آب، داروی معجزه گر
هر فرد سالم می تواند تا یک هفته بدون غذا زندگی کند، اما بدون آب حداکثر تا ۲۴ ساعت زنده خواهد بود.گرچه در فصول مختلف سال، نوشیدن آب برای حفظ سلامتی توصیه می شود، اما در فصل تابستان به دلیل افزایش دما و تعرق، نیاز بدن به نوشیدن آب افزایش می یابد.
در این مقاله به توضیح دلایل و میزان نیاز بدن به آب می پردازیم.
آب، نوشیدنی بی جایگزین
متخصصان تغذیه معتقدند ۸۰ درصد مردم همواره دچار کم آبی یا بی آبی مفرط هستند، اما از این موضوع اطلاع ندارند. نوشیدن نوشیدنی های مختلف چون قهوه، چای، انواع آبمیوه، نوشابه و …گرچه به ظاهر مفید است، اما پاسخگوی نیاز بدن به کمبود آب نیست.
نوشیدنی های مختلف به ویژه نوشیدنی های حاوی کافئین مثل چای و قهوه، نه تنها نیاز شخص را برآورده نمی کند، بلکه باعث افزایش تشنگی می شوند. متخصصان، تغذیه آب را نوشیدنی بی جایگزین می دانند و معتقدند تنها، نوشیدن آب کمبود بدن را جبران می کند. از سوی دیگر ۸۳ درصد از حجم خون، ۷۵ درصد از بافت ماهیچه ها، ۷۴ درصد از بافت مغز و ۲۲ درصد از بافت استخوانی را آب تشکیل می دهد.
هضم و جذب غذا، جذب ویتامین ها و تسهیل عمل گوارش، با نوشیدن آب امکان پذیر می شود. از سوی دیگر نوشیدن آب، مانع از تشکیل سنگ کلیه و کیسه صفرا شده و از سمی شدن بافت ها به ویژه بافت های فعال در زمینه دفع مواد زاید جلوگیری می کند.
گرچه بعضی معتقدند مصرف فیبر بیش از نوشیدن آب، به هضم و جذب غذا کمک می کند، اما مصرف فیبر به تنهایی پاسخگو نبوده و باعث هضم و جذب غذا نمی شود، در حقیقت بدون آب، مواد غذایی بسیار ضروری، حتی فیبر و سایر مواد خوراکی به موادی بی مصرف تبدیل می شوند.
متخصصان تغذیه توصیه می کنند با احساس اولین علایم کم آبی به سرعت آب بنوشید، چرا که کم آبی باعث افزایش غلظت خون شده و گردش خون را دچار اشکال می کند. با کاهش میزان آب بدن، نه تنها گردش خون مختل می شود، بلکه فعالیت مغز نیز کند شده و تمرکز حواس کاهش می یابد. به دنبال این مسایل عوارضی چون سرگیجه، بی حالی و در نهایت غش به انسان دست می دهد.
آب، داروی معجزه گر
آب خالص و سالم- زمانی که هیچ افزودنی به آن افزوده نشده- «داروی معجزه گر» لقب گرفته است. نیاز روزانه بدن به آب خالص برابر ۸ لیوان در روز است. نوشیدن آب، دارای فواید مثبتی به این شرح است:
* افزایش انرژی بدن؛
* افزایش فعالیت مغز و فعالیت فیزیکی؛
* دفع سموم بدن و ترکیبات مضر ناشی از متابولیسم؛
* جلوگیری از ابتلا به سنگ کلیه؛
* حفظ لطافت، شادابی و زیبایی پوست؛
*کاهش وزن بدن؛
* کاهش دمای بدن به ویژه در فصل گرما؛
* جلوگیری از سردرد، سرگیجه و شوک ناشی از کم آبی یا بی آبی به ویژه در فصل گرما؛
* هضم و جذب سریع غذا؛
* پایداری وضعیت تعادل الکترولیت های بدن
نوشیدن آب و سلامت قلب
پزشکان و متخصصان تغذیه با مطالعه بیش از ۲۰ هزار فرد سالم ۳۸ تا ۱۰۰ ساله و به مدت ۶ سال، دریافتند افرادی که روزانه بیش از ۵ لیوان آب می نوشند، ۴۱ درصد کمتر از افرادی که کمتر از این میزان آب می نوشند، به بیماری های قلبی- عروقی، به ویژه حملات قلبی دچار می شوند. این تأثیر در مردان بیش از زنان مشاهده شده است. پزشکان معتقدند با نوشیدن آب، غلظت خون در حد متعادل باقی می ماند و مشکلاتی چون لخته شدن خون به جهت افزایش غلظت خون که عاملی در بروز سکته قلبی است، بروز نمی کند.
