زمان مناسب برای زدن واکسن آنفولآنزا

دکتر علی واشقانی  درباره وضعیت تامین واکسن آنفلوآنزا، گفت: موضوع آنفلوآنزا بحث روز ماست؛ چراکه در حال نزدیک شدن به فصلی هستیم که باید واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنیم. در این زمینه با توافقی که با مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت انجام دادیم، از نیمه شهریور ماه توزیع واکسن آنفلوآنزا در کشور آغاز شد.

وی با بیان اینکه واکسن آنفلوآنزا به صورت سالیانه ارزیابی می‌شود و ما مجبوریم که ارزیابی‌هایمان را برای این واکسن به صورت سالیانه انجام دهیم، افزود: در عین حال ما گزارش کیفیت،  عوارض و اثربخشی واکسن آنفلوآنزای سال گذشته را هم بررسی می‌کنیم و در عین حال ارزیابی می‌کنیم که آیا واکسن توانسته در حدی که انتظار می‌رفت شیوع را کنترل کند یا خیر؟. در حال حاضر هم برنامه‌ریزی برای وارد شدن واکسن آنفلوآنزا به کشور انجام شده است. بر همین اساس از حدود چند ماه پیش مدارک فنی و کیفی واکسن‌هایی که قرار است وارد بازار شوند، دریافت شده و کارشناسان ما بررسی کردند و نمونه‌برداری‌ها و اقدامات لازم برای ثبت واکسن انجام شده است.  بعد از ثبت، هر محموله‌ای را که وارد بازار می‌شود،  به صورت اختصاصی بررسی می‌کنیم تا مجوزش صادر شود. در حال حاضر این بررسی‌ها انجام شده است.

ورود واکسن ۴ ظرفیتی آنفلوآنزا

واشقانی از ورود واکسن چهار ظرفیتی آنفلوآنزا به کشور خبر داد و گفت: اتفاق دیگری که امسال می‌افتد این است که از واکسن سه ظرفیتی آنفلوآنزا به سمت واکسن چهار ظرفیتی حرکت می‌کنیم.  ما در حال حاضر دو نوع واکسن را داریم که یک نوع آن سه‌گونه ویروس را تحت پوشش قرار می‌دهد و یک نوع هم چهار گونه از ویروس‌ها را. البته باید توجه کرد که هر دو نوع واکسن آنفلوآنزا گونه‌های ویروسی خطرناک و نگران‌کننده را پوشش می‌دهند و تفاوت واکسن سه ظرفیتی با چهار ظرفیتی، در گونه‌ای است که بسیار تغییرپذیر بوده و نگرانی‌مان هم نسبت به آن کمتر است.

ورود بیش از ۲ میلیون واکسن آنفلوآنزا به کشور

وی تاکید کرد: بنابراین تا حدی که بتوانیم تلاش می‌کنیم که واکسن چهار ظرفیتی آنفلوآنزا را وارد کشور کنیم و بخشی از بازار را با واکسن چهار ظرفیتی پوشش دهیم. البته هر نوع از این واکسن‌ها که وارد کشور شوند، قابل توصیه است. در عین حال امسال برای ورود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا برنامه‌ریزی کرده‌ایم. این برنامه هم بر اساس نیازی است که سال گذشته داشتیم. بر این اساس میزان مصرف واکسن آنفلوآنزا در سال گذشته را برآورد کرده و بر اساس آن واکسن‌ها را وارد می‌کنیم.

واشقانی با بیان اینکه واکسن آنفلوآنزا به گونه‌ای است که نمی‌توان از آن برای سال بعد استفاده کنیم، اظهار کرد: بنابراین ما باید مراقب باشیم که میزان واردات واکسن به‌گونه‌ای باشد که هم کمبود واکسن ایجاد نشود و هم منابع مالی به هدر نرود. بنابراین با حساسیت ویژه‌تری برنامه واردات و تامین واکسن آنفلوآنزا را پیش می‌بریم. البته این امکان وجود دارد که اگر اواسط برنامه به این نتیجه رسیدیم که میزان بیشتری از واکسن را نیاز داریم، می‌توانیم آن را افزایش دهیم، اما برنامه و پیش‌بینی اولیه‌مان این میزان است.

