انگ اجتماعی؛ بزرگترین مانع شناسایی مبتلایان به HIV
تریتا نیوز /دکتر مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی و عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی به مناسبت ۷ تیرماه روز مشاوره و آزمایشHIV در گفتگوی اختصاصی با روابط عمومی این نهاد علمی با تأکید بر اینکه مهمترین چالش امروز HIV در ایران نه کمبود درمان، بلکه انگ اجتماعی و ترس از انجام آزمایش است، گفت: با مصرف منظم دارو، بار ویروسی بیماران به سطح غیرقابل تشخیص میرسد، امکان انتقال ویروس از بین میرود و مبتلایان میتوانند مانند سایر افراد زندگی عادی، ازدواج و حتی فرزندآوری سالم داشته باشند.
این متخصص بیماریهای عفونی با اشاره به گذشت نزدیک به چهار دهه از شناسایی بیماری HIV در جهان اظهار کرد: با وجود پیشرفتهای گسترده در درمان این بیماری، همچنان انگ اجتماعی نسبت به HIV یکی از مهمترین مشکلات در ایران است؛ بهگونهای که بر اساس مطالعات انجامشده، بیشترین انگزنی حتی از سوی برخی اعضای کادر درمان صورت میگیرد و گاهی مشاهده میشود که کارکنان درمانی از ارائه خدمات به بیماران مبتلا به HIV واهمه دارند.
وی با مرور وضعیت سالهای ابتدایی شیوع HIV گفت: در سالهای نخست، بسیاری از مبتلایان، بهویژه بیماران هموفیلی که از فرآوردههای خونی وارداتی استفاده میکردند، به این ویروس مبتلا شدند. در آن زمان درمان مؤثری وجود نداشت و بسیاری از بیماران در مدت کوتاهی جان خود را از دست میدادند.
دکتر محرز افزود: امروز شرایط کاملاً متفاوت است؛ داروهای مؤثر برای HIV در دسترس قرار دارد و تا زمانی که بیمار داروهای خود را بهطور منظم مصرف کند، میتواند به زندگی طبیعی ادامه دهد. همچنین با درمان مناسب، بار ویروسی فرد به صفر یا سطح غیرقابل تشخیص میرسد و در این شرایط ویروس به دیگران منتقل نمیشود.
وی تأکید کرد: با وجود این پیشرفتها، انگ اجتماعی در خانواده، محیط کار، جامعه و حتی مراکز درمانی باعث شده است بسیاری از مبتلایان بیماری خود را از دیگران پنهان کنند و از انجام آزمایش نیز خودداری کنند، زیرا نگران پیامدهای اجتماعی و نگاه منفی اطرافیان هستند.
این پزشک با اشاره به تجربه درمانی خود گفت: در بین بیش از ۲۰۰ بیمار تحت نظر من، بخش قابل توجهی از اعضای درجه یک خانواده آنان نیز از ابتلای این افراد اطلاعی ندارند، زیرا بیماران ترجیح میدهند بدون مواجهه با قضاوت دیگران، زندگی عادی خود را ادامه دهند.
وی خاطرنشان کرد: زندگی در کنار فرد مبتلا به HIV، زمانی که تحت درمان قرار دارد، موجب انتقال بیماری نمیشود و بیمارانی که داروهای خود را بهطور منظم مصرف میکنند، خطری برای اطرافیان ندارند.
این عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی با اشاره به حمایتهای درمانی در کشور گفت: از زمان ورود داروهای اصلی HIV، جمهوری اسلامی ایران همانند بسیاری از کشورهای جهان، داروهای مورد نیاز این بیماران را بهصورت رایگان در اختیار آنان قرار داده است تا هم سلامت خود را حفظ کنند و هم از انتقال ویروس به دیگران جلوگیری شود.
وی یکی از شیرینترین لحظات دوران طبابت خود را مشاهده زندگی عادی بیماران دانست و اظهار کرد: بهترین لحظه برای من زمانی است که زوجهایی که یکی یا هر دوی آنها مبتلا به HIV هستند، پس از قرار گرفتن تحت درمان و رسیدن بار ویروسی به سطح غیرقابل تشخیص، با تأیید من صاحب فرزند سالم میشوند و همراه فرزندشان برای گرفتن عکس یادگاری به مطب مراجعه میکنند. این نشان میدهد که مبتلایان به HIV نیز میتوانند زندگی کاملاً طبیعی داشته باشند.
این پزشک با بیان اینکه بسیاری از جوانان هنوز تصور میکنند ابتلا به HIV به معنای مرگ است، افزود: یکی از بیماران ۳۰ ساله از من پرسید تا چه سنی زنده خواهد ماند و من به او گفتم اگر داروهای خود را مرتب مصرف کند، میتواند تا ۷۰ سالگی و حتی بیشتر زندگی کند. تا زمانی که درمان بهدرستی ادامه یابد، بیماران میتوانند امید به زندگی طبیعی داشته باشند.
وی با اشاره به پژوهشهای انجامشده برای تولید درمان قطعی HIV اظهار کرد: هماکنون مراکز علمی در اروپا و آمریکا در حال کار روی داروهای جدید هستند و امید میرود در آینده درمان قطعی این بیماری نیز در دسترس قرار گیرد.
این متخصص درباره وضعیت HIV در ایران نیز گفت: در حال حاضر حدود ۲۶ تا ۳۰ هزار نفر مبتلای شناساییشده در کشور وجود دارند، اما برآوردها نشان میدهد تعداد واقعی مبتلایان تقریباً یک و نیم برابر این رقم است، زیرا بسیاری از افراد به دلیل ترس از انگ اجتماعی برای انجام آزمایش مراجعه نمیکنند.
وی افزود: انجام غربالگری اجباری عمومی نیز توصیه نمیشود و از نظر اجرایی اثربخش نیست؛ بنابراین لازم است افراد خودشان با آگاهی و اطمینان برای دریافت مشاوره و انجام آزمایش اقدام کنند.
این پزشک در پایان، همزمان با روز مشاوره و آزمایش HIV، از جوانان خواست بدون نگرانی برای دریافت مشاوره و انجام آزمایش مراجعه کنند و گفت: اطلاعات افراد کاملاً محرمانه باقی میماند و تنها درسامانه وزارت بهداشت و ادا ره کنترل ایدز ثبت میشود. همچنین تمام خدمات شامل مشاوره، آزمایش، دارو و مراقبتهای درمانی بهصورت رایگان در اختیار مبتلایان قرار میگیرد تا بتوانند با درمان مناسب، زندگی سالم و عادی داشته باشند.