نوشیدن آب و کاهش وزن بدن
آب یکی از تسهیل کننده های هضم و جذب غذاست. بنابراین نوشیدن آب یکی از بهترین شیوه های کاهش و کنترل وزن است.
دکتر باتمانقلیچ، پژوهشگر ایرانی معتقد است: «در اغلب موارد احساس گرسنگی، احساس نیاز به آب است، نه غذا. از این رو با نوشیدن آب، احساس گرسنگی کاذب به سرعت برطرف می شود.»
زمانی که بدن با کمبود آب روبه رو می شود، چربی ها به جای شرکت در متابولیسم در بدن ذخیره می شوند و به این ترتیب شخص دچار افزایش وزن می شود. از این رو با مصرف آب به مقدار کافی، چربی ها در متابولیسم بدن وارد شده و مشکل اضافه وزن برطرف می شود.
آب، نیازی ویژه
آب به طور ویژه برای زنان باردار و مادرانی که به فرزندشان شیر می دهند، ورزشکاران به ویژه ورزشکاران حرفه ای ضروری است.
در ورزشکاران، نوشیدن آب باعث کاهش غلظت خون و جلوگیری از حملات قلبی، کاهش دمای بدن و جبران دفع آب از طریق تعرق می شود.
در افرادی که سابقه بیماری کلیه دارند، روزانه مصرف ۱۰ لیوان آب توصیه می شود.
در افراد مبتلا به حساسیت به ویژه حساسیت های دستگاه تنفسی (ریه ها و گلو) نوشیدن آب ضروری است، چرا که خشکی دستگاه تنفسی، عاملی جهت تشدید حساسیت دستگاه تنفسی است. از سوی دیگر آلودگی هوا عاملی جهت تشدید عوارض حساسیت های دستگاه تنفسی است که نوشیدن آب از جایگزینی ذرات آلوده در مجرای تنفسی جلوگیری می کند، در نتیجه عوارض ناشی از حساسیت تخفیف می یابد یا کاملاً از بین می رود.
کاهش مصرف آب، بدن را در مقابل حمله ویروس ها ضعیف می کند. نوشیدن آب سیستم ایمنی بدن را تقویت و فعال می کند. از این رو افراد مبتلا به نقص سیستم ایمنی بدن، بیش از سایری افراد نیاز به نوشیدن آب دارند. افراد سالم نیز با نوشیدن آب، سیستم ایمنی خود را همیشه فعال نگه داشته و خود را در برابر ابتلا به بیماری ها مصون می کنند.
آب به ترمیم بافت ها نیز کمک شایانی می کند، بنابراین نوشیدن آب به ترمیم بافت های آسیب دیده نیز کمک می کند.
چگونه نوشیدن آب را به خاطر بسپاریم؟
بی تردید مشغله ی کاری، مانع از به خاطر سپردن نکات مهم می شود، اما برای آن که نوشیدن آب را فراموش نکنیم، باید به چند نکته توجه کنیم:
* صبح هنگام برخاستن از خواب، اولین لیوان آب را بنوشید. نوشیدن آب نه تنها تشنگی شما را برطرف می کند، بلکه به دفع سریع ترکیبات نامناسب ناشی از متابولیسم در طول شب نیز کمک می کند. از این رو بلافاصله پس از برخاستن از خواب یک تا دو لیوان آب بنوشید.
* در بین روز به جای نوشیدن چای یا قهوه که خود باعث افزایش تشنگی می شوند، آب بنوشید.
* پس از صرف ناهار حتماً یک لیوان آب بنوشید. این مسأله به هضم و جذب سریع و مفید غذا کمک می کند.
* به هیچ وجه صبر نکنید تا تشنه شده و سپس آب بنوشید؛ چرا که زمانی که احساس تشنگی می کنید، بدن در وضعیت بحرانی و بی آبی مفرط قرار گرفته است. از این رو پیش از تشنه شدن آب بنوشید.
* بعد از ظهر در فاصله بین ناهار تا هنگام خواب، حداقل ۳ لیوان آب را فراموش نکنید.
* در فصل تابستان، حتماً یک بطری کوچک آب به همراه داشته باشید وهر چند وقت یک بار جرعه ای هم آب بنوشید.
* سعی کنید به تدریج آب و آبمیوه طبیعی را جایگزین چای، قهوه، نسکافه و انواع نوشابه های مصنوعی کنید.
در پایان اینکه به عقیده متخصصان تغذیه، بهترین نوشیدنی، آب خالص است. آب خالص همان آب لوله کشی شهری است. متخصصان به هیچ وجه، نوشیدن «آب معدنی» را توصیه نمی کنند. سلامت باشید.
