مخالفت فیلمسازان با افشای لیستهای چند ده میلیاردی
با وجود سپری شدنِ هفتههای پیاپی از انتشار تازه ترین لیست منابع میلیاردی توزیع شده میان شماری از فیلمسازان، در کنار سکوت معنادار خانه سینما، مخالفت گروهی از فیلمسازان را شاهد بودیم که هرچند اعتراضات را علنی بیان نکردند، هم در تماس با مسئولان سینمایی و هم در تماس با بخش فرهنگی «تابناک»، نسبت به انتشار این اطلاعات گلایه کردند و مدعی شدند، این رقمها اساساً باید تحت عنوان کمک بلاعوض به آنها تعلق میگرفت!
به گزارش تابناک؛ پس از راه اندازی سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات، به درخواست نگارنده در اقدامی بیسابقه در تاریخ سینما، لیست فیلمهایی از بنیاد سینمایی سازمان سینمایی در حدفاصل سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ به دبیر تابناک اعلام و سپس همان لیست با حذف بخش مجموع توسط این بنیاد راساً نیز منتشر شد. آن گونه که فارابی اعلام کرده، دست کم ۳۲۹ فیلم در حد فاصل ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ از منابع عمومی استفاده کردهاند که این میزان بیش از ۸۳ میلیارد و هشتصد و سی و پنج میلیون تومان دریافت داشتهاند.
بر اساس این لیست، ۱۰٫۱ میلیارد تومان از ۸۳ میلیارد تومان پرداختی فارابی به فیلم «رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش رسیده که در کنار ۷٫۲ میلیارد تومان، پرداختی مؤسسه رسانه های تصویری به این فیلم مجموعاً ۱۷٫۳ میلیارد شده است! در رده بعدی نیز فیلم «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا با ۶٫۱ میلیارد تومان دریافتی قرار دارد و در این میان شمار فیلمهایی که دریافتهای میلیاردی داشتهاند، کم نیست.
در ادامه متکی بر درخواستی دیگری از سوی سرویس فرهنگی «تابناک»، مؤسسه رسانههای تصویری لیست بیش از ۲۲ میلیارد و سیصد میلیون تومان کمک به فیلمهای سینمایی از سال ۱۳۸۸ تا انتهای سال ۱۳۹۵ را منتشر کرد. برلین منفی هفت با ۲ میلیارد و چهارصد میلیون (مشارکت)، قلادههای طلا با هشتصد و نود و هشت میلیون (مشارکت)، گزارش یک جشن با ۸۵۳ میلیون (خرید حق مالکیت)، خرس با ۷۰۰ میلیون (مالکیت) تلفن همراه رئیس جمهور با ۶۵۴ میلیون (خرید حق مالکیت)، خانه پدری با ۵۰۰ میلیون (خرید حقوق)، آشغالهای دوست داشتنی با ۵۵۰ میلیون (خرید حقوق) و آیین هم آوایی با ۴۹۰ میلیون (خرید حق مالکیت) بیشترین رقم را دریافت کرده بودند.
سپس متکی بر درخواست دیگری از سوی تابناک، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی نیز لیست کمک یا مشارکتهای میلیاردی به فیلمهای سینمایی را منتشر کرد. در این لیست نیز لاله با ۶ میلیارد و پانصد و پنجاه میلیون تومان، شهابی از جنس نور با ۲ میلیارد و چهارصد میلیون تومان + ۳۰۰ هزار دلار ارز، رنج و سرمستی با یک میلیارد و چهارصد و شانزده میلیون، ساکن خانه چوبی با ۶۳۰ میلیون تومان، رستم و سهراب با ۵۸۰ میلیون، گیرنده با ۵۸۰ میلیون، قلب سیمرغ با ۵۴۴ میلیون، سلام بر فرشتگان با ۵۲۹ میلیون، ناهید با ۵۰۰ میلیون، متولد ۶۵ با ۴۷۱ میلیون، آبتین با ۴۱۵ میلیون، آسمان هشتم با ۴۵۲ میلیون، کاکا با ۴۴۶ میلیون، نمره ۴ با ۴۲۰ میلیون، پستچی سه بار در نمیزند با ۳۹۳ میلیون، مصائب چارلی با ۳۵۴ میلیون، گیتا با ۳۳۸ میلیون، دزد رویا با ۳۱۹ میلیون بیشترین دریافتیهای بالای سیصد میلیون را داشتهاند.
اکنون پیگیریها برای انتشار اطلاعات سالهای پیشین نیز از سوی «تابناک» در جریان است تا سازمان سینمایی جزئیات کاملتری را پیش روی افکارعمومی قرار داده باشد. با این حال آنچه شواهد نشان میدهد، سینماگران دل خوشی از این افشاگریها ندارند و بسیاری از سینماگران در طیفهای مختلف به ویژه تهیه کنندگان با افشای این اطلاعات مخالف هستند و چنین اقدامی را ضربه به وجهه عمومیشان تلقی میکنند. جدیترین مخالفان در ارتباط با نشر این اطلاعات مالی، گروهی از تهیه کنندگان سینما هستند که از قضا قدرتمندترین گروه در سینمای ایران تلقی میشوند.
شماری از سینماگران در تماس با بخش فرهنگی «تابناک» نسبت به انتشار این لیستها گلایهمند بودند. برخی ادعا کردند کمکی دریافت نکرده و برخی دیگر رقمی به مراتب کمتر از آنچه اعلام شده را دریافت کردند و گروه دیگری مدعی شدند این کمکها را کامل تسویه کردهاند و حتی یک ریال بدهی به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارند. هیچ یک از این سه گروه در گفت و گوی رسمی این موضع را بیان نکرد و پیشنهاد «تابناک» به برخی از این چهرههای سینمایی برای بیان ادعاهایشان در قالب گفتوگو با پاسخ منفیِ آنها مواجه شد.
شنیدههای «تابناک» حکایت از آن دارد که شماری از این سینماگران در تماس با برخی مسئولان سینمایی ضمن انتقاد شدید از انتشار این لیستها، خواستار انتشار اخبار اصلاحی شدند که در آن تأکید شده باشد، آنها رقمهای کمتری دریافت و این رقمها را تسویه کردهاند. طبیعتاً مسئولان سینمایی زیر بار این درخواست نرفتند و به همین دلیل مطلبی در همین راستا در یکی از خبرگزاریها منتشر شده که بخشهایی از اطلاعات مندرج در آن خلاف واقعیت است.
انتظار میرفت هیأت مدیره خانه سینما از شفاف سازی اطلاعات در حوزه سینما استقبال کند اما این مجموعه نیز در قبال اقدام اخیر سازمان سینمایی سکوت کرده است. چنین به نظر میرسد که شفاف سازی اقدام ارزشمندی، مشروط به آنکه سراغ ما نیاید و اگر قرار باشد شفافیت اطلاعات در حوزههای مختلف عملیاتی شود، بزرگترین مخالفانش همان اشخاصی هستند که در حوزههای مختلف شعار شفافیت میدهند.
