چرا مصرف خودسرانه آلپرازولام (زاناکس) خطرناک است؟
دکتر سید مظفر روحانی درباره عوارض مصرف خودسرانه قرص های آلپرازولام برای داشتن خواب راحت گفت:« آلپرازولام که نام تجاری آن زاناکس است.
عوارض مصرف خودسرانه قرص های آلپرازولام
قرص های نیم میلی گرمی و یک میلی گرمی است که به طور طبیعی توسط روانپزشکان و پزشکان برای اثرات ضداضطرابی و خواب آوری و به ندرت برای درمان افسردگی به طور معمول تجویز می کنند.»
وی ادامه داد:« این دارو در موارد ضد اضطرابی در دوز بسیار پایین یعنی ۲۵ صدم میلی گرم تجویز می شود و در صورتی که به منظور درمان بی خوابی تجویز شود گاهی تا نیم میلی گرم نیز تجویز می شود و حداکثر دوز تجویزی این دارو ۴ میلی گرم در روز در موارد بسیار شدید و در افرادی است که حملات اضطرابی بسیار شدیدی مثل پانیک دارند.»
این روانپزشک افزود:« متاسفانه آلپرازولام امروزه به طور غیرمنطقی به عنوان یک داروی ضد ترس استفاده می شود و برخی از جوانان از آلپرازولام به عنوان داروی ضدترس و هراس و فوبی ها مثل موارد ترس شدید از امتحان و یا ترش شدید از حضور در جلسات اجتماعی استفاده می کنند.
و تصور می کنند با مصرف این دارو ترس شدید آنها کاهش پیدا می کند و در واقع این دارو به عنوان یک داروی ضدترس شناخته شده است.»
وی گفت:«اخیرا مقدار زیادی از این دارو را برای اثرات خواب آوری استفاده می کنند به دلیل اینکه این دارو سریع تر اثرات خواب آوری خود را نشان می دهد اما باید گفت که اثر خواب آوری این دارو تنها به مدت ۴ ساعت است و به همین دلیل فرد مصرف دارو را افزایش می دهد که عاملی برای وابستگی شدید به دارو است.»
دکتر روحانی در پاسخ به اینکه آیا این دارو اعتیادآور است گفت:«تمام داروهای بنزودیازپینی اعتیاد آور هستند اما این دارو به دلیل اینکه اثر قوی دارد بعد از چند ساعت از مصرف دارو، مجددا فرد دچار اضطراب شدیدی می شود که به آن اضطراب معکوس می گویند که ناشی کاهش دارو در خون است به همین دلیل فرد به مصرف مجدد دارو روی می آورد که می تواند اعتیاد آور باشد.»
وی در پاسخ به اینکه آیا داروخانه ها اجازه فروش آزاد آلپرازولام را دارند، تاکید کرد:« کلیه داروهای بنزودیازپینی جزء داروهایی هستند که داروخانه ها بدون نسخه پزشک حق فروش ندارند اما متاسفانه بسیار می بینیم که این داروها به راحتی و با نسخه کهنه چندین بار در اختیار فرد قرار می دهند درحالی که این دارو فقط برای همان نسخه باید در اختیار فرد قرار داده شود.»
این روانپزشک خاطرنشان کرد:
« روانپزشکان این داروها را حداکثر برای مدت دو هفته تجویز می کنند تا داروهای تجویز شده دیگر اثر خود را نشان دهند و اگر مدت زمان بیشتری مصرف این دارو تجویز شود باید تحت نظر پزشک باشد.»
وی درباره عوارض مصرف آلپرازولام گفت:« خواب آلودگی و منگی، اختلال تعادل در راه رفتن، تکلم غیرقابل فهم، تاری دید، ناراحتی های گوارشی، و درصورت مصرف زیاد عوارض کبدی شدید مانند یرقان بروز می کند.
فراموشی های کوتاه مدت از دیگر عوارض مصرف خودسرانه این دارو است که حتی در مواردی که مصرف دارو بیش از حد مجاز و در مدت زمان طولانی باشد، می تواند فراموشی های جدی به بار آورد که حتی غیرقابل برگشت است و فرد دچار فراموشی دایم می شود.»
دکتر روحانی افزود:« افرادی که داروهای بنزودیازپینی مصرف می کنند نباید به هنگام مصرف این دارو رانندگی کنند و افرادی که این داروها را در دوزهای پایین استفاده می کنند باید با دقت رانندگی کنند.»
وی هشدار داد:« دیده شده است در روزهای اولیه مصرف این داروها در سالمندان احتمال شکستگی گردن استخوان ران را افزایش می دهد چرا که با مصرف این دارو فرد دچار عدم تعادل می شود.»
این روانپزشک در پاسخ به اینکه آیا ممکن است با قطع مصرف آلپرازولام فرد دچار بیخوابی شود،
گفت:« این دارو معمولا برای افرادی که بیخوابی دارند تجویز می شود وقتی که این دارو توسط پزشک تجویز می شود می داند که باید بعد از دو هفته یا باید دوز مصرفی دارو را افزایش دهد و یا به جای آن داروهای خواب آور دیگری را تجویز کند چرا که مصرف این دارو در درازمدت ممنوع است.»
وی تاکید کرد:« در صورتی که افراد به صورت خودسرانه از این دارو استفاده کنند به دلیل خواب آور بودن و ضد اضطراب بودن این دارو به محض قطع مصرف آن دچار اضطراب شدید و بیخوابی های شبانه می شوند. لذا به هیچ وجه مصرف این دارو بدون تجویز پزشک برای درمان بیخوابی توصیه نمی شود.»
