راهکارهای حل چالش صنعت آب در کشور است. بر این اساس شناخت مشکل، تصمیم گیری شامل هزینه ها و تبعات آن، اجرا شامل زمان اجرای پروژه و نوع پیمانکار، پایش شامل نظارت و سنجش میزان اثربخشی طرح‌های آبرسانی  از مهمترین اولویتهای شفافیت در ساختار حکمرانی صنعت آب هستند.

به عنوان مثال در دهه ۷۰ طرحی به نام نیم لوله ها با هدف بهبود وضعیت صنعت آب در کشور اجرا شد اما به علت نبود پایش صحیح، شامل نظارت و سنجش میزان اثربخشی به طور کلی رها و نابود شد.

یکی از  مصادیق  تعارض منافع صنعت آب احداث کارخانجات آب بر در مناطق خشک کشور است. به عنوان مثال استانهایی مانند خراسان شمالی، اصفهان، بخشی از سیستان و بلوچستان دارای مناطقی هستند که ممنوعیت برداشت آب در آنجا اعمال می شود اما تمرکز کارخانجات فولاد و پتروشیمی که  جزء صنایع آب‌بر محسوب می‌شوند دقیقاً در این مناطق  است.

در عوض در مناطقی مانند سواحل مکران یا مناطقی از استان بوشهر که امکان دسترسی به سواحل دریا وجود دارد؛ هیچ کارخانه ی فولاد و پتروشیمی احداث نشده است.

اگر نیم نگاهی به خلاصه عملکرد اعطای تسهیلات ارزی ازمنابع صندوق توسعه ملی دراجرای تکالیف خارج از روال اساسنامه ها ازابتدای سال ۱۳۹۷ تا کنون داشته باشیم؛ هزینه های هنگفتی برای صنعت آب شده اما نتایج مفیدی در بر نداشته است.

این هزینه ها شامل مهار و تنظیم آب ها به ارزش هشت هزارمیلیون دلار، توسعه اراضی کشاورزی خوزستان و ایلام به ارزش دو هزار میلیون دلار، انتقال آب به اراضی سیستان به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار، آبیاری تحت فشار بر اساس قانون بودجه سال ۱۳۹۵ حدود ۵۰۰ میلیون دلار،آبرسانی به روستاها بر اساس قانون بودجه سال ۱۳۹۴ به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار، طرح تکمیل انتقال آب به اراضی سیستان بر اساس قانون بودجه سال ۱۳۹۷ به ارزش ۲۵۰ میلیون دلار، اجرای بند “د” از تبصره ۴ قانون بودجه سال ۱۳۹۷ ارزش هزار میلیون دلار اجرای بند “و” از تبصره   چهار قانون بودجه سال ۱۳۹۷ ورزش ۹۶ میلیون دلار بوده است .

بر این اساس در مجموع  حدود ۱۱ میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی برای برطرف شدن مشکل آب کشور هزینه شده است اما  به زعم عموم مردم کماکان مشکلات و چالش های عدیده آبرسانی در کشور به چشم می خورد.

جالب است بدانید چندی پیش شرکت “تابش”  با زیر مجموعه های خود شامل شرکت انرژی عمران فراب، شرکت فراسان، شرکت otc، شرکت طوس آب، شرکت معدنی همای فجر طوس، شرکت جهاد نصر حمزه، شرکت جهاد نصر کرمان به عنوان مشاور حل مشکل آب در لیست سهامداران پروژه انتقال آبرسانی کشور قرار گرفت.

در واقع این شرکت وظیفه مشاوره رساندن به مسئولین برای انتقال آب از جنوب کشور به مناطق  استان خراسان را داشت اما در عین حال  کارفرمای اجرای  پروژه لوله کشی  این طرح نیز بود و سوال اینجاست که آیا شرکتی که خود کارفرمایی اجرای طرح آبرسانی است، می تواند مشاوره منطقی و به دورازمنافع شخصی به مسئولین بدهد تا شاهد تعارض منافع در صنعت آب کشور نباشیم؟