الزامی به استفاده از برند خاصی نیست

رییس اداره بیولوژیک سازمان غذا و دارو با بیان اینکه در سال گذشته به میزان کافی واکسن آنفلوآنزا در کشور وجود داشت و خوشبختانه کمبودی در این حوزه نداشتیم، افزود: واکسن آنفلوآنزا را از کشورهایی چون هلند، فرانسه و کره جنوبی وارد می‌کنیم و بخشی از واکسن‌ها هم از روسیه وارد می‌شود. تاکید می‌کنم که ما به هیچ واکسنی مجوز واردات نمی‌دهیم، مگر اینکه مطمئن باشیم که سلامت و اثربخشی لازم را دارد. طبیعتا واکسنی که وارد بازار کشور می‌شود، همه فرآیندهای ثبت و تایید سلامتش را گذرانده است.  در عین حال باید توجه کرد که در دنیا اختلاف چشمگیر و خاصی بین واکسن‌های مختلف وجود ندارد و اثربخشی و عوارض‌شان تقریبا مشابه است. بنابراین اینطور نیست که واکسنی اثربخشی بسیار بهتر  یا عوارض خیلی کمتر داشته باشد. البته اختلاف جزیی وجود دارد، اما آنقدرها زیاد نیست. بنابراین هر واکسنی که در دسترس باشد، مردم می‌توانند آن را با خیال راحت استفاده کنند و الزامی برای استفاده از برند خاصی وجود ندارد.

چه کسانی واکسن آنفلوآنزا تزریق کنند؟

واشقانی تاکید کرد: نکته مهم این است که ما یکسری گروه‌های هدف داریم که حتما باید واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنند که برخی از آنها مشکلات زمینه‌ای داشته و برخی‌ هم صرف نظر از داشتن مشکل زمینه‌ای باید واکسن را تزریق کنند. بر همین اساس توصیه می‌شود که کودکان شش ماه تا هشت سال، افراد بالای ۶۰ سال، زنان باردار، افرادی که مشکلات قلبی عروقی دارند، مبتلایان به دیابت یا نقص سیستم ایمنی، مصرف‌کنندگان داروهایی که باعث نقص سیستم ایمنی می‌شود، افرادی که طی یک دوران طولانی از آسپرین استفاده می‌کنند و افرادی که مشکلات کبدی یا کلیوی دارند واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنند. در عین حال باید توجه کرد که منابع واکسن محدود است و به همین دلیل ما می‌گوییم ابتدا افرادی که نیاز دارند این واکسن را تزریق کنند و بعد سایرین.

زمان مناسب تزریق واکسن

وی با بیان اینکه توزیع واکسن آنفلوآنزا از نیمه شهریور ماه آغاز می‌شود، گفت: توصیه می‌کنیم که افراد از اواخر شهریور یا اوایل مهر واکسن را تزریق کنند. زیرا چهار هفته بعد از تزریق واکسن نیاز است تا سطح ایمنی ایجاد شود. بنابراین قبل از آغاز فصل سرد سال باید تزریق را انجام داد.  زیرا طبیعتا با کاهش دما، ریسک ابتلا به آنفلوآنزا افزایش می‌یابد و ما بیشترین ابتلا را در دی ماه و بهمن ماه داریم. بنابراین با در نظر گرفتن این چهار هفته بهتر است نهایتا در مهر ماه واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنند. البته می‌توان تا دی هم واکسن را تزریق کرد؛ چراکه با در نظر گرفتن زمان چهار هفته‌ای ایجاد سطح ایمنی در بهمن ماه ایمنی ایجاد می‌شود و در بهمن ماه هنوز احتمال ابتلا به آنفلوآنزا وجود دارد. هرچند که میزان شیوع کاهش می‌یابد و ما بیشترین ابتلا را در دی و بهمن‌ ماه داریم. به هر حال در آن زمان هم انتظار اثربخشی  وجود دارد. برای گروه هدف بهتر است که در مهر و نهایتا آبان واکسن آنفلوآنزا تزریق شود.

نگران تامین واکسن نیستیم

واشقانی درباره وضعیت تامین واکسن با آغاز تحریم‌ها، گفت: تامین‌کنندگان ما این اطمینان را داده‌اند که واکسن‌ها را به‌موقع تامین کنند. در این زمینه مذاکرات لازم انجام شده و پیش‌بینی ما این است که در حوزه واکسن‌ها به مشکلی برنمی‌خوریم و نگرانی از بابت تامین واکسن نداریم. باید توجه کرد که تامین کنندگان ما در حوزه تامین واکسن خوش‌سابقه هستند و در این سال‌ها که به نوعی درگیر مشکل تحریم و یا مشکلات ارزی بودیم، واکسن را تامین کردند. بنابراین در هر شرایطی توانستند واکسن‌ها را تامین کنند و ما نگرانی بابت تامین واکسن‌ها نداریم.