با ۴ نوع مختلف بیماری شیزوفرنی و تفاوت بین آن ها آشنا شوید

زندگی کردن با یک بیماری روانی که به شدت روی شانه شما سنگینی می کند کار بسیار سختی است به خصوص اگر این بیماری روانی از نوع شیزوفرنی باشد. وقتی که در مورد شیزوفرنی صحبت می کنیم اوضاع کمی پیچیده تر از بیماری های روانی دیگر است. شیزوفرنی از آن دسته بیماری های روانی است که خیلی دیر کشف شده و ماهیتی پنهان دارد. به طور کلی این بیماری نیز مانند بسیاری از بیمارهای روانی دیگر در رفتار و افکار فرد حضور داشته و شخص سعی در نفی یا دستکم پنهان کردن آن دارد و یا حتی بدون این که بداند به آن مبتلا می شود. شناخت این بیماری و انواع مختلف آن می تواند نقش مهمی در کنار آمدن با شیزوفرنی و درمان آن دارد.

در مورد شیزوفرنی

شیزوفرنی یکی از مهم ترین و جدی ترین بیماری های روانی است که افراد می توانند در هر برهه از زندگی خود با آن روبرو شوند. این بیماری نوع رفتار، نوع تفکر و حتی شیوه درک اتفاقات و مقولات را تحت تاثیر قرار داده  و حتی می تواند درک شخص از واقعیت را دچار وارونگی نماید و بدین ترتیب شخص در دنیایی بیرحم و خشن قرار گیرد که هیچ مولفه ای از آن برای فرد قابل درک نیست. اما این بیماری انواع و وجهه های مختلفی دارد. هنوز مشخص نشده که چه چیزی باعث این بیماری شده و یا بنیان آن را تشکیل می دهد. در حالی که برخی مطالعات بر ارثی بودن این بیماری تاکید دارند اما تحقیقاتی دیگر نیز وجود دارد که فاکتورهای زیستی یا حتی فاکتورهای خارجی مانند بیماری های سیستم ایمنی و عفونت ها را در ابتلا به این بیماری موثر می دانند.

از این رو می توان گفت که هنوز نکات پنهان زیادی در مورد این بیماری و علل آن وجود دارد که تاکنون کشف نشده اند. این موضوع باعث شده که درک ماهیت این بیماری بیش از پیش سخت باشد. علائم معمول شیزوفرنی شامل بی احساسی و بی علاقگی مفرط، واکنش های جسمانی و حرکتی عجیب، مشکل در سخن گفتن و حتی شنیدن و دیدن افرادی که در واقعیت وجود خارجی ندارند می شود. اما شناسایی دقیق و درست این بیماری به وقت قابل توجهی نیاز دارد که تجربه های این بیماری را بسیار دردناک و ترسناک تر از قبل می نماید.

۴ نمونه متداول شیزوفرنی

براحتی و بدرستی می توان گفت که شیزوفرنی بیماری بسیار پیچیده ای است. زندگی با این بیماری ساده نخواهد بود، اما دانستن بیشتر در مورد این بیماری و انواع متعدد آن می تواند به شما در مقابله با این بیماری چه در مورد خود و چه در صورتی که یکی از عزیزانتان به آن مبتلا باشد کمک بسیار بکند. در ادامه می خواهیم اطلاعات مفیدی در مورد گوئه های رایج بیماری شیزوفرنی ارایه دهیم.

۱- شیزوفرنی پارانویایی

شیزوفرنی پارانویایی معمول ترین و رایج ترین گونه این بیماری است که از نشانه های اصلی آن می توان به توهم و خیالات غیرواقعی اشاره کرد. به دلیل وجهه پارانویایی این نوع از شیزوفرنی، افراد مبتلا به این بیماری همواره حس می کنند که تحت نظر هستند، تعقیب می شوند و یا کسی قصد کشتن آن ها را دارد. برخلاف دیگر انواع رایج این بیماری روانی، این نوع از شیزوفرنی می تواند در سنین بالا نیز رخ دهد در حالی که انواع دیگر معمولاً از دوران کودکی نشانه های خود را آغاز می کنند. جان فوربس نش که جایزه نوبل ریاضیات را نیز دریافت کرد و فیلمی با عنوان «ذهن زیبا» ( A Beautiful Mind) از روی داستان زندگی او ساخته شد به این نوع از شیزوفرنی مبتلا بود.

۲- شیزوفرنی کاتاتونیک (خلسه ای)

اگر چه این نوع از شیزوفرنی نسبت به انواع دیگر این بیماری کمتر رخ می دهد اما رفتارهای کاتاتونیک (خلسه ای و جنونی) در افراد شیزوفرن به وفور دیده می شود. این رفتارهای غیرطبیعی البته در افراد مبتلا به دیگر بیماری های روانی مانند افسردگی و اختلال دو شخصیتی نیز دیده می شوند. کاتاتونی بدین معناست که فرد در هر رفتاری زیاده روی می کند و از خود خشونت نشان می دهد درست مانند کسی که جنون دارد یا از اختلالات افسردگی شدید رنج می برد و به ناگاه رفتارهای غیرطبیعی از خود نشان می دهد. این الگو در ابتدا نامفهوم و بسیار عجیب است. از یک طرف کسانی که از این نوع بیماری رنج می برند رفتارهای حرکتی عجب و ناگهانی از خود نشان خواهند داد. به چنین رفتارهایی هیجان کاتاتونیک گفته می شود. از طرف دیگر اگر چه این عبارت نشان دهنده فعالیت شدید و تعامل بیش از حد با محیط اطراف است اما افراد مبتلا به شیزوفرنی کاتاتونیک معمولا به ندرت صحبت کرده و تحرک بدنی بسیار کمی دارند.

۳- شیزوفرنی اختلالی (بی نظمی)

این نوع بیماری شیزوفرنی که به نام شیزوفرنی جنون جوانی (hebephrenia) شناخته می شود، با الگوهای غیرارادی و غیر عمدی رفتاری اختلالی و بدون قاعده همراه است. در این نوع از شیزوفرنی شخص به سختی می تواند با اطرافیانش ارتباط برقرار کند زیرا فرد بیمار توانایی درک رشته افکار اطرافیان را نخواهد داشت. در ادامه این نوع از شیزوفرنی می تواند توانایی در سخن گفتن و حرکت کردن را در افراد مختل نماید. تحریف واقعیت در قالب خیالات و توهمات خیلی زود در این اشخاص رخ می دهد. جنون جوانی بین سنین ۱۵ تا ۲۵ سالگی رخ می دهد که نشان می دهد تنها جوانان و نوجوانان را درگیر خود می سازد.

۴- شیزوفرنی نامتمایز (نامشخص)

وقتی که بیماری رفتارهای مختلف که به انواع متفاوتی از شیزوفرنی متعلق است را از خود نشان می دهد معمولاً بیماری او از نوع نامتمایز تشخیص داده می شود. برای مثال یک بیمار ممکن است از نوع اختلالی این بیماری رنج ببرد و همزمان به توهم پارانویایی نیز مبتلا باشد که باعث می شود نتوان تشخیص داد وی به طور دقیق به کدام یک از انواع شیزوفرنی مبتلا شده است. از این رو بیماری او از نوع تمایز نیافته و نامشخص شناخته می شود. به طور طبیعی برای قرار گرفتن در این دسته بندی باید دستکم دو علامت بیماری مرتبط در فرد بروز کند. این نوع از شیزوفرنی پیچیده ترین نوع بیماری بوده و تشخیص آن ها تنها بر عهده روان درمانگر خواهد بود.

نتیجه گیری

اگر چه شباهت های بسیاری میان انواع شیزوفرنی وجود دارد اما هر یک از وجهه های این بیماری ویژگی های خاص خود را دارند. شناختن هر یک از انواع این بیماری برای مقابله و درمان آن بسیار حیاتی است. اگر چه رسیدن به یک شناخت شخصی و درونی در مورد این بیماری نقش تعیین کننده ای در درمان آن دارد اما درمان آن کار بسیار سخت و در حدی غیر ممکن است. همانطور که در مورد جان نش نیز دیده شد، شیزوفرنی و توهمات مربوط به آن هیچگاه از بین نخواهند رفت، تنها باید با آن ها کنار آمد و به این نتیجه رسید که این توهمات علیرغم ظاهر واقعی‌شان وجود خارجی ندارند. با این وجود درک درست و شناخت کامل این بیماری باعث می شود که فرد بتواند خود و رفتارهایش را کنترل نماید. بنابراین باید بدانید که با چه نوع بیماری سروکار داشته و چه راهکارهایی برای کنترل عوارض آن دارید